Yaşar Kırkpınar
GÜLTEKİN GYO SÜR 07-05-208-10-07-2018 (2 AY)
MATBAA TANITIM
 
İzmir İnce’yi eler, Erdoğan’ı seçer
Doç.Dr. Nezir Akyeşilmen

Birleşmiş Milletler Ne İşe Yarar?

Doç.Dr. Nezir Akyeşilmen
nezmen@yahoo.com

 
13 Mart 2018 Salı 09:40 
Yorum YapYazdır
 

20. yy. dünya tarihinin en yıkıcı iki savaşına sahne oldu. Milyonlar hayatını kaybetti, şehirler ve kasabalar yıkıldı. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra böyle felaketlerin bir daha yaşanmaması için uluslararası işbirliği ve barışı sağlamak amacıyla Milletler Cemiyeti (MC) kuruldu. Fakat MC yapısal birtakım eksiklikler ve koşullardan dolayı başarısız oldu ve İkinci Dünya Savaşı patlak verdi.

İkinci Dünya Savaşı’nın ağır bilançosu, MC’nin eksikliklerinin giderilerek dünyada istikrar ve barışı, uluslararası işbirliği ve herkes için insan haklarını koruyacak bir yeni örgütün kurulması için bir zemin oluşturdu. Birleşmiş Milletler 24 Ekim 1945 yılında MC’nin halefi olarak dünya siyasetine girdi.

Fakat çok zaman geçmeden 1970’lerden itibaren BM’nin yapısının demokratik olmadığı, Beş Büyüklerin veto haklarından dolayı uluslararası krizler karşısında seçici davrandığı ve genel olarak uluslararası meselelerde beklendiği kadar etkin bir yapı olmadığı gerekçesiyle eleştiriler başladı. Uluslararası literatürde bu yönde çok sayıda çalışma var. Özellikle Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte başta Almanya, Hindistan, Brezilya ve son zamanlarda Türkiye olmak üzere birçok ülke BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi olma isteklerini dile getirmeye başladılar.

BM 70 yılı aşkındır, özellikle soğuk savaştan sonra ufak tefek kurumsal reformlar dışında ciddi hiçbir yapısal değişikliğe gitmedi ve gitmek gibi bir sinyal de vermedi. Bu sistemde avantajlı konumundaki büyük güçler elindeki avantajlı konumlarını korumak istiyorlar. Bu düzenin ne kadar süreceğini yine küresel dinamikler belirleyecektir.

Peki BM ne yaptı?

BM bugün 192 üyeyle ve ilgilendiği alanların genişliği itibariyle tek küresel örgüttür. Bugün Asya’dan L. Amerika’ya, Orta Doğu’dan Afrika’ya değişik kriz ve çatışma bölgelerinde 40’a yakın değişik yapı, büyüklük ve yetkilerle BM Barış misyonları bulunmaktadır. Ve dünya barışına katkı yapmaya çalışmaktadır.

Kuruluşundan günümüze insan haklarıyla ilgili dokuz anlaşma ve onlarca bildiri ve konferans yaptı. İnsan hakları koruma mekanizmasını geliştirdi, İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (1993) gibi etkin yeni birimler kurdu. Çevre konusunda ciddi düzenlemeler yaptı. Küresel fakirlikle mücadele alanında büyük mesafeler aldı. Dünyadaki 60 milyon mültecinin durumuyla ilgilenmeye devam ediyor. İrili ufaklı birçok krizin çözümünde rol aldı.

Fakat başarısız olduğu, seçici davrandığı ve etkin olamadığı bir dizi kriz ve konu var. Çevreyi korumada çok etkin olamadı, ciddi krizlerde rol alamadı, yüzsüz rejimler üzerinde yaptırımı olmadı, kurumsal reformda başarısız oldu, insan haklarını korumada mesafe aldı fakat bölgesel yapılar kadar etkin bir mekanizma kuramadı. Demokratikleşemedi ve kendisini yeni koşullara adapte etmekte başarısız oldu.

Kısacası BM’nin eleştirilecek çok yanı var, fakat bunlara karşın bugün insanlık için büyük bir kazanım ve önemli bir örgüt olduğu bir gerçektir. Uluslararası ilişkiler uzmanları bilir ki yapısal sorunların bir kısmı uluslararası ilişkilerin doğasından, bir kısmı konjonktürel faktörlerden ve bir kısmı da örgütsel tasarımdan kaynaklanmaktadır. Medyada uluslararası ilişkilerle ilgili bir bilimsel makale dahi okudukları meçhul olan bazı kişiler çıkıp BM’nin ne kadar gereksiz, işlevsiz ve hatta zararlı bir yapı olduğunu büyük bir özgüvenle yazıp çiziyorlar. Birkaç örnek üzerinden(ki eleştirilmeyi hak ediyor, o ayrı bir mevzu) genellemeler yaparak, hem yöntemsel fukaralıklarını hem de iyimser bir ihtimalle ideolojik körlüklerini yansıtıyorlar.

Karanlığa küfredeceğine, bir mum yak. Eleştirmek en doğal hakkımız, BM’yi dünyada en çok İnsan Hakları uzmanları eleştirir, fakat yaptıklarının da farkında olarak. BM olmazsa büyük bir ihtimalle bugünkü küresel krizler, savaşlar, insan hakları ihlalleri en az iki katına çıkar. Haydut rejimler hiçbir sınır tanımadan sağa sola saldırır. Eleştirirken, iyi niyetliysek tabi, bu ihtimalleri de göz önüne almakta fayda var.

 
13 Mart 2018 Salı 09:40 
Yorum YapYazdır
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Doç.Dr. Nezir Akyeşilmen
 
Dr. M. Zeki Uyanık
 
Deniz Arslan
 
Neşe Yavuz
 
Ümit Yaşar Işıkhan
 
Erdal Erek
 
Abdulkahar Çaçur
 
Aylin Topaloğlu
 
Kevser Kurudan
 
Elif Yılmaz Pekçalışkan
 
Halisa Toprak
 
Halil Arslan
 
Aslı Şen
 
Dr. Mehmet Ali Noyan
 
Taner Uyanıker
 
M. Temel Koçaklar
 
İrfan Atıcı
 
Uzm.Dr. Bediha Salnur
 
Mekkiye Uludağ
 
Merve Tüzün
 
Mehmet Emin Değer
 
Özkan Pekçalışkan
 
Sevil Petrini
 
Abdulkadir Yıldız
 
Dr. Özlem Önen
 
Muhammet Tunç
 
Yusuf Çağırtekin
 
Sultan Gümüş
 
Adnan Avuka
 
Fulya Aybüke Fişengi
 
Op.Dr. Yusuf Demircan
 
Düzgün Yalçınkaya
 
Uzm. Dr. Mustafa Torun
 
Çağdaş Cantürk
 
Aysun Arslan Aydin
 
Cem Yavuz
 
Ecz. Hakan Dinçarslan
 
Cemal Durmaz
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
24
3
7
75
2
Fenerbahçe
34
21
9
4
72
3
Başakşehir
34
22
6
6
72
4
Beşiktaş
34
21
8
5
71
5
Trabzonspor
34
15
10
9
55
6
Göztepe
34
13
10
11
49
7
Sivasspor
34
14
7
13
49
8
Kasımpaşa
34
13
7
14
46
9
Kayserispor
34
12
8
14
44
10
Malatyaspor
34
11
10
13
43
11
Akhisar Bld.Spor
34
11
9
14
42
12
Alanyaspor
34
11
7
16
40
13
Bursaspor
34
11
6
17
39
14
Antalyaspor
34
10
8
16
38
15
Konyaspor
34
9
9
16
36
16
Osmanlıspor
34
8
9
17
33
17
Gençlerbirliği
34
8
9
17
33
18
Karabükspor
34
3
3
28
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1633 - Galileo Galilei, engizisyon mahkemesinde dünyanın döndüğüne ilişkin tezini inkara zorlandı.
1788 - New Hampshire, ABD Anayasasını onaylayarak 9. Eyalet olarak birliğe katıldı.
1908 - Londra'da 200 bin kadın, seçme ve seçilme hakkı için yürüdü.
1927 - Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.
1934 - Türkiye'de Yahudilere karşı gerçekleştirilen Trakya Olayları başladı.
1934 - Soyadı Kanunu kabul edildi.
1940 - yılında devlet operası ilk temsilini verdi: mozart'tan "bastien ile bastienne".
1940 - II. Dünya Savaşı: Fransa, Almanya'ya teslim oldu.
1941 - Hitler geceleyin Sovyetler Birliğini işgale girişti.
1942 - 2. Dünya Savaşı: Okinawa Muharebesi sona erdi.
1942 - 2. Dünya Savaşı: Oregon'da Columbia Nehri yakınlarında yüzeye çıkan bir Japon denizaltısı Fort Stevens askeri üssüne doğru 17 top atışı yaptı. Bu Japonların tüm savaş boyunca Amerikan anakarasına gerçekleştirdiği doğrudan birkaç saldırıdan biriydi.
1942 - 2. Dünya Savaşı: Tobruk, İtalyan ve Alman kuvvetlerinin eline geçti.
1946 - Türkiye Garanti Bankası Kuruluş Kanunu kabul edildi.
1946 - Rize Çay Fabrikası'nın temeli atıldı.
1948 - "Manchester Baby" (SSEM) kod adlı bir program, bir bilgisayarın kendi elektronik hafızasında depolanarak oradan çalıştırılan ilk bilgisayar programı olma ünvanını kazandı.
1948 - Columbia Records plak şirketi, ilk Long Play (LP) müzik albümünün tanıtımını New York'ta Waldorf-Astoria Oteli'nde geçekleştirdi.
1976 - Rauf Denktaş, yeniden Kıbrıs Türk Federe Devleti Devlet Başkanlığı'na seçildi.
1982 - ABD Başkanı Ronald Reagan'a suikast teşebbüsünde bulunan John Hinckley, mahkeme tarafından akli dengesi yerinde olmadığı için suçsuz bulundu.
1987 - Mardin'in Ömerli ilçesine bağlı Pınarcık köyünde teröristler, 14'ü çocuk olmak üzere 23 kişiyi katletti.
1990 - İran'da 7.3 şiddetindeki depremde 50 bin kişi öldü.
2006 - Plüton'un yeni keşfedilen uydularına Nix ve Hydra adları verildi.
2008 - MEB `in hazırlamış olduğu 6. sınıf SBS(Seviye Belirleme Sınavı)ilk kez yapıldı.
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:31
  • Güneş05:41
  • Öğlen13:24
  • İkindi17:19
  • Akşam20:47
  • Yatsı22:39
 
Anket
 
Süper Loto
14.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu080911222643
 
On Numara
18.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02031214151924263032363945515658616667697174
 
Şans Topu
20.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu040913212609
 
Sayısal Loto
16.06.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu101522404145
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık