KALİTELİ BASKI SERİ ÜRETİM
Kaan için umut ol!
Dr. Mustafa Torun

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2

Dr. Mustafa Torun
mtorun3@mynet.com

 
4 Aralık 2017 Pazartesi 09:44 
Yorum YapYazdır
 

Küresel Ölçekte Önemini Koruyan Konular

AIDS küresel ölçekte bir sağlık sorunu önceliği olmaya devam etmektedir. Bölgeler ve ülkeler arasında ve ülkelerin kendi içlerinde, coğrafi farklılıklar gözlenmektedir. Salgın, son yıllarda bazı değişimler göstermiştir. Örneğin; Doğu Avrupa ve Asya’da daha önce özellikle damar içi madde kullanımı ile ilgili görünen HIV enfeksiyonu artık daha fazla oranda cinsel yolla bulaşmaktadır. Bu gibi ülkelerde HIV enfeksiyonunda artış vardır. Ancak dünyanın diğer bölgelerinde HIV enfeksiyonunu önleme çalışmalarında başarı kaydedildiğine dair kanıtlar vardır. Yıllık olarak yeni HIV enfeksiyonlarında küresel ölçekte azalma gözlenmektedir. Özellikle genç nüfus arasındaki sıklığının, birçok ülkede azaldığı bildirilmektedir. Küresel olarak, anneden bebeğe bulaşın önlenmesine yönelik hizmetlerin yüzde 45 oranında arttığı ve buna bağlı olarak çocuklar arasındaki yeni HIV enfeksiyonlarında azalma olduğu bildirilmektedir.

Tedaviye erişimde yaşanan olumlu gelişmeler de etkisini göstermiştir. Tedaviye erişim oranı 2008 yılında tüm dünyada yüzde 42 oranında artmıştır. Özellikle Doğu ve Güney Afrika’da tedaviye erişim oranlarında ilerleme kaydedilmiştir. Dünya genelinde seks çalışanları arasındaki sıklığının yüksek olduğu uzun zamandır bilinmesine karşın, eşcinsel erkekler ve damar içi madde kullananlar ile ilgili özellikle sahra altı Afrika’da ve Asya’nın bazı bölgelerinde çok kısıtlı veri bulunmaktadır. Son yıllarda ise bu gruplar arasında enfeksiyon oranında artış olduğu hemen hemen tüm bölgelerde bildirilmektedir. Bu nedenle, bu gruplara yönelik programları AIDS mücadelesinde yeri çok önemlidir. Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS), 2009-2011 arasındaki çalışmalar için 9 öncelik alanı belirlemiştir. Bunlar;

•HIV’in cinsel yolla bulaşmasını azaltmak,

•Anne ölümlerini ve bebeklerin enfekte olmalarını engellemek

•HIV ile yaşayanların tedavi almalarını garantilemek,

•HIV ile yaşayanların tüberküloz kaynaklı ölümlerini engellemek,

•Damar içi ilaç bağımlılarının enfekte olmalarını engellemek,

•AIDS ile mücadelenin önünü tıkayan cezalandırıcı yasaları, politikaları, uygulamaları, damgalama ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak

•Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddete son vermek,

•Genç insanları, kendilerini HIV’den koruyacakları şekilde güçlendirmek,

HIV ile yaşayanlara sosyal koruma sağlamaktır.

TANI

HIV/AIDS Tanısında kullanılan testler şunlardır;

-HIV/AIDS Testleri (tükürükte veya kanda uygulanabilen hızlı kart testler ve sadece kanda uygulanabilen HIV ELISA testleri)

-Doğrulama Testleri (Western Blootting, HIV-RNA )

P24 Antijeni (kanda uygulanır, bazen erken tanı gerektiren durumlarda-kullanılır)

HIV enfeksiyonu ve AIDS hastalığı tedavisi esnasında kullanılan laboratuar-testleri ise;

CD4 T lenfosit sayısı

HIV-RNA düzeyi

TEDAVİ

HIV virüsüne karşı yüksek etkinlikli antiretroviral tedavi kullanılır. Amaç virüs çoğalmasını önlemek, viral yükü azaltmak ve sağ kalım süresini uzatmaktır. Mevcut ilaçlar virüsü tam olarak yok edememektedir. Pahalı olması ve uzun süre kullanımda yan etkilerinin ortaya çıkması dezavantajıdır.

KORUNMA

Prezervatif (kondom, kılıf) kullanarak HIV virüsünden korunma olanağı vardır. HIV virüsü taşımayan kişi ile karşılıklı sadakate dayalı ilişki de HIV virüsünden bireyleri koruyabilir. HIV günlük yaşamda, aynı odada bulunma, aynı okulda okuma, aynı havayı soluma ile bulaşmaz. Tükürük, gözyaşı, ter, aksırık öksürük, idrar, dışkı, el sıkışma, deriye dokunma, okşama, kucaklaşma, öpüşme ile bulaşmaz. Yiyecekler, içecekler, çatal, kaşık, bardak, tabak telefon, tuvalet, duş, yüzme havuzu, deniz, sauna, hamam kullanımı ile de bulaş olmaz. Ayrıca, sivrisinek ve diğer böceklerin sokması, kedi, köpek ve diğer hayvanlarla yaşamakla da bulaşmaz.

SONUÇ VE YORUM

Ülkemizde sayı azalacağı yere artmakta, özellikle erkek erkeğe ilişkiden kaynaklanan olgu sayıları çoğalmaktadır. Özellikle Suriyeli göçmen konusu bunda önemli rol oynamaktadır. Çoğu sağlık problemlerimizin çözümünde olduğu gibi, “devlet ve sivil toplum kuruluşları el ele vererek, bu sağlık sorunun üzerine eğitimle gidilmesi” bizlere önemli bir mesafe aldıracağına inancım tamdır. Başlangıçtan bugüne bu enfeksiyondan korunmada maalesef çabalar azalmasına rağmen tedavide problemler giderilmiştir. İlaç geri ödemesinde sorunlar neredeyse yok gibidir. Korunmada örgün eğitimden başlayarak toplumun bilinçlendirilmesi amacı ile eylem planları yapılmalıdır. Korunma olanaklarının kolaylaştırılması, tanı imkânlarının yaygınlaştırılması kısaca ulusal ölçekte bir eylem planı hazırlanması gerekir.

Koruyucu sağlık hizmetlerini kapsayan Temel Sağlık Hizmetleri bize yol gösterecektir. Yolumuz uzun ve pek çok engellerle doludur. Ancak soruna sahip çıkılırsa, toplum hastalık ve korunma yolları hususunda düzenli eğitimlerle bilgilendirilirse, çözüme ulaşılması zor olmayacaktır. Bunun için sağlık otoriteleri, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının toplum genelinde hastalıkla ilgili farkındalık oluşturması son derece önemli ve gereklidir. Şunu özellikle vurgulamak gerekir ki hastaların soyutlanması, damgalanması affedilemez bir hatadır. Kamu ve üniversite hastaneleri ile Aile sağlığı merkezleri testi ücretsiz yapmasına rağmen özel sağlık merkezleri ve hastanelerinin de ücretsiz HIV/AIDS testi yapması şarttır.

 
4 Aralık 2017 Pazartesi 09:44 
Yorum YapYazdır
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Doç.Dr. Nezir Akyeşilmen
 
Yrd.Doç.Dr. M. Zeki Uyanık
 
Deniz Arslan
 
Neşe Yavuz
 
Ümit Yaşar Işıkhan
 
Erdal Erek
 
Abdulkahar Çaçur
 
Aylin Topaloğlu
 
Kevser Kurudan
 
Elif Yılmaz Pekçalışkan
 
Halisa Toprak
 
Halil Arslan
 
Aslı Şen
 
Dr. Mehmet Ali Noyan
 
Taner Uyanıker
 
M. Temel Koçaklar
 
İrfan Atıcı
 
Uzm.Dr. Bediha Salnur
 
Mekkiye Uludağ
 
Merve Tüzün
 
Mehmet Emin Değer
 
Özkan Pekçalışkan
 
Sevil Petrini
 
Abdulkadir Yıldız
 
Dr. Özlem Önen
 
Muhammet Tunç
 
Yusuf Çağırtekin
 
Sultan Gümüş
 
Adnan Avuka
 
Fulya Aybüke Fişengi
 
Op.Dr. Yusuf Demircan
 
Düzgün Yalçınkaya
 
Dr. Mustafa Torun
 
Çağdaş Cantürk
 
Aysun Arslan Aydin
 
 
Basın İlan Kurumu
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
15
10
2
3
32
2
Başakşehir
15
9
3
3
30
3
Fenerbahçe
15
8
5
2
29
4
Beşiktaş
15
7
6
2
27
5
Kayserispor
15
7
6
2
27
6
Göztepe
15
8
3
4
27
7
Trabzonspor
15
7
4
4
25
8
Bursaspor
15
7
3
5
24
9
Sivasspor
15
7
1
7
22
10
Akhisarspor
15
5
4
6
19
11
Kasımpaşa
15
5
3
7
18
12
Aytemiz Alanyaspor
15
5
2
8
17
13
Malatyaspor
15
4
4
7
16
14
Osmanlıspor
15
4
2
9
14
15
Konyaspor
15
4
2
9
14
16
Antalyaspor
15
3
5
7
14
17
Gençlerbirliği
15
3
3
9
12
18
Karabükspor
15
2
2
11
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1870 - Güney Carolina'lı Joseph H. Rainey, ABD kongresine seçilen ilk siyahi oldu.
1900 - Norveç'li Johann Waaler "Kağıt tutacağı"nın ataş patentini aldı.
1901 - İtalyan mucit Guglielmo Marconi, telsiz-telgraf sistemini geliştirdi ve İngiltere'den Atlantik aşırı ilk mesajını gönderdi.
1911 - Hindistan'ın başkenti Kalküta yerine Delhi oldu.
1913 - 1911 yılında Louvre Müzesi'nden çalınıp kaybolan Mona Lisa tablosu Floransa'da bulundu.
1923 - TBMM, 15 Mayıs 1919 ile 1 Kasım 1923 arasında üstün hizmet gösterenlere İstiklal Madalyası verilmesini kararlaştırdı.
1929 - Başbakan İsmet Paşa, "Başlıca hedefimiz milli paramızı kıymetlendirerek altına bağlamaktır" dedi.
1936 - İngiltere Kralı VIII. Edward aşkı tercih etti, tahtını terketti.
1940 - Salvador gemisi Silivri önlerinde battı. Bulgaristan'dan Filistin'e gittiği açıklanan gemideki 352 musevi yolcunun 230'u boğularak öldü.
1941 - II. Dünya Savaşı: İngiltere Bulgaristan'a; Macaristan ve Romanya ABD'ye; Hindistan da Japonya'ya savaş ilan etti.
1948 - Süleyman Demirel, Nazmiye hanım ile evlendi.
1949 - TBMM, Türkiye'nin Avrupa Konseyine katılmasını onayladı.
1956 - Japonya, Birleşmiş Milletler'e üye oldu
1957 - Türkiye, BM'yi uyardı: "Yunanistan tezi kabul edilirse Kıbrıs'ta iç savaş çıkabilir."
1962 - Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar beraat etti. Aybar milli menfaatlere aykırı hareket ettiği iddiasıyla yargılanıyordu.
1963 - Kenya, İngiltere'den bağımsızlığını ilan etti.
1966 - Yönetmen Metin Erksan'ın Fakir Baykurt'un romanından sinemaya uyarladığı Yılanların Öcü adlı film, Tunus'ta düzenlenen Kartaca Film Festivali'nde altın madalya kazandı.
1968 - Silahlı Kuvvetler içinde oluşturulduğu ileri sürülen Milli Devrim Ordusu adlı gizli bir örgütle ilişkileri olduğu iddiasıyla 5 tabii senatörün (Sezai Okan, Şükran Özkaya, Mucip Ataklı, Ekrem Acuner ve Suphi Karaman) dokunulmazlığı kaldırıldı.
1979 - Güney Kore'de askeri darbe meydana geldi.
1979 - Rodezya'nın adı Zimbabwe olarak değişti.
1990 - Erdal İnönü ile Süleyman Demirel buluştu, ortak bildiri imzalayarak erken seçim istediler.
1990 - Arnavutluk'da yeni partilerin kurulmasına izin verildi.
1991 - Endonezya'daki depremde 1500 kişi öldü.
1994 - Fikri Sağlar Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) genel sekreterliğinden istifa etti. Sağlar, terörle mücadele yasa tasarısının yasalaşmaması nedeniyle istifa ettiğini açıkladı.
1996 - Saddam Hüseyin'in oğlu Uday Hüseyin bir suikast girişiminde ciddi şekilde yaralandı.
2000 - ABD Anayasa Mahkemesi, Florida'da oyların yeniden sayımı işlemini durdurdu ve seçimleri Cumhuriyetçi aday George W. Bush'un kazandığını açıkladı.
2000 - Etiyopya ile Eritre arasında 2 yıl süren savaşa son veren barış anlaşması Cezayir'de imzalandı.
2003 - Azerbaycan devlet başkanı Haydar Aliyev kalp yetmezliği hastalığından dolayı uzun süredir tedavi gördüğü Ankara GATA'da 83 yaşında öldü.
2004 - Fatih Akın'ın filmi Duvara Karşı, Avrupa Sinema Akademisi'nce verilen 2004 Avrupa En İyi Film Ödülünü kazandı.
627 - Ninova Muharebesi: Bizans İmparatoru Herakleios'un ordusu, Pers İmparatoru II. Hüsrev'in güçlerini yendi.
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:28
  • Güneş08:12
  • Öğlen13:16
  • İkindi15:44
  • Akşam17:59
  • Yatsı19:32
 
Anket
 
Süper Loto
07.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010609114549
 
On Numara
11.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu05070811132122373843454647495157586163717879
 
Şans Topu
06.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020510323401
 
Sayısal Loto
09.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020711283246
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık