KALİTELİ BASKI SERİ ÜRETİM
İzmir’de 1 milyon kişiye istihdam
Dr. Mustafa Torun

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2

Dr. Mustafa Torun
mtorun3@mynet.com

 
4 Aralık 2017 Pazartesi 09:44 
Yorum YapYazdır
 

Küresel Ölçekte Önemini Koruyan Konular

AIDS küresel ölçekte bir sağlık sorunu önceliği olmaya devam etmektedir. Bölgeler ve ülkeler arasında ve ülkelerin kendi içlerinde, coğrafi farklılıklar gözlenmektedir. Salgın, son yıllarda bazı değişimler göstermiştir. Örneğin; Doğu Avrupa ve Asya’da daha önce özellikle damar içi madde kullanımı ile ilgili görünen HIV enfeksiyonu artık daha fazla oranda cinsel yolla bulaşmaktadır. Bu gibi ülkelerde HIV enfeksiyonunda artış vardır. Ancak dünyanın diğer bölgelerinde HIV enfeksiyonunu önleme çalışmalarında başarı kaydedildiğine dair kanıtlar vardır. Yıllık olarak yeni HIV enfeksiyonlarında küresel ölçekte azalma gözlenmektedir. Özellikle genç nüfus arasındaki sıklığının, birçok ülkede azaldığı bildirilmektedir. Küresel olarak, anneden bebeğe bulaşın önlenmesine yönelik hizmetlerin yüzde 45 oranında arttığı ve buna bağlı olarak çocuklar arasındaki yeni HIV enfeksiyonlarında azalma olduğu bildirilmektedir.

Tedaviye erişimde yaşanan olumlu gelişmeler de etkisini göstermiştir. Tedaviye erişim oranı 2008 yılında tüm dünyada yüzde 42 oranında artmıştır. Özellikle Doğu ve Güney Afrika’da tedaviye erişim oranlarında ilerleme kaydedilmiştir. Dünya genelinde seks çalışanları arasındaki sıklığının yüksek olduğu uzun zamandır bilinmesine karşın, eşcinsel erkekler ve damar içi madde kullananlar ile ilgili özellikle sahra altı Afrika’da ve Asya’nın bazı bölgelerinde çok kısıtlı veri bulunmaktadır. Son yıllarda ise bu gruplar arasında enfeksiyon oranında artış olduğu hemen hemen tüm bölgelerde bildirilmektedir. Bu nedenle, bu gruplara yönelik programları AIDS mücadelesinde yeri çok önemlidir. Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı (UNAIDS), 2009-2011 arasındaki çalışmalar için 9 öncelik alanı belirlemiştir. Bunlar;

•HIV’in cinsel yolla bulaşmasını azaltmak,

•Anne ölümlerini ve bebeklerin enfekte olmalarını engellemek

•HIV ile yaşayanların tedavi almalarını garantilemek,

•HIV ile yaşayanların tüberküloz kaynaklı ölümlerini engellemek,

•Damar içi ilaç bağımlılarının enfekte olmalarını engellemek,

•AIDS ile mücadelenin önünü tıkayan cezalandırıcı yasaları, politikaları, uygulamaları, damgalama ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak

•Kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddete son vermek,

•Genç insanları, kendilerini HIV’den koruyacakları şekilde güçlendirmek,

HIV ile yaşayanlara sosyal koruma sağlamaktır.

TANI

HIV/AIDS Tanısında kullanılan testler şunlardır;

-HIV/AIDS Testleri (tükürükte veya kanda uygulanabilen hızlı kart testler ve sadece kanda uygulanabilen HIV ELISA testleri)

-Doğrulama Testleri (Western Blootting, HIV-RNA )

P24 Antijeni (kanda uygulanır, bazen erken tanı gerektiren durumlarda-kullanılır)

HIV enfeksiyonu ve AIDS hastalığı tedavisi esnasında kullanılan laboratuar-testleri ise;

CD4 T lenfosit sayısı

HIV-RNA düzeyi

TEDAVİ

HIV virüsüne karşı yüksek etkinlikli antiretroviral tedavi kullanılır. Amaç virüs çoğalmasını önlemek, viral yükü azaltmak ve sağ kalım süresini uzatmaktır. Mevcut ilaçlar virüsü tam olarak yok edememektedir. Pahalı olması ve uzun süre kullanımda yan etkilerinin ortaya çıkması dezavantajıdır.

KORUNMA

Prezervatif (kondom, kılıf) kullanarak HIV virüsünden korunma olanağı vardır. HIV virüsü taşımayan kişi ile karşılıklı sadakate dayalı ilişki de HIV virüsünden bireyleri koruyabilir. HIV günlük yaşamda, aynı odada bulunma, aynı okulda okuma, aynı havayı soluma ile bulaşmaz. Tükürük, gözyaşı, ter, aksırık öksürük, idrar, dışkı, el sıkışma, deriye dokunma, okşama, kucaklaşma, öpüşme ile bulaşmaz. Yiyecekler, içecekler, çatal, kaşık, bardak, tabak telefon, tuvalet, duş, yüzme havuzu, deniz, sauna, hamam kullanımı ile de bulaş olmaz. Ayrıca, sivrisinek ve diğer böceklerin sokması, kedi, köpek ve diğer hayvanlarla yaşamakla da bulaşmaz.

SONUÇ VE YORUM

Ülkemizde sayı azalacağı yere artmakta, özellikle erkek erkeğe ilişkiden kaynaklanan olgu sayıları çoğalmaktadır. Özellikle Suriyeli göçmen konusu bunda önemli rol oynamaktadır. Çoğu sağlık problemlerimizin çözümünde olduğu gibi, “devlet ve sivil toplum kuruluşları el ele vererek, bu sağlık sorunun üzerine eğitimle gidilmesi” bizlere önemli bir mesafe aldıracağına inancım tamdır. Başlangıçtan bugüne bu enfeksiyondan korunmada maalesef çabalar azalmasına rağmen tedavide problemler giderilmiştir. İlaç geri ödemesinde sorunlar neredeyse yok gibidir. Korunmada örgün eğitimden başlayarak toplumun bilinçlendirilmesi amacı ile eylem planları yapılmalıdır. Korunma olanaklarının kolaylaştırılması, tanı imkânlarının yaygınlaştırılması kısaca ulusal ölçekte bir eylem planı hazırlanması gerekir.

Koruyucu sağlık hizmetlerini kapsayan Temel Sağlık Hizmetleri bize yol gösterecektir. Yolumuz uzun ve pek çok engellerle doludur. Ancak soruna sahip çıkılırsa, toplum hastalık ve korunma yolları hususunda düzenli eğitimlerle bilgilendirilirse, çözüme ulaşılması zor olmayacaktır. Bunun için sağlık otoriteleri, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının toplum genelinde hastalıkla ilgili farkındalık oluşturması son derece önemli ve gereklidir. Şunu özellikle vurgulamak gerekir ki hastaların soyutlanması, damgalanması affedilemez bir hatadır. Kamu ve üniversite hastaneleri ile Aile sağlığı merkezleri testi ücretsiz yapmasına rağmen özel sağlık merkezleri ve hastanelerinin de ücretsiz HIV/AIDS testi yapması şarttır.

 
4 Aralık 2017 Pazartesi 09:44 
Yorum YapYazdır
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Doç.Dr. Nezir Akyeşilmen
 
Yrd.Doç.Dr. M. Zeki Uyanık
 
Deniz Arslan
 
Neşe Yavuz
 
Ümit Yaşar Işıkhan
 
Erdal Erek
 
Abdulkahar Çaçur
 
Aylin Topaloğlu
 
Kevser Kurudan
 
Elif Yılmaz Pekçalışkan
 
Halisa Toprak
 
Halil Arslan
 
Aslı Şen
 
Dr. Mehmet Ali Noyan
 
Taner Uyanıker
 
M. Temel Koçaklar
 
İrfan Atıcı
 
Uzm.Dr. Bediha Salnur
 
Mekkiye Uludağ
 
Merve Tüzün
 
Mehmet Emin Değer
 
Özkan Pekçalışkan
 
Sevil Petrini
 
Abdulkadir Yıldız
 
Dr. Özlem Önen
 
Muhammet Tunç
 
Yusuf Çağırtekin
 
Sultan Gümüş
 
Adnan Avuka
 
Fulya Aybüke Fişengi
 
Op.Dr. Yusuf Demircan
 
Düzgün Yalçınkaya
 
Dr. Mustafa Torun
 
Çağdaş Cantürk
 
Aysun Arslan Aydin
 
 
Basın İlan Kurumu
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
22
14
4
4
46
2
Galatasaray
21
14
2
5
44
3
Fenerbahçe
22
12
8
2
44
4
Beşiktaş
22
11
8
3
41
5
Kayserispor
22
9
8
5
35
6
Sivasspor
22
10
4
8
34
7
Trabzonspor
22
8
9
5
33
8
Göztepe
21
9
6
6
33
9
Malatyaspor
22
7
7
8
28
10
Bursaspor
22
7
6
9
27
11
Akhisarspor
22
7
6
9
27
12
Kasımpaşa
21
7
5
9
26
13
Antalyaspor
22
6
6
10
24
14
Gençlerbirliği
21
5
7
9
22
15
Konyaspor
22
5
6
11
21
16
Alanyaspor
22
6
3
13
21
17
Osmanlıspor
22
5
4
13
19
18
Karabükspor
22
3
3
16
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1451 - Fatih Sultan Mehmet ikinci kez tahta çıktı.
1695 - Osmanlı donanması, Sakız Adası'nı Venedikliler'den geri aldı.
1856 - Islahat Fermanı yayınlandı
1878 - II. Abdülhamit Mebusan Meclisini süresiz olarak kapattı ve Meşrutiyet rejimine son vererek, yönetime tek başına egemen oldu.
1885 - Mark Twain'in Huckleberry Finn'in Maceraları adlı kitabı ilk kez yayımlandı.
1913 - Raymond Poincaré Fransa devlet başkanı oldu.
1930 - Clyde Tombaugh, Ocak ayında çekilen fotoğrafları incelerken Plüton gezegenini keşfetti.
1932 - Japon imparatoru, Manzhouguo'nun (Mançurya'nın eski Çince adı) Çin'den bağımsızlığını ilan etti.
1937 - İstanbul'da eşekle nakliyat yasaklandı.
1941 - 16 yaşın üzerindeki erkek çocukların maden ocaklarında, 12 yaşın üzerindekilerin tekstil sanayiinde çalıştırılmasına ilişkin kararname çıktı.
1941 - Anıtkabir için mimari yarışma açıldığı resmen ilan edildi.
1943 - Naziler Beyaz Gül hareketi üyelerini tutukladılar.
1952 - TBMM, Türkiye'nin NATO üyeliğini onayladı. Türkiye, 21 Şubat günü NATO üyesi oldu.
1957 - BM'de Kıbrıs görüşmelerine başlandı. BM, 26 Şubat'ta sorunun öncelikle ilgili taraflar arasında görüşülmesine karar verdi.
1965 - Gambiya İngiltere'den bağımsızlığını kazandı.
1967 - Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi görüşüldü; 35.000 köyden 15.000'inde okul olmadığı açıklandı.
1971 - Elazığ Senatörü Profesör Celal Ertuğ, "Bir dikta ortamına adım adım yaklaşılmaktadır. Ordunun mesajı açıktır. Demirel derhal istifa etmelidir." dedi. Başbakan Süleyman Demirel ise, "Meşru yollardan geldim. Bulurlar 226'yı, bizi devirirler" dedi.
1974 - Kiss müzik grubu kendi adlarını taşıyan ilk albümlerini yayımladılar.
1977 - Uzay mekiği Enterprise, bir Boeing 747'nin üstünde ilk yolculuğuna çıktı.
1977 - İstanbul Yüksek Öğrenim Derneği (İYÖD) "amaç dışı faaliyet" gösterdiği gerekçesiyle süresiz kapatıldı. İstanbul Yüksek Öğrenim Derneği (İYÖD) Dev-Genç'in (Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu) İstanbul Bölge Yürütme Kurulu'nu oluşturuyordu.
1985 - Bakanlar Kurulu ilk defa bir grev kararını erteledi. 1985 yılı bugün, Tarım Koruma İlaçları A.Ş'nin İstanbul Kartal ve İzmit Derince'deki işyerlerinde alınan grev kararının, 60 gün ertelenmesi kararlaştırıldı.
1985 - Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu, Ziraat Bankası'nın hamamcılara tarım kredisi verdiğini saptadı.
1987 - Türkiye'de 12 Eylül sonrası yaşanan en büyük grev olan NETAŞ grevi bugün anlaşmayla sonuçlandı.
1988 - İstanbul'daki Spor ve Sergi Sarayı'nın adı, Lütfi Kırdar olarak değiştirildi.
1993 - Gazeteci Kemal Kılıç öldürüldü. Kemal Kılıç İnsan Hakları Derneği Urfa Şubesi Yönetim Kurulu üyesiydi.
1994 - Demokrasi Partisi'nin (DEP) Genel Merkezi bombalandı, bir kişi öldü, 2'si ağır 16 kişi yaralandı. Demokrasi Partisi (DEP) yılbaşından beri 4 kez saldırıya uğramıştı. Olayı İslami Cihat Örgütü üstlendi.
1995 - Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), CHP çatısı altında birleşti. SHP'li Hikmet Çetin oybirliğiyle genel başkan seçildi.
1997 - Tansu Çiller TEDAŞ ve TOFAŞ soruşturmalarından aklandı. Refah Partisi milletvekilleri Tansu Çiller'in aklanmasından yana oy kullandılar.
2003 - Güney Kore'nin Daegu metrosunda çıkan yangında yaklaşık 200 kişi öldü.
2004 - İran'ın Nişabur kenti yakınlarda kontrolden çıkan bir yük treninde meydana gelen patlama ve yangında 200'ü kurtarma personeli olmak üzere 295 kişi öldü. Tren kükürt, petrol ve gübre taşıyordu.
2005 - SEKA İzmit Fabrikası çalışanlarının, iş yerine kapanma eyleminin 30. gününde polis panzerlerle fabrika bahçesine girdi. İşçiler bu gelişme üzerine kendilerini mekanik atölyesine kilitledi.
2007 - NBA All Star 2007 maçı Las Vegas'ta yapıldı.
2008 - Amerika Birleşik Devletleri ve Afganistan, Kosovanın tek taraflı bağımsızlığını tanıdığını açıkladı.
2008 - Türkiye, Kosova'nın bağımsızlığını tanıdı.
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:15
  • Güneş07:53
  • Öğlen13:36
  • İkindi16:37
  • Akşam19:00
  • Yatsı20:26
 
Anket
 
Süper Loto
15.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu060719405354
 
On Numara
12.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu02040912131524252636383940424356575868707479
 
Şans Topu
14.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu011125283006
 
Sayısal Loto
17.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030508323536
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık