KALİTELİ BASKI SERİ ÜRETİM
Ege pamuğunda kalite düşüyor
Aslı Şen

Otizm ve Oyun

Aslı Şen
aslisen@aslisen.com.tr

 
6 Mayıs 2017 Cumartesi 10:36 
Yorum YapYazdır
 

Nisan otizm farkındalık ayını geride bıraktık. Elbette pek çok şey yazıldı çizildi. Oti<min en çok tekrarlanan belirtilerine pek çok insan aşina artık çünkü son verilere göre otizm spektrum bozuklularının görülme sıklığı gittikçe artıyor. Göz teması kurmama adına bakmama ilgi ve başarılarını paylaşmama, hayali oyun kuramama, tekrarlayıcı beden hareketleri takıntılı ilgi alanları en çok üzerinde durulan alanlar. Bu belirtiler içinden ben nispeten daha gizlenmiş olanına odaklanmak istiyorum. Özellikle atipik özellikler gösteren çocuklarda göz teması ve dil becerileri yaşıtlarına yakın düzeyde gelişebiliyor. Fark anlaşılmayabiliyor ancak oyun becerileri kolaylıkla göz ardı edilebiliyor. Öncelikle okul öncesi dönemde oyun becerilerinin gelişimine kısaca göz atmak gerek.

10-18 aylık arası: “Mış gibi oyun”un ilk izleri başlar. Boş bir bardağı alıp su içme sesi çıkartarak içiyormuş gibi yapar ve sonunda kendi kendine mutlu olarak güler. Veya gözlerini sıkı sıkı kapayarak uyuyormuş gibi yapar.

18 aylıkken: Basit taklide dayalı sembolik oyunları oynar (Oyuncak bebeği/ayıcığı beslemek, arabayı ses çıkararak sürmek gibi.)

2 yaşındayken: Ebeveyn rolünü bürünerek yemek yapma, çocuğu besleme, temizlik, çamaşır yıkama, çocuğuna banyo yaptırma, uyutma, çocuğuna sarılma, öpme, sevgisini gösterme gibi duygusal ve işlevsel davranışları yerine getirir. Çocuk annesinin kendisine yaptığı gibi annesine kitap okuyormuş gibi de davranabilir. Bu oyun ve girilen roller tekrarlayıcı niteliktedir. Hep aynı davranışlar, aynı şekilde tekrarlanır.

Bu yaşta, mış gibi oyun kombinasyonları da gözlenebilir. Çocuk iki veya daha fazla aktiviteyi sırayla yerine getirir. Örneğin, büyük bir kek yapıyormuş gibi oynayabilir. İlk önce hamuru çırpıyormuş gibi, sonra hamuru kek kalıbına koyuyormuş gibi, en sonunda da kalıbı fırına koyuyormuş gibi oyun oynayabilir.

3 yaş ve sonrasında: Hayali arkadaşları olur. Sembolik oyunlarda öğretmen, anne, pilot vs. rolleri bürünür. İki veya daha fazla kişinin oynadığı, her sahnede farklı rollerin bürünüldüğü, tekrarlayıcı olmayan ve bir konuya dayalı, teması olan rollerin de bürünüldüğü oyunlar oynar.

Bu yaşta planlanmış mış gibi oyunlar görülür. Çocuk, daha önceden planladığı bir oyunu önce izleyicilere duyurur sonra da sahneye koyar. Örneğin, çocuk “Ben ve ayıcık saki pikniğe gidiyormuşuz.” diyerek ne yapacağını bildirir. Bu aşamada da nesneleri farklı amaçla, “mış gibi” kullanma vardır. Örneğin çocuk kumdan doğum günü pastası yapabilir. Çubukları da mum olarak kullanabilir. Ortada bir nesne yokken varmış gibi yapabilir: örneğin, herhangi bir nesne olmadığı halde musluktan su akıyormuş ellerini yıkıyormuş gibi, elinde tarakla saçını tarıyormuş gibi yapabilir.

Çocuk beklenen yaşlarda beklenen düzeyde oyun oynamıyorsa otizm şüphesi olan hiçbir çocuğun eğitimine ara verilmemelidir. Kreş ve anasınıfı elbette destek olur ancak birebir eğitimin yerini alamaz., mutlaka oyun becerileri eğitiminin bir parçası olmalıdır. Oyun becerileri yaşına göre gelişmemişse bu durum diğer alanlardaki farklılık uzman olmayan bir gözün fark etmeyeceği düzeye geldiyse bile mutlaka üzerinde durulması gereken bir alandır. Uzman alan bir kişi zaten sadece onun becerilerinde sıkıntı yaşanmadığını fark edecektir ancak biz toplum olarak bazen komşumuzun fikrini doktorumuzdan daha çok dinliyoruz, bu sebeple size “ bir ley yok arabayı sürüyor işte” dense bile yaşlara göre oyun alanında ne beklendiğini göz önüne alın. Oyun becerilerinin gelişmişlik düzeyi çocuğun ileriki yaşlardaki muhakeme dil becerilerini ve sosyal becerilerini etkiler. Oyun becerilerini ne kadar çok geliştirirsek belirtilen alanlara da o kadar destek oluruz. Çocuğun hem yaşıtlarıyla aynı düzeyde oyun oynaması ve bu oyunu beklenen sürede sürdürmesi amaç olmalıdır. Oyun da bilişsel alan kadar önemlidir hatta otizm spektrum bozuklukları için pek çok çocukta daha da önemlidir ve diğer belirtiler kadar göz önüne alınmalıdır. 

 
6 Mayıs 2017 Cumartesi 10:36 
Yorum YapYazdır
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Doç.Dr. Nezir Akyeşilmen
 
Yrd.Doç.Dr. M. Zeki Uyanık
 
Deniz Arslan
 
Neşe Yavuz
 
Ümit Yaşar Işıkhan
 
Erdal Erek
 
Abdulkahar Çaçur
 
Aylin Topaloğlu
 
Kevser Kurudan
 
Elif Yılmaz Pekçalışkan
 
Halisa Toprak
 
Halil Arslan
 
Aslı Şen
 
Dr. Mehmet Ali Noyan
 
Taner Uyanıker
 
M. Temel Koçaklar
 
İrfan Atıcı
 
Uzm.Dr. Bediha Salnur
 
Mekkiye Uludağ
 
Merve Tüzün
 
Mehmet Emin Değer
 
Özkan Pekçalışkan
 
Sevil Petrini
 
Abdulkadir Yıldız
 
Dr. Özlem Önen
 
Muhammet Tunç
 
Yusuf Çağırtekin
 
Sultan Gümüş
 
Adnan Avuka
 
Fulya Aybüke Fişengi
 
Op.Dr. Yusuf Demircan
 
Düzgün Yalçınkaya
 
Dr. Mustafa Torun
 
Çağdaş Cantürk
 
 
Basın İlan Kurumu
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Tarihte Bugün
1497 - Portekizli denizci Vasco de Gama Ümit Burnu'na vardı.
1909 - Tıp Fakültesi'ne bağlı Diş Hekimliği bölümü kuruldu.
1922 - Mısır'da Howard Carter, yardımcısı Lord Carnarvon'la birlikte firavun Tutankhamun'un mezarını açtılar.
1925 - Şapka devrimine karşı gösteriler sürüyor. Kayseri'de gösteriler yapıldı.
1928 - Ravel'in Boléro'su ilk kez Paris'te sahnelendi.
1936 - Halit Ziya Uşaklıgil'in son anıları "Saray ve Ötesi", Cumhuriyet gazetesinde yayımlanmaya başlandı.
1943 - Lübnan, Fransa'dan bağımsızlığını kazandı.
1948 - İkinci İktisat Kongresi olan 1948 Türkiye İktisat Kongresi toplandı. Kongrede, devletçilik politikası eleştirildi, özel girişimciliğin teşviki istendi.
1952 - Vatan gazetesi başyazarı Ahmet Emin Yalman silahlı saldırıya uğradı.
1958 - Juilliard Dörtlüsü, besteci Adnan Saygun'un 1. Yaylı Çalgılar Dörtlüsü'nü Washington'da seslendirdi.
1963 - Amerika Birleşik Devletleri başkanı John F. Kennedy Dallas'ta öldürüldü. Aynı gün, yardımcısı Lyndon B. Johnson başkan oldu.
1968 - Türkiye'de ilk kalp nakli yapıldı. Doktor Kemal Beyazıt ve ekibinin gerçekleştirdiği ameliyat sonrası hasta 18 saat yaşayabildi.
1975 - Monarşi İspanya'ya geri döndü; Juan Carlos İspanya kralı oldu.
1979 - Uluslararası Para Fonu, IMF, Türk Lirası'nın yeniden devalüe edilmesini istedi.
1982 - Yazar Tezer Özlü Almanya'da "Malbug Ödülü"nü kazandı.
1984 - Avrupa Konseyi'nde Türkiye'nin dönem başkanlığı tartışıldı. Sonuca varılamayınca, Dışişleri Bakanı Vahit Halefoğlu toplantıyı terk etti.
1986 - Mike Tyson 20 yaşında dünyanın en genç ağır sıklet şampiyonu oldu.
1994 - Devlet Opera ve Balesi'nin bütçesinde kesinti yapıldı. Kesintiyi yapan Doğru Yol Partisi, Anavatan Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Refah Partisi milletvekilleri, "Opera ve bale ne iş yapar, bunları kaç kişi seyrediyor" dediler.
1995 - Tamamı bilgisayar desteği ile oluşturulmuş ilk uzun metrajlı konulu film olan Oyuncak Hikayesi gösterime verildi.
2005 - Angela Merkel, Almanya'nın ilk kadın şansölyesi oldu.
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:12
  • Güneş07:54
  • Öğlen13:08
  • İkindi15:46
  • Akşam18:03
  • Yatsı19:33
 
Anket
 
Süper Loto
16.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu121424303145
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Şans Topu
15.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030508233211
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık