Halisa Toprak

10 Soruda Cumhurbaşkanlığı Sistemi

Halisa Toprak

halissaa@hotmail.com

Yazarın Diğer Yazıları

Ege Denizi Oldu Ölüm Denizi - 15.11.2018

Barış ve Kardeşlik Temennisi - 08.11.2018

Yerel Seçimler Yaklaşıyor - 02.11.2018

Tasarruf Yapın - 27.10.2018

Üretici ile Tüketiciyi Buluşturan Festival - 18.10.2018

Ölmemek İçin Geldiler! - 11.10.2018

Dinç kalmak için ne yapalım? - 06.10.2018

Kültürpark Halkındır, Halkın Kalmalıdır - 04.10.2018

İZFAŞ Binası Neden Tahsis Edildi - 27.09.2018

Ahilik Ruhuna İhtiyaç Var - 20.09.2018

87. İzmir Enternasyonal Fuarı - 13.09.2018

S-400 mü F-35 mi? - 06.09.2018

İzmir Yerel Seçimlere Hazır mı? - 30.08.2018

Savaşın Mağlubu ABD Olacak! - 23.08.2018

İLKSES’te her şeyi yazabiliyorum - 15.08.2018

Dünyada Kadın Kanserleri Artıyor! - 09.08.2018

LGS Çocukları Üzdü - 02.08.2018

Yaz Sıcaklarına Dikkat! - 26.07.2018

Güneş Yanıkları İçin Aloe Vera - 20.07.2018

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi - 13.07.2018

CHP’de Kurultay Süreci - 05.07.2018

Can Dostuma Dokunma! - 28.06.2018

Tarih icraatları yazar - 21.06.2018

Kadın ve Siyaset - 14.06.2018

5 Haziran Dünya Çevre Günü - 08.06.2018

Kadınlarımıza eşit mesafedeyiz - 31.05.2018

İzmir AK Kadınların Yıldızı - 24.05.2018

Orta Doğu’nun kanayan yarası - 17.05.2018

Göğsümüzü Kabartan Tatbikat - 11.05.2018

AK Parti İzmir’de Temayül Yoklaması - 06.05.2018

Enginar Sizi Urla’ya Çağırıyor! - 26.04.2018

İzmir ve Turizm - 21.04.2018

AK Parti Gaziemir’de bayrak değişimi - 13.04.2018

Kütüphanecilik Haftası - 05.04.2018

Otobüste Gittiğin Kadar Öde - 29.03.2018

Suyumuza Sahip Çıkalım - 22.03.2018

Etrafımız Şiddet Kokuyor! - 15.03.2018

8 Mart Dünya Kadınlar Günü - 08.03.2018

Bu Ülke İçin Canla Başla Çalışanlar Var! - 28.02.2018

Fatura kime kesilecek? - 22.02.2018

Bence de Aklıselim Davranmak Lazım - 15.02.2018

ESHOT kime hizmet ediyor? - 08.02.2018

İzmirlilerin Haklı Gururu - 01.02.2018

Konak Tramvayı’nda sona doğru - 25.01.2018

Hamilelikte Beslenme - 18.01.2018

Aile Baskısı Psikolojiyi Etkiliyor! - 11.01.2018

Bu Çile Biter mi? - 05.01.2018

Çocuklarda internet bağımlılığına dikkat - 29.12.2017

Belediyecilikte Vizyon Sahibi Olmak - 21.12.2017

Peki siz farkında mısınız? - 15.12.2017

İptalin Sebebi Tramvay mı? - 07.12.2017

Kadına Şiddette “Hayır” - 30.11.2017

Kardeş ilişkileri nasıl olmalı? - 23.11.2017

İyi Ebeveyn Olmanın Yolları - 16.11.2017

Çocuklar ve Hediyelerimiz - 09.11.2017

Sonbaharda Neşeli Etkinlikler - 02.11.2017

Çocuk Eğitiminde Ceza - 26.10.2017

Çocuğunuz Besinleri Seçiyor mu? - 19.10.2017

Okula Başlarken Uyum Sorunları - 12.10.2017

Sık Sık Bakıcı Değiştirmek - 05.10.2017

Çocuğunuz okula alışamadıysa dikkat - 28.09.2017

Kreş Sonrası - 21.09.2017

Anaokuluna Alışma Süreci - 14.09.2017

2- 3 Yaş Çocuklarda Arkadaşlık - 07.09.2017

Anne-Çocuk İlişkisi - 31.08.2017

Çalışan annelerin kreş korkusu - 25.08.2017

Çocuğumuz İçin Kreş Seçimi - 17.08.2017

Söylentiler Yapıya Zarar Veriyor - 10.08.2017

Başkandan skandal açıklama - 03.08.2017

Erdoğan’ı Anlamak - 27.07.2017

Emeğinizin karşılığını almak - 20.07.2017

Halkın destanı 15 Temmuz - 13.07.2017

Su Yaşamdır - 06.07.2017

Ah! Bayramlar… - 29.06.2017

Aslında mutlu olmak çok kolay - 22.06.2017

Ramazan’da Ruhun Tezkiyesi - 15.06.2017

Şehit Ailelerini Yalnız Bırakmayalım - 08.06.2017

İzmir Gerçek Vizyonuna Ne Zaman Kavuşacak? - 01.06.2017

AK Parti Kongresi - 25.05.2017

Diren İzmir, Türkiye seninle gurur duyuyor - 18.05.2017

Dönüşü Muhteşem Olacak  - 11.05.2017

Millet istedi - 04.05.2017

AK Parti'de Erdoğan Heyecanı - 27.04.2017

Referandum sonucu - 20.04.2017

Meğer Cumhurbaşkanımız da Bizi Özlemiş  - 13.04.2017

CHP Hakarette Sınır Tanımıyor  - 06.04.2017

Shut up - 28.03.2017

Şemsi Nene - 21.03.2017

Alçak Hollanda - 14.03.2017

Gençler için evet - 07.03.2017

28 Şubat - 01.03.2017

İddia ve Gerçekler - 22.02.2017

SAADET mi İHANET mi? - 14.02.2017

Ne yaptın sen Elif Hanım? - 07.02.2017

Büyük Türkiye İçin “Evet” - 31.01.2017

Referandum halka iyi izah edilmeli - 18.01.2017

Yaşam tarzı gevelemesi - 17.01.2017

Tarih Tekerrür Etmeyecek - 14.01.2017

KAR - 12.01.2017

Her Şey Aslına Çeker - 05.01.2017

Türkiye’de topyekun saldırının da düğmesine basıldı - 03.01.2017

ANNELER GÜNÜ - 11.05.2014

SADECE KUR’AN YETER! - 27.04.2014

23 NİSAN KUTLANIRKEN - 26.04.2014

Ruh ve nefis - 24.04.2014

İslam'da kadın - 23.04.2014

Kutlu Doğum Haftası - 23.04.2014

İman ve Samimiyet - 23.04.2014

Türkiye Büyük Millet Meclisi, cumhuriyet dönemimizin en önemli ve en esaslı Anayasa değişikliğini AK Parti ve MHP’nin desteğiyle Genel Kurul’dan geçirdi. Anayasa değişikliği Cumhurbaşkanının onayından sonra milletin hakemliğine gelecek. Peki, yıllardır liderlerinde konuştuğu sistemde ne var?

1- AK Parti üniter yapıyı bozup federasyon mu getirecek?

Üniter yapı korunmaktadır. Tek Meclis ön görülmüştür. Türkiye Cumhuriyeti ülkesi ve milleti ile bölünmez bir bütündür.

Yani Türkiye Cumhuriyeti kendi bünyesinde farklı kanunların geçerli olduğu farklı yönetim bölgeleri yoktur. “Federatif” yapılar yoktur. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yetkisi tüm Türkiye topraklarını kapsar ve her Türk vatandaşı bu topraklar üzerinde eşit muamele görür. Söz konusu üniter devlet yapısı, Türkiye’nin bölünmez bütünlüğünün ve iç huzurunun en büyük teminatıdır.

2- Yürütmede diktatörlük oluşturma ihtimali var mı?

Cumhurbaşkanlığı sistemi tıpkı parlamenter sistem gibi demokratik bir hükümet modelidir. Cumhurbaşkanı halka karşı doğrudan sorumludur.

* Çoğunluğun yönetimi,

* Azınlık haklarını güvenceye alan yönetim.

3- AK Parti rejim değişikliği mi yapıyor?

Rejim tartışmaları 1923 yılında bitmiştir. Önerilen hükümet sistemidir. Bu sistemde halk iradesine ve demokratik meşruiyete dayanır demokratik, laik, sosyal bir hukuk devleti olması korunarak, demokratik temsil gerekmektedir.

Türkiye’de 1923’te cumhuriyet devlet şekli olarak kabul ve ilan edilmiştir ve bugüne kadar da cumhuriyetin devlet şekli olarak üzerinde herhangi bir tartışma yoktur ve Cumhuriyetimiz demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak da nitelendirilmiştir. Eğer bir rejim değişikliğinden söz edecek olursak o zaman cumhuriyetin bu niteliklerini değiştiren bir düzenlemenin burada olması lazım. Bunun içerisinde böyle bir düzenleme kesinlikle söz konusu değildir. Bu bir rejim değişikliği değil, hükümet sistemi değişikliğidir.

4- Yargı bağımsızlığı zedeleniyor mu?

Aksine yargı bağımsızlaşmaktadır. Yargının meşruiyeti, iki meşru kuvvetini yapacağı seçim ve atamalarla halka dayanacaktır. Meclis yasaları yapacak, Cumhurbaşkanı icra edecek, yargı adaletin tesis edilmesi yanında yürütmeyi ve anayasal yargı açısından yaşamayı denetleyecektir. Askeri yargı kaldırılmış yargıda birlik sağlanmıştır.

Şu anki mevcut anayasada cumhurbaşkanı vatana ihanet dışında yargılanabiliyor mu?

Yargılanamıyor. Yeni düzenlemeyle Cumhurbaşkanının bütün eylem ve işlemleri yargı denetimine açılmış oluyor. Bu da yine hukuk devletini güçlendiren önemli bir değişikliktir. Yargıdaki çift başlılık kalkıyor. Türkiye’de bir yandan sivillerin yargılandığı mahkemeler var, öte yandan askerlerin yargılandığı mahkemeler var. Siviller için ayrı usul, ayrı mahkemeler, ayrı kanunlar; askerler için ayrı usul, ayrı mahkemeler, ayrı kanunlar var. Yargı birliğini biz tesis ediyoruz bu teklifle, hukuk devletinin gereğini yapıyoruz. Bu, hukuk devletini güçlendirir mi, zayıflatır mı? Hukuk devletini güçlendirmektedir.

Öte yandan yine çok önemli olan yargı konusu var. Bugün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Başsavcı Vekilini Cumhurbaşkanı seçiyor. Belli şartlar altında, bunda bir değişiklik yapıyor mu bu teklif? Yapmıyor. Mevcut Anayasaya göre bu, hukuk devletine aykırı olmuyor, zayıflatmıyor da yeni dönemde mi zayıflatıyor? Şuan ki mevcut anayasada Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin dörtte 1'ini seçebiliyor mu? Seçebiliyor. Bunda herhangi bir değişiklik yapılıyor mu? Yapılmıyor. Şuan ki sistemde mevcut olan uygulama cumhurbaşkanlığı sisteminde de aynı şekilde uygulanmaya devam edecek. Bugün Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi belli şartlar altında yapılıyor. Bu teklifte Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimine dair yeni bir düzenleme getiriliyor mu, Cumhurbaşkanına artı bir yetki veriliyor mu? Verilmiyor.

5- Siyasi partiler işlevsiz mi kalacak?

Önerilen hükümet sisteminde siyasi partiler, meclis dışı siyasi partiler, hatta 100 seçmen seçmende cumhurbaşkanı adayı gösterebilecek. Siyasi partiler varlığını güçlü bir şekilde gösterecektir.

6- Cumhurbaşkanı Meclis’i feshediyor mu?

Seçimlerin birlikte yenilenmesi doğrudan fesih anlamına gelmez. Önerilen sistemde seçimlerin yenilenmesi iki taraflı işleyen bir uygulamadır.

Hangi kuvvet yenilenme kararı alırsa kendi seçimini de yenilemiş olacaktır.

Bu düzenleme Meclis’te sistem tıkanmasının önüne geçecektir.

7-Meclis işlevsiz kalacak mı?

Kanun koyma ve kaldırma yetkisi Meclis’indir. Bütçe yapma haklı yasamanındır. Yürütme yasalara bağlı olduğu için Meclis, yürütmeye karşı güçlüdür. Bunun için denge kontrol sistemi ön görülmüştür.

8- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Meclis’in yasama işlevi gasp edilmekte midir?

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kanunda olmayan alanlarda çıkartılabilmektedir ve kanun üstünlüğü esastır. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Anayasaya uygunluk yönünden de anayasal yargı denetimine tabi olacaktır. Meclis iptali için Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilmektedir.

9-Her atamayı Cumhurbaşkanı mı yapacak?

Üst yargı atamaları Meclis ve Cumhurbaşkanı tarafından seçilecektir. HSYK’ya Meclis 7, Cumhurbaşkanı 4 seçim yapacaktır. Parlamenter hükümet sisteminde müşterek kararname uygulaması çoğu zaman hükümetlerin politikalarına uygun üst yönetici atamalarında sıkıntılar oluşturmakta, Cumhurbaşkanı ve hükümet arasında irade uyuşmazlığına neden olmaktadır.

10-Cumhurbaşkanlığı sistemi ülkeyi böler mi?

Bu sistemin doğasında uzlaşma vardır. Partiler iki kuvvet için yarışacaklardır. Aldıkları oy nispetinde Meclis’te temsil olabilirler ancak. Cumhurbaşkanlığını kazanabilmek için yüzde 50 + 1 oya ihtiyaç bulunmaktadır. Bu durum bölünmeyi değil birleşmeyi zorunlu kılar.