Halisa Toprak

2- 3 Yaş Çocuklarda Arkadaşlık

Halisa Toprak

halissaa@hotmail.com

Yazarın Diğer Yazıları

Ege Denizi Oldu Ölüm Denizi - 15.11.2018

Barış ve Kardeşlik Temennisi - 08.11.2018

Yerel Seçimler Yaklaşıyor - 02.11.2018

Tasarruf Yapın - 27.10.2018

Üretici ile Tüketiciyi Buluşturan Festival - 18.10.2018

Ölmemek İçin Geldiler! - 11.10.2018

Dinç kalmak için ne yapalım? - 06.10.2018

Kültürpark Halkındır, Halkın Kalmalıdır - 04.10.2018

İZFAŞ Binası Neden Tahsis Edildi - 27.09.2018

Ahilik Ruhuna İhtiyaç Var - 20.09.2018

87. İzmir Enternasyonal Fuarı - 13.09.2018

S-400 mü F-35 mi? - 06.09.2018

İzmir Yerel Seçimlere Hazır mı? - 30.08.2018

Savaşın Mağlubu ABD Olacak! - 23.08.2018

İLKSES’te her şeyi yazabiliyorum - 15.08.2018

Dünyada Kadın Kanserleri Artıyor! - 09.08.2018

LGS Çocukları Üzdü - 02.08.2018

Yaz Sıcaklarına Dikkat! - 26.07.2018

Güneş Yanıkları İçin Aloe Vera - 20.07.2018

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi - 13.07.2018

CHP’de Kurultay Süreci - 05.07.2018

Can Dostuma Dokunma! - 28.06.2018

Tarih icraatları yazar - 21.06.2018

Kadın ve Siyaset - 14.06.2018

5 Haziran Dünya Çevre Günü - 08.06.2018

Kadınlarımıza eşit mesafedeyiz - 31.05.2018

İzmir AK Kadınların Yıldızı - 24.05.2018

Orta Doğu’nun kanayan yarası - 17.05.2018

Göğsümüzü Kabartan Tatbikat - 11.05.2018

AK Parti İzmir’de Temayül Yoklaması - 06.05.2018

Enginar Sizi Urla’ya Çağırıyor! - 26.04.2018

İzmir ve Turizm - 21.04.2018

AK Parti Gaziemir’de bayrak değişimi - 13.04.2018

Kütüphanecilik Haftası - 05.04.2018

Otobüste Gittiğin Kadar Öde - 29.03.2018

Suyumuza Sahip Çıkalım - 22.03.2018

Etrafımız Şiddet Kokuyor! - 15.03.2018

8 Mart Dünya Kadınlar Günü - 08.03.2018

Bu Ülke İçin Canla Başla Çalışanlar Var! - 28.02.2018

Fatura kime kesilecek? - 22.02.2018

Bence de Aklıselim Davranmak Lazım - 15.02.2018

ESHOT kime hizmet ediyor? - 08.02.2018

İzmirlilerin Haklı Gururu - 01.02.2018

Konak Tramvayı’nda sona doğru - 25.01.2018

Hamilelikte Beslenme - 18.01.2018

Aile Baskısı Psikolojiyi Etkiliyor! - 11.01.2018

Bu Çile Biter mi? - 05.01.2018

Çocuklarda internet bağımlılığına dikkat - 29.12.2017

Belediyecilikte Vizyon Sahibi Olmak - 21.12.2017

Peki siz farkında mısınız? - 15.12.2017

İptalin Sebebi Tramvay mı? - 07.12.2017

Kadına Şiddette “Hayır” - 30.11.2017

Kardeş ilişkileri nasıl olmalı? - 23.11.2017

İyi Ebeveyn Olmanın Yolları - 16.11.2017

Çocuklar ve Hediyelerimiz - 09.11.2017

Sonbaharda Neşeli Etkinlikler - 02.11.2017

Çocuk Eğitiminde Ceza - 26.10.2017

Çocuğunuz Besinleri Seçiyor mu? - 19.10.2017

Okula Başlarken Uyum Sorunları - 12.10.2017

Sık Sık Bakıcı Değiştirmek - 05.10.2017

Çocuğunuz okula alışamadıysa dikkat - 28.09.2017

Kreş Sonrası - 21.09.2017

Anaokuluna Alışma Süreci - 14.09.2017

Anne-Çocuk İlişkisi - 31.08.2017

Çalışan annelerin kreş korkusu - 25.08.2017

Çocuğumuz İçin Kreş Seçimi - 17.08.2017

Söylentiler Yapıya Zarar Veriyor - 10.08.2017

Başkandan skandal açıklama - 03.08.2017

Erdoğan’ı Anlamak - 27.07.2017

Emeğinizin karşılığını almak - 20.07.2017

Halkın destanı 15 Temmuz - 13.07.2017

Su Yaşamdır - 06.07.2017

Ah! Bayramlar… - 29.06.2017

Aslında mutlu olmak çok kolay - 22.06.2017

Ramazan’da Ruhun Tezkiyesi - 15.06.2017

Şehit Ailelerini Yalnız Bırakmayalım - 08.06.2017

İzmir Gerçek Vizyonuna Ne Zaman Kavuşacak? - 01.06.2017

AK Parti Kongresi - 25.05.2017

Diren İzmir, Türkiye seninle gurur duyuyor - 18.05.2017

Dönüşü Muhteşem Olacak  - 11.05.2017

Millet istedi - 04.05.2017

AK Parti'de Erdoğan Heyecanı - 27.04.2017

Referandum sonucu - 20.04.2017

Meğer Cumhurbaşkanımız da Bizi Özlemiş  - 13.04.2017

CHP Hakarette Sınır Tanımıyor  - 06.04.2017

Shut up - 28.03.2017

Şemsi Nene - 21.03.2017

Alçak Hollanda - 14.03.2017

Gençler için evet - 07.03.2017

28 Şubat - 01.03.2017

İddia ve Gerçekler - 22.02.2017

SAADET mi İHANET mi? - 14.02.2017

Ne yaptın sen Elif Hanım? - 07.02.2017

Büyük Türkiye İçin “Evet” - 31.01.2017

10 Soruda Cumhurbaşkanlığı Sistemi - 24.01.2017

Referandum halka iyi izah edilmeli - 18.01.2017

Yaşam tarzı gevelemesi - 17.01.2017

Tarih Tekerrür Etmeyecek - 14.01.2017

KAR - 12.01.2017

Her Şey Aslına Çeker - 05.01.2017

Türkiye’de topyekun saldırının da düğmesine basıldı - 03.01.2017

ANNELER GÜNÜ - 11.05.2014

SADECE KUR’AN YETER! - 27.04.2014

23 NİSAN KUTLANIRKEN - 26.04.2014

Ruh ve nefis - 24.04.2014

İslam'da kadın - 23.04.2014

Kutlu Doğum Haftası - 23.04.2014

İman ve Samimiyet - 23.04.2014

Gelişim dönemleri içinde ele alındığında 2- 3 yaşlar önemli ve kritik yaşlardır. 2 yaşında artık rahatça kendini ifade etmeye başlayan çocuklarımız başkalarından ayrı bir birey olarak olduğunun bilincine de varmaktadır. Bu haftaki köşemde kendi deneyimlerime ve gözlemlerime dayanarak 2-3 yaş çocukların arkadaşlarıyla ilişkilerini ele alacağım.

 Bu yaş bağımsız davranma ve kendi başına eylemlerde bulunma dönemidir. Ancak hala anneye ve yakın aile bireylerine olan bağlılığı devam etmektedir. 2 yaşın sonlarına doğru ve 3 yaşın başlamasıyla birlikte oyun çağı da başlar. Sayı saymak, şarkı, şiir öğrenmek ve söylemek, hemen her konuda soru sormak gibi hem öğrenmeye hem de öğrendiklerini göstermeye yönelik hızlı bir gelişim içerisine girer.

Arkadaşlık ilişkisi aslında bebeklik dönemlerine kadar uzanır. Çok küçük bebekler bile ağlarken yanlarına birisi geldiğinde susarlar. İlgileri gelen kişiye yönelir. Artık bağımsızlığını kazanmaya başlayan 2- 3 yaş çocukları için de arkadaşlık hayati öneme sahiptir. Akranlarıyla ilişkileri daha sistemli ve karmaşıktır.

Özellikle 3 yaşına gelen çocuklar yaşıtlarıyla ilişkilerinde kendilerine özgü tutarlı ve kalıcı yöntemler geliştirebilirler. Birbirleriyle oyuncaklarını paylaşmak, beraber bir faaliyette bulunmak, birbirlerine sarılmak ya da saldırmak en sık görülen davranış biçimleridir. Bu ilişkiler aslında çocuğun içinde yetiştiği ailenin tutumuyla da ilgilidir. Kabul görmüş, sevildiğinin bilincinde olan ve saygı gören çocuklar arkadaşlarıyla ilişkilerinde de daha uyumlu, sosyal ve paylaşımcı olmaktadırlar. Tersi durumlarda ise çocukların genellikle saldırgan, hırçın ve uyumsuz oldukları görülmektedir.

 2- 3 yaş çocukları arkadaşlarını sık sık değiştirebilir ve kısa süreli yoğun arkadaşlıklar yaşayabilir. Çocuğunuz bir hafta önce Ayşe’yi çok sevdiğini söylerken, bu gün Elif’e hayran olabilir. Bu dönemdeki çocuklar genellikle sosyal, dışa dönük ve arkadaşlık kurmaya hevesli olurlar. Çocuğun olumlu özelliklerini geliştirmek ve doğru yönlendirmek amacıyla arkadaşlar edinebileceği ortamlar hazırlamak önemlidir.

Çocuklar hayatı oyunla tanıdıklarından gelişimleri ancak sağlıklı oyun ve arkadaşlar yoluyla olur. İki yaşını bitirip üç yaşına giren çocuk bir okul öncesi eğitim programına devam etmelidir. Önce yarım günle başlanıp, dört yaş ve sonrasında tam gün eğitime geçilebilir. Bu eğitim hem çocuğun sağlıklı gelişimi için çok önemlidir hem de okul hayatına başlarken sorunsuz ve rahat bir geçiş yaşatması bakımından gereklidir.

 Hepsinden daha önemlisi ise böyle bir kurum çocuğa arkadaşlık ortamı sağlar. Arkadaşlarla ortak çalışmalar yapmak, aynı ortamı paylaşmak olumlu anlamda pek çok kazanım demektir. Üstelik ailesinden ayrı farklı bir sosyal ortam içinde bulunmak da çocuğun özgüvenini geliştirecek, başkalarıyla yaşamayı ve empati kurmayı öğretecektir. Çocuk bu yolla kendisinden başka insanların olduğunun bilincine vararak, bir toplumla uyum içinde ve kurallı yaşamayı da öğrenecektir.

Çocukların sosyal gelişimlerinde oyun ve arkadaşlar çok önemlidir. Gerçek hayatın modellemesini yaparak, toplumsal bir birey olma yolunda ilerlemesi ancak doğru arkadaşlarla mümkün olur. Bu yaş çocuklarında bilinçli arkadaş seçiminden söz edilemez. Üstelik arkadaşlarıyla beraber olduğunda da ortak bir oyun oynamazlar. Birlikte oynadıkları düşünülür ancak dikkat edilirse her çocuk kendi oyununu oynamaktadır. Bu paralel oyundur. Çocuklar aynı oyun grubunda ortak bir oyundan daha çok ayrı oyunlar geliştirirler.

 Kurallı ve birlikte oyun oynama bilinci ancak üç yaş ve sonrasında görülür. Üç yaşına kadar oynanan oyunlar aslında çocukların toplum içinde hareket ve paylaşma becerilerini geliştirir. Ebeveynler çocuklarının arkadaşlarıyla olan ilişkilerine bu gözle bakmalılar.

Çocukların oyun arkadaşı seçiminde ailelere önemli görevler düşmektedir. Özellikle bu kadar küçük yaş gruplarında çocuk davranışlarının sorumluluğunu almamıştır. Empati yeteneği gelişmemiştir. Birbirlerine zarar verebilir, can yakıcı olabilirler. Çocuk, grup içi ilişkileri deneme yanılma yöntemiyle öğrenecektir. Bu oyunlar sırasında uyum ve davranış bozukluğu gösteren çocukları da fark etmek mümkündür. İleri düzeyde saldırganlık eğilimleri olan, hırçın, uyumsuz çocuklar oyun oynarken gözlemlenebilir ve saldırgan davranışlarının ardında yatan nedenler ortaya çıkarılabilir. O nedenle oyun ve arkadaş ilişkileri çocuk gelişiminde çok önemli bir yer tutar. Çocuğun iç dünyasını öğrenmenin yolu oyun oynarken arkadaşlarıyla olan ilişkilerini izlemekten geçer. İlgili ve dikkatli aileler doğru yönlendirmelerin çocukların kişiliklerini birebir etkileyen en önemli faktör olduğunun bilincindedirler.

 Tek çocuklu ailelerde arkadaş edinme bazen önemli bir sorun olabilir. Özellikle anne çalışıyorsa ve çocuğa bakan başkaları varsa, çocuk kısıtlı sayıda insanla görüştüğünden arkadaşlarıyla beraber olma şansı azdır. Bu durumda yakın akrabaların çocuklarıyla bir araya gelmeleri sağlanabilir. Beraber oyun oynayacağı, paylaşmayı ve yardımlaşmayı öğreneceği arkadaşların olduğu ortamlar çocuğun gelişimini destekler ve gerçek anlamda hayata hazırlar.