Uzm. Dr. Mustafa Torun

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım?

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 2 - 03.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 1 - 01.12.2018

Diş Eti Enfeksiyonu (GİNGİVİTİS) - 22.11.2018

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Hemen hemen herkes yaşamının bir döneminde karın ağrısı sorununu yaşamış ve bu durumun ne kadar sıkıntılı olduğunu bizzat yaşayarak gözlemiştir. Karın ağrısı sadece tıbbi bir sorunu gösterirken aynı zamanda mecazi anlamda da kullanılmaktadır. Örneğin işsizlik ve hayat pahalılığı ülkemiz için karın ağrısıdır cümlesinde karın ağrısı kalıbı sorunun önemli ve ciddi olduğunu belirtmektedir.

Tıpta hastalıkların başına akut geldiği zaman bunun tam olarak Türkçesi ivegen (Ani başlayan, acele…) olarak tanımlanabilir. Bunun zıttı da kronik yani süreğen (uzun süreli, uzamış..) olarak belirtilir. Ne ivegen ne de süreğen ise, yani arada ise “Subakut” diye bilinir. Yarı acil olarak tanımlayabiliriz. Ani başlayan, kısa zamanda klinik tabloyu ciddileştiren karın ağrıları, yaşamı etkileyen, zamanında önlem alınmaz ise ölüme kadar götürebilen bir durumu belirtir. Biz burada ağrı tiplerine göre konuyu anlatmaya çalışacağız.

Kolik Ağrısı nedir, nasıl olur?

Kolik ağrıları halk arasında bıçak saplanır tarzda diye bilinen ağrılardır. Şiddetli sancı anlamında kullanılır. İç organların düz kaslarının gerilmesi veya spazmı ile başka bir ifade ile organın aşırı hareketi ile oluşan ağrılardır. Zaman içerisinde azalıp çoğalabilir. Hasta ağrıyan yerine basmakla ağrının azalacağını zanneder, kıvranır, bacaklarını karnına çeker. Dolaşmakla ağrının hafifleyeceğine inanır. Genellikle acil servisler bu tip hastalarla dolup taşar.

Kolik (Sancı) Ağrısı:

Hangi organda olmuşsa orada bir obstrüksiyon (tıkanma) vardır. Tıkanma giderildiğinde ağrı azalıp, kaybolur.

Kolik ağrısı çeşitleri nelerdir?

Böbrek koliği, safra koliği, barsak koliği başlıcalarıdır.

Böbrek Koliğinin nedenler nelerdir? Nasıl anlaşılır?

Böbrek ve idrar yollarında oluşan taş ve her türlü tıkanma böbrek ve/veya üreter (Böbrek ile mesane arsındaki kanal) koliğini oluşturabilir. Ağrı sırt bölgesinden başlayıp, tıkanmanın yerine göre aşağıya doğru inebilir. Hastada terleme, sıkıntı, solukluk, düşkünlük, kusma, künt bel ağrıları olabilir. Basit idrar tetkikinde kırmızı(alyuvarlar) ve beyaz küreler(akyuvarlar) ile protein gözlenebilir. Böbrek ve idrar yolları enfeksiyonları da böbrek koliği (sancısı) oluşturabilir. Ama ağrı şiddetli değildir. Titreme ve ateş görülür. Taş durumunda İVP (ilaçlı böbrek filmi) ve ultrasonografi yardımcı tanı yöntemleridir.

Safra Koliği nedenleri nelerdir? Nasıl anlaşılır?

Sağ kaburga altı ve mide bölgesinde ani başlayan ağrı tipik özelliğidir. Daha sonra huzursuzluk, bulantı kusma, sağ omuza (kürek kemiği altına) vuran ağrı ile kendini gösterir. Safra yollarında enfeksiyon oluşursa ateş, titreme üşüme, sağ omuz başında ağrı oluşabilir. Bu durum Akut Kolesistiti doğurup, ilerleme durumunda sarılık gelişebilir. Tanıda Ultrsonografi yardımcıdır. Genellikle kanda beyaz küre (iltihap hücreleri) artmıştır.

Barsak Koliği (Sancısı) nedenleri ve oluşma şekli

Yukarıda da belirttiğim gibi esas neden çeşitli etkenlere (barsak iltihapları, tümörleri, mekanik tıkanmaları, barsak infarktüsü, çocuklarda invajinasyon…) bağlı barsak tıkanmalarıdır. Tıkanma nedeni giderildiğinde ağrıda düzelir. Ağrı genellikle karnın orta kısmından başlayıp, alt kısma doğru ilerler. Karın ağrısının yanında karında gurultu, barsak seslerinde artış, bulantı, kusma, düşkünlük, terleme gözlenebilir. Bazen ishal görülse de, sonunda kabızlık gözlenir.

Önemli Barsak Koliklerine yol açan hastalıklar:

Apandisit, İskemik Kolit(Barsak duvarında enfarktüs vardır), Divertikülit (kalın barsak duvarının kese biçimindeki çıkıntılarının iltihabı), Akut peritonit (Karın zarının iltihaplanması), Akut Pankreatit (Mide arkası bezi olan pankreasın iltihaplanması), diğer barsak enfeksiyonları, barsak parazitozları…

SONUÇ VE YORUM: Ani oluşan ivegen (akut) karın ağrılarında esas neden genellikle çeşitli nedenlere bağlı tıkanmalardır. Çözüm tıkanmanın giderilmesidir (cerrahi müdahale gerekebilir). Zamanında tedavi yapılmazsa ölüme kadar giden ciddi sonuçlara yol açabilir. Her yıl hastanelerin acil servislerinde karın ağrısı nedeni ile binlerce hasta çare aramakta, gecikmeye ve çeşitli nedenlere bağlı hasta kayıpları olmaktadır. Mutlaka bir sağlık merkezine başvurmak gerekir. Burada konuyu fazla derinlemesine açmadan önemli noktaları vurgulamaya çalıştık. Az da olsa bu konuda mesafe alırsak mutlu olacağız.