Uzm. Dr. Mustafa Torun

Amebiazis Konusunda Ne Biliyoruz?

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Tenyazis Nedir? - 17.10.2019

Ağrılı İdrar Yapmak Ne Gibi Sorunların Belirtisidir? - 10.10.2019

Ağız Hijyeni - 26.09.2019

Aşılama ve Sorunlar - 19.09.2019

Enfeksiyon Hastalıklarında Önemli Bulgular - 12.09.2019

Kırmızı Solucan(Askarit) - 05.09.2019

Brusellozis (Süt hastalığı veya malta humması) - 29.08.2019

Gıda Güvenliği Konusu - 22.08.2019

Nüfüs Artışı, Çarpık Kentleşme ve Enfeksiyonların Oluşumu - 15.08.2019

Oksiyurazis veya Kıl Kurdu Enfeksiyonu - 08.08.2019

Viral Hepatit-(B) 3 - 03.08.2019

Viral Hepatit-(B) 2 - 02.08.2019

VİRAL HEPATİT-B - 01.08.2019

Siğillerden Kurtulabilir miyim? - 29.07.2019

Tifo - 19.07.2019

Enfeksiyöz İshaller - 11.07.2019

Sünnet, Enfeksiyonlardan Korur mu? - 04.07.2019

Gelecekte  Başımıza  Dert  Açacak  Enfeksiyonlar - 27.06.2019

Mikrobik İshaller - 20.06.2019

Ekonominin Enfeksiyon Hastalıkları İle Bağlantısı - 13.06.2019

Ekonomimiz Nereden Nereye - 07.06.2019

Dış Geziler ve Enfeksiyonlar - 30.05.2019

Kene Isırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) - 24.05.2019

Kene Isırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi - 23.05.2019

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 16.05.2019

Uyuz Nasıl Bir Hastalık? - 09.05.2019

Trikomoniyazis Nasıl Bir Hastalıktır? - 02.05.2019

Tırnak ve Deri Hijyeni - 25.04.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar - 18.04.2019

Ağrılı İdrar Yapma Sorunu - 14.04.2019

Antik Çağ’ın En Önemli Sağlık Merkezi “Bergama Asklepion” - 04.04.2019

Suçiçeği Aşısı - 28.03.2019

Sağlığın Tomlumsal Boyutu - 15.03.2019

İnsan Sağlığında Mikrobiyatanın Önemi - 14.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 08.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 07.03.2019

Yetişkinlerde aşılama - 28.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz? -2 - 22.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz?  - 1 - 21.02.2019

Grip İlaçları - 19.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 2 - 15.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 1 - 14.02.2019

Uçuk Virüsleri Neden Önemlidir? - 07.02.2019

Dünyayı Tehdit Edecek En Büyük On Tehlike - 06.02.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Tanı Amaçlı Mikrobiyolojik Testler - 31.01.2019

Soğuk algınlığını gripten nasıl ayırırız? - 24.01.2019

Fizik Tedavi Nedir? Fizyoterapist Kimdir? - 22.01.2019

Yorgunluk ve Kırgınlık Bıktırdı Beni - 17.01.2019

Öksürük hastalık mıdır? Yoksa hastalık bulgusu mudur? - 10.01.2019

Kağıt paralar enfeksiyonlara yol açar mı? - 03.01.2019

Besin  Zehirlenmelerini Nasıl Önleyebiliriz? - 27.12.2018

Koruyucu kondom (kaput) hakkında ne biliyoruz? - 20.12.2018

Kuduz Şüpheli Isırıklar Karşısında Ne Yapılmalı? - 13.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 2 - 03.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 1 - 01.12.2018

Diş Eti Enfeksiyonu (GİNGİVİTİS) - 22.11.2018

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Bugün sizlere anlatacağım konu “Amebiazis” olup “Entamoeba histolytica” veya pratikte Amip dediğimiz tek hücreli parazitle (Protozoon) olan bir enfeksiyon hastalığıdır. Dünyada her yıl 50 milyon kişiyi etkileyen ve yaklaşık 100 bin insanın ölümüne yol açan bu hastalık diğer parazitozlarda olduğu gibi yoksul ülkelerin ve insanların sorunudur. Diğer anlattığım parazitlerden farklı olarak çok çeşitli formlarda kendini göstermektedir. Bu karışık konuyu da elden geldiği kadar kısa ve özlü şekilde anlatabilirsek ne mutlu bize!
Amip nasıl bir parazittir?
Tek hücreli, yalancı ayakları ile hareket edebilen, genellikle insanı (Nadiren diğer hayvanları) konakçı seçen ve yine insanı hasta eden tek hücreli bir canlıdır.
Hangi ortamlarda yaşar? Nasıl bulaşır?
Kirli besinler ve sularda uzun süre yaşar. Klor ve sabuna dayanıklıdır. İnsan atıklarıyla kirlenmiş su ve besinlerin ağız yolu ile alınması ile bulaş olur. Ayrıca cinsel yol, tıbbi aletlerle de geçebilir.
Amip’in kaç şekli vardır?
Esas olarak trofozoit (Ana form) ve kist şekli vardır. Bulaşmada esas rolü her türlü ortama dayanıklı kistler oynar.
Hastalık nasıl bulaşır?
Bulaşıcı kistler kirli su ve besinlerle alınır. Ağız yolu ile alınan bu kistler, ince bağırsağa gelip, orada açılarak ana forma (trofozoit) dönüşür. Buradan çeşitli şekildeki hastalıkları oluşturup (taşıyıcılık, bağırsak iltihabı, dizanteri, karaciğer ve diğer organların iltihabı ve apseleri), daha sonra oluşan bulaşıcı kistler dışkı ile atılırlar.
Amebiazis kaç şekilde hastalık yapar?
Taşıyıcı (Amip kistlerini taşırlar, bulgu vermezler, çevreyi kirletip diğer kişilere bulaştırmada esas rolü oynarlar), Amipli Dizanteri veya Amibik Kolit (İveğen olarak kanlı ishal oluşturan tipidir, genelde kalın bağırsağı tutar), Karaciğer ve diğer organların iltihabı ve apsesi şeklinde görülürler.
Amebiazisli hastada bulgular nelerdir?
Tuttuğu yere göre bulgular farklıdır. Kalın bağırsağı tutmuşsa; şişkinlik, sulu ishalden kanlı ve mukuslu ishale kadar değişen tablolar, devamlı tuvalete gitme isteği, bağırsak seslerinde artma, karaciğer tutulumunda sağ üst kadran dediğimiz bölgede ağrı ve ateş gözlenebilir. Bunun yanında genel bulgular olarak halsizlik, yorgunluk, dermansızlık, iştahsızlık ve kilo kayıpları olabilir. Diğer organ tutulumlarında ilgili organa ait bulgular görülebilir.
Tanı Yöntemleri nelerdir?
En pratik yöntem taze dışkının direkt mikroskopisinde trofozoit ve/veya kist saptanmasıdır. Diğer tanı yöntemleri: seroloji (Kanda antikor aranması), dışkıda antijen aranması, kültür ve moleküler yöntemlerdir.
Amebiazisi nasıl tedavi edelim?
Elimizde olan ve en çok kullanılan Metronidazol’un (Flagyl, Nidazol, metrajil) 500 mg. tabletlerinden erişkinlerde 3x750 mg ağızdan 7-10 gün kullanımıdır. Ayrıca Ornidazol, Tinidazol, Tetrasiklin, Paromomisin, İodokinol, Diloksanid furoat, Dehidroemetin kullanılabilir. Bunların bazıları henüz Türkiye’de yoktur.
Nasıl korunalım?
Burada da karşımıza yine sağlık alt yapısının yetersizliği, kullanma ve içme sularının kirliliği, el yıkama ve tuvalet eğitiminin zamanında verilmemesi, taşıyıcıların tedavi edilmemesi ön plana gelmektedir. Bu sorunların çözülmesi şarttır. Zamanında 224 sayılı koruyucu Hekimlik yasasından yararlanıp yeterli önlemleri alsaydık bu konuda çok mesafe alırdık.
SONUÇ VE YORUM:
Amebiazis ölümcül olması birçok hastalıkla karışması ve yaygın bir hastalık olması nedeni ile önemli bir halk sağlığı her zaman belirttiğimiz üzere; KORUNMA TEDAVİDEN ÜSTÜN VE EKONOMİKTİR.