Uzm. Dr. Mustafa Torun

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır?

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Bugünlerde antibiyotik kullanımının yine gelişigüzel, rastgele ve aşırı kullanımı konusu gündeme girmiş olup, bu konuda birtakım uygulamalar ve yaptırımlar tartışılmaya başlanmıştır. Maalesef şimdiye kadar alınan önlemlere rağmen yazılan her üç reçeteden  biri antibiyotik içermektedir. Bu da “Sağlıkta Dönüşüm uygulamaları” çerçevesinde beklediğimiz sonuç olmalıdır. Bu yazıda basitçe antibiyotik kullanım ilkelerinden bahsedeceğiz. Bu konu sadece tıp mensuplarını değil, tüm hastaları ve hasta yakınlarını da ilgilendirmekte olup, farkındalık yaratırsak amacımıza ulaşmış olacağız. Konuyu sorulu yanıtlı anlatmaya çalışacağız. Antibiyotik ateş düşürücü müdür? Hayır, ateş dürücü değildir. Ateşin neden kaynaklandığını araştırıp ona göre tedavi gerekir. Antibiyotik tedavisine başlamadan önce bakteriler saptanmalıdır. Saptayamıyorsak en olası bakteriye göre tedavi yapılmalıdır. Gelin antibiyotik ile ilgili bilinmeyenleri ve merak edilenleri soru cevap şeklinde birlikte öğrenelim.

Antibiyotik tedavisine 3- 4 gün sonra veya düşünülen zamanda yanıt alınamıyorsa akla ne gelmelidir?

•Yanlış antibiyotik seçimi

•İlgili enfeksiyon bölgesine antibiyotiğin erişememesi

•Apse

•İlaç ateşi, yabancı cisim, kateter vb.

•İlgili enfeksiyon etkeninin bakteri olmaması (virüs, mantar, parazit)

•Bağışıklık sisteminin yetersizliği.

Antibiyotik tedavisine yanıt alınamıyorsa ne yapılmalı?

Antibiyotik derhal kesilmeli. Uzun süreli kullanım antibiyotik direncini geliştirebilir. Ayrıca yan etki ve antibiyotik zehirlenmesi işin cabasıdır.

Yerel antibiyotikli pomat ve kremler yararlı mıdır?

Pek yararlı değildir. Bunların yerine uygun antiseptikler kullanılırsa daha yararlı olabilir.

Ateşin nedenini açık olarak bilmiyorsak ne yapmalıyız?

Olanak varsa kan kültürü alınmalı, negatif sonuç çıksa  bile bu çok anlamlıdır.
Ameliyat öncesi veya sırasında koruyucu antibiyotik kullanılmalı mıdır?

Uygun olgularda tek doz verilebilir.

Antibiyogram testinde ilgili antibiyotiğin duyarlı çıkması illa o antibiyotiğin o enfeksiyonda etkili olduğu anlamına gelir mi?

Hayır gelmez. Test hatası olabildiği gibi çeşitli nedenlere bağlı olarak ilgili antibiyotik o enfeksiyonu tedavi edemeyebilir.

Enfeksiyon düşünülen bölgeden ne gibi örnekler alınmalıdır?

Mikroskobi ve Kültür -Antibiyogram testleri için usulüne uygun örnek alınmalı, bu kısa bir süre içinde mikrobiyoloji laboratuvarına ulaştırılmalıdır. Mikrobiyoloji laboratuvarı uzak bir yerdeyse örnek taşıma besi yerinde taşınmalıdır.

Antibiyotik kullanım süresi ne kadar olmalıdır?

Genellikle ateş düştükten sonraki 3- 5 gün yeterlidir. Bazı süreğen enfeksiyonlarda süre uzun olabilir. Rehbere göre hareket etmek gerekir.

Antibiyotik kullanmadan önce alerjilere karşı ne yapılmalı?

Antibiyotik kullanımına başlamadan önce mutlaka hasta antibiyotik alerjisi hakkında sorgulanmalı, gerekirse test yapılmalıdır.

Yeni kullanıma giren antibiyotikler konusunda ilkemiz ne olmalıdır?

Yeni kullanıma giren antibiyotikler yerine, deneyimli olduğumuz  yan etkilerini iyi bildiğimiz antibiyotikler  kullanmakta  yarar  vardır. En pahalı antibiyotikler en etkili olacak diye bir görüş yanlıştır. Bunların etkileri genellikle sınırlıdır.

YORUM VE ÖNERİ: Antibiyotik başlamadan önce yukarıdaki ilkelerimizi göz önüne alarak çok titiz davranılmalı, akılcı kullanılmayan her antibiyotiğin diğer kişilerdeki enfeksiyonlarda bakteriyal direnci arttırmada etkili olabileceği unutulmamalıdır. Mümkünse geniş spektrumlu yerine dar spektrumlu antibiyotik kullanımı daha yararlıdır.