Çağdaş Cantürk

Cumbalı İzmir

Çağdaş Cantürk

canturkcagdas@gmail.com

Bazen yıllardır duymadığın bir şarkıyı duyarsın ve arkasından gün içinde o şarkıyı birkaç defa daha duyarsın. Geçen onca yılda o şarkıya denk gelmemişsindir. Bir defa duyunca, aynı gün içinde tekrar tekrar, birbirinden bağımsız şekillerde yine karşına çıkar. Benzer bir şekilde, bir ara sevdiğim bir tasarımcı ve akademisyen arkadaşım bana Konak, Kemeraltı civarında oldukça eski bir evi aldıklarını ve devletin ilgili bakanlığı gözetiminde ve kontrolünde aldıkları evi restore edip yaşamaya başlayacaklarından bahsetti. Evin konstrüksyonunda, dekorasyon ve kaplamalarında bulunan ahşapların mevcut durumu aynı zamanda yenilenmesi sırasında yapılması gereken önemli durumları hakkında bilgi almak istedi. Konu hassas bir konu, bahsi geçen ev oldukça önemli. Doğru ellere geçince daha da bir önem kazanmış durumda olduğu için cümlelerimi çok seçerek ve düşünerek yanıtladım. Fotoğraflarını görmek istedim. Çok sevimli bir cumbalı ev resmi karşımdaydı. Sanki gün içinde çok sık aralıklarla gördüğüm bir ev gibi. Resmen İzmir kokan, müthiş işçilikli bir cuması olan eski bir Rum evi.

Ev şahane ama ben o cumbaya takıldım. Cumbalı bir eve bu kadar hayran kalacağımı, evi görmeden 5 dakika önce söylenseydi şayet, kesinlikle inanmazdım. Tam o dakikadan sonra “Cumbalı evler ne kadar hoşlar” diye iç geçirdim ve aynı hafta içinde yaklaşık olarak 100 tane cumbalı ev maketi incelemek zorunda kaldım. Hayatımda cumbalı ev maketi , o anın öncesinde hiç görmemiş olabilirim. İzmir’in çeşitli semtlerinden resmedilip, maketleri yapılmış olan birbirinden güzel cumbalı evler. Çeşitli malzemeler ve renklerdeki maketlerin görüntüsü müthişti.

Derken, aynı haftanın sonunda 2 genç kadın benimle irtibata geçtiler. Bir firmada eski yapıların renoveleri sırasında, en işçilikli ahşap renovasyonlarınnı yaptıklarını, yaptığım işleri çok beğendiklerini, bazı ağaç türleri ve ağacı işlemeye yönelik sorular soracaklarını belirttiler. Gayet tabi uğradılar. Üzerinde çalıştıkları bir cumbalı ev projesinden ve bu projenin bazı detay çözümleri için önerdiklerinden bahsettiler. Fotoğrafları gösterdi, hayretler içinde kaldım. Bu kadar tarih kokan, içinde müthiş işçilik barından evler hep gözümüzün önündeler ve biz onları fark etmiyorduk bile. Bu arkadaşlar evin tavanındaki ahşap dekorasyon elemanlarının inanılmaz ince ve hassas işçiliklerini yapıyorlardı ve ortaya çıkan görüntü muazzamdı.Bu kadar cumbalı evin gündemimde olması, algıda seçiciliğimi arttırdı. Kemeraltı, Urla, Konak, Foça, Karşıyaka nereye gidersem gideyim caddelerde hatta ara sokaklarda bu cumbalı evler dikkatimi çeker oldu. Muhteşem mimariler, zamana meydan okuyan konstrüksyonlar ve inanılmaz ince işçilikler. Şimdinin beton binalarının arasında, kardelen gibi parlıyorlar.

Bitti mi? Hayır.

İş seyahati yapmam gerekti ve arabayla Uşağa giderken Kula’da durup bir tur atayım dedim. Eski kula evleri, her biri inanılmaz güzel. Kula’da bir restorasyon başlatılmış ve birkaç ev yenilenmiş. Her evde kendine has detaylar, özellikler, farklı lisanlarda yazılar ve detaylar. Bir ilçe, kültür turizmine nasıl katılır sorusuna cevap niteliğinde olmuş.

Gidin Kula’yı gezin.

Semtinizdeki cumbalı evlere bir de bu yazıyı okuduktan sonra bakın.

Farkındalığımız artsın ki, bu evlerin yenilenmeleri tarihine yakışır şekilde olsun.