Cem Yavuz

Cumhuriyet’in 95. Yılı

Cem Yavuz

cemyavuz@ilksesgazetesi.com

Sevgili İlkses okurları, bugün sizlere Cumhuriyeti anlatacağım. 1. Dünya Savaşı’ndan sonra ülkemizin işgale uğraması sebebiyle, Anadolu’da büyük bir seferberlik ilan edilmişti. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları Anadolu’nun her köşesinde kongreler düzenleyerek, bildiriler dağıtarak halkı Milli Mücadele’ye katılmaya çağırmışlardır. Özellikle Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi ve Amasya Genelgesi’nde Milli egemenlik ve Ulusal Egemenlik gibi kavramlar zaman zaman zikredilmiş ve aslında Cumhuriyet fikrinin temelleri Milli Mücadele esnasında yeşermiştir. Milli Mücadele devam ederken ilan edilen 1921 anayasasında (Teşkilat-ı Esasiye) ‘Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir’ ibaresi yer almış, henüz Cumhuriyet adı konulmasa da gelecekte Cumhuriyet ilan edileceği o günden belli olmuştur. Milli Mücadele zaferle sonuçlandıktan ve Lozan Barın Anlaşması imzalandıktan sonra yönetim şeklinin Cumhuriyet olması için çalışmalar hız verilmiştir. 29 Ekim 1923 tarihinde Mustafa Kemal Paşa ve İsmet Paşa birlikte hazırlamış oldukları kanun değişikliklerini meclise sundular. Kanun değişikliklerinin kabul edilmesiyle birlikte 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet ilan edilmiş oldu.
Cumhuriyetin ilan edildiği gün bir planlı bir kutlama düzenlenmemiştir. 26 Ekim 1924 tarihinde Cumhuriyet ilanının yıl dönümlerinin top atışıyla kutlanması ile ilgili yasa düzenlenmiştir. Cumhuriyet Bayramı kutlamalarının temelleri de bu yasayla atılmıştır. 19 Nisan 1925 tarihinde ise Cumhuriyet ilanının bayram olması önerisi mecliste kabul edilmiştir. O tarihten bu güne 29 Ekim milli bayram olarak kutlanmaktadır. Cumhuriyetimiz bugün 95. yaşını kutlamıştır. Bu vesileyle Milli Mücadele’den zaferle çıkıp bize Cumhuriyet’i hediye eden başta Mustafa Kemal Atatürk ve tüm silah arkadaşlarını rahmetle ve minnetle anıyoruz.