Uzm. Dr. Mustafa Torun

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

İnsanların birbirleri, diğer canlılar ve doğa ile ilişkileri tarih boyunca araştırılıp incelenmiştir. Bu konuda birçok sosyal bilim dalları oluşarak bilimsel esaslar belirlenmeye çalışılmıştır. Üretim ilişkileri biçim değiştirdikçe bu ilişkide paralel olarak evrilmiştir. Doktor ve sağlıkçılarla; hasta ve hasta yakınlarının ilişkisinde bu çerçevede düşünmek gerekir.

Son yıllarda artan sağlıkçılara yönelik şiddet; bizi bu konudaki düşüncelerimizi istesek de istemesek de yazmaya zorladı. Acaba neden bu ilişki bozuldu? Sorun nerede? Zincir nerede kırıldı? Gelin bu soruları sırayla yanıtlayalım. Bilindiği gibi son yıllarda sağlığın giderek artan şekilde piyasaya sunulması süreci, hastaları müşteri, sağlık çalışanlarını da sağlığı piyasaya sunan birer satıcı, reklamcı, pazarlamacı ve aracı durumuna soktu. Dolayısı ile malını iyi sunamayan veya iyi reklamını yapamayan sağlıkçı ne yapsa, amiyane tabirle ağzından kuş tutsa da bundan zarar görmeye başladı. Bu durumu yaratan ve bundan yararlanan, için için sevinen yönetim kadrolarının sorunu çözmesini beklemek saflık olur. Yine sorulu yanıtlı meseleyi biraz açalım.

Hastalar ve hekimler arasındaki sorunlar günlük pratikte nasıl yol alıyordu?

Son on yıla kadar genellikle doktorlar usta çırak ilişkisi içerisinde hocaları veya kıdemli ağabeylerinden ne aldılarsa onu uyguluyorlardı. Hastalar da bu durumu az çok bildiklerinden fazla sorun olmuyordu veya olsa da ses çıkarılmıyordu.

Doktorlar Hastalarla olan sorunlarını nasıl tartışıyorlar?

Genellikle var olan sağlık yapısı içerisinde, her doktor kendi çözümünü üretmiş ve bu konuda nasıl daha fazla mesafe alacağının derdindeler.

Ülkemizde bu sorunu çözmek için neler yapılmalı?

Her şeyden önce doğal olarak piyasaya sürülmüş ve piyasa koşullarında işleyen bu sistemden vazgeçilmeli, daha insan odaklı toplum eksenli bir yapılanmaya gidilmeli, belirsizlik ve günü birlik sağlık uygulamalarından en kısa zamanda vazgeçilmeli, tedavi hekimliği yerine koruyucu hekimliği ön plana alan bir yapılanmaya gidilmelidir. Bu yapılanmada hastanelerdeki kalabalıklar azalacak, hastaların sıra bekleme, muayene edilmeden, iyi değerlendirilmeden reçete verilme durumu azalacak, fiziki koşulların düzelmesi sağlanacak, kısaca hastalar insanca muamele göreceklerdir.

Doktor yetiştirme eğitiminde sorunlar var mı?

Var. Hemde çok fazla. Daha insani odaklı, toplumcu, iletişim tekniklerini iyi bilen bir doktor yetiştirme programı oluşturulmalı böylece hasta-doktor ilişkisi daha sağlıklı bir zemine kaydırılmalıdır.

Hasta–doktor ilişkisinin sağlıklı olması, hastanın tedavisinde başarıyı arttırır mı?

Elbette arttırır. Aynı zamanda çalışma barışını sağlar. Doktorlar da içe dönük yaşamdan kurtulup, daha sosyal bir temele kaymış olurlar.

Hastalar genellikle doktorundan neler ister?

*Doktorların kendilerine yeterince zaman ayırmalarını,

*Samimi ve içten olmalarını, göz teması kurmalarını,

*Ayakta değil oturtularak dinlenmelerini,

*Gizli kapaklı değil açık ve anlaşılır konuşmalarını,

*Doktorlarına 24 saat ulaşabilmeyi isterler.

Hasta yakını- doktor ilişkisindeki sorunlar nelerdir? Çözüm nedir?

Hasta yakınlarının en önemli yakınması kendi kültür ve toplumsal statülerinin doktorlarca değer verilmemesi, sadece getir, götür, şunu yap, bunu yap şeklinde talimat alan bir emir eri gibi görülmesidir. Çözüm çok basit olup, temeli onlarla sağlıklı bir iletişimdir. Onların da bir görüş, öneri ve yorumlarının olduklarını bilip, tedavi yaklaşımlarında bu noktaları göz ardı etmemek gerekir diye düşünmek lazım.

Yorum ve çözüm önerilerimiz: Sağlığın alınır satılır bir mal olmadığını, doğuştan kazanılan bir hak olduğunun bilincinde olarak piyasacı anlayıştan vazgeçerek koruyucu hekimlik ekseninde bir sağlık yapılanmasına gidilmelidir. Hastaların ve doktorların bu gerçekten hareketle insani ilişkiler kurması konunun özüdür. Yukarıda saydığım çok basit kuralları yerine getirerek, daha barışçıl bir iletişimin kurulması en önemli noktalardan biridir. Burada ne hasta veya yakınını ne de doktoru suçlamadan elele verip bu sağlıksız yapılanmayı değiştirmek gerekir. Bunun en pratik çözümü tüm hekimlerin kendi örgütleri olan “Türk Tabipler Birliği” ne sahip çıkmaları, hasta ve yakınlarının sağlık otoritesi dışında demokratik bir biçimde örgütlenmeleridir. Yani kısaca ortam ne kadar demokratik ve barış iklimindeyse ilişkilerde bu çerçevede gelişir.

Yararlanılan kaynak: Kuşçu K.Hastalar Hekimlerden Sahici Bir İlişki Bekliyor. Pharmaceutical Business Review 2008;3(8) 88-89