Düzgün Yalçınkaya

Esnaf gibi ‘esnaf olmak’

Düzgün Yalçınkaya

dzgn.ylcnky@gmail.com

Yazarın Diğer Yazıları

Bugün Mal ile Gerektiğinde Can ile - 08.12.2018

Ekmeğe Zam Yapılmasın, Yapılmasın da! - 06.10.2018

Güçlü Türkiye İçin! - 22.09.2018

Dönülmez Akşamın Ufkundayız - 01.09.2018

Barışınız Zafer Olsun - 18.08.2018

İşinizi Düzgün Yapın! - 04.08.2018

Yeni Bir Dünya Kurulur, Türkiye Yerini Alır! - 28.07.2018

Ekonomiye Kısa Bir Mola; Mordoğan - 21.07.2018

3.Dünya Savaşı - 14.07.2018

Tehlikenin Farkında Mıyız? - 07.07.2018

Öğrenmeyi Öğretmek - 30.06.2018

İyilik Meleği IMF - 16.06.2018

24 Haziran’a Giderken - 19.05.2018

Türkiye AB’ye Nasıl Üye Olur? - 12.05.2018

İzmir’de Konut Piyasası - 05.05.2018

Türkiye'de Turizm - 28.04.2018

Belirsizliğin Belirliliği - 21.04.2018

Dolar 4.19 - 14.04.2018

Emek Sermaye ve Sosyal Politika - 07.04.2018

Türkiye’de Girişimci Olmak... - 31.03.2018

Uber - 24.03.2018

Bedava Peynir - 17.03.2018

Türkiye Ekonomisinde Kadının Rolü - 10.03.2018

İzmir’in Türevi Mersin - 03.03.2018

Kalkınmanın Temeli - 24.02.2018

Mutluluğun Resmi Samsun Pidesi - 17.02.2018

Türkiye’de Katılım Bankacılığı - 10.02.2018

Kıbrıslılar gibi Gıprıs demek - 03.02.2018

Fakirler Olmasa Zenginler Aç Kalırdı - 27.01.2018

Neden Üretmeliyiz? - 20.01.2018

Gelecek Geliyor - 13.01.2018

Blockchain ve TANGLE ile Gelecek Geliyor - 06.01.2018

Nesnelerin İnterneti ile Gelecek Geliyor - 30.12.2017

Yapay Zeka ile Gelecek Geliyor - 23.12.2017

Endüstri 4.0 ile Gelecek Geliyor - 16.12.2017

Son Enflasyon Oranları Bize ne diyor? - 09.12.2017

Bitcoin - 02.12.2017

Faizler Neden Düşmüyor? - 25.11.2017

Para Ne Ola ki? - 18.11.2017

Kafama Takılıyor - 11.11.2017

Ege Ekonomik Forum 2017 - 28.10.2017

İşsizliğe Farklı Bir Bakış - 21.10.2017

AÇ KAPIYI VEYSEL EFENDİ - 15.10.2017

Okuma(ma) Alışkanlığımız - 08.10.2017

Öğrenmeyi Öğrenmek! - 01.10.2017

Geçtiğimiz hafta Karabağlar sanayisinde çalışan arkadaşım, Hakan Ayazma’yı dükkanlarında ziyaret ettim. Camcı dükkanlarına konuk oldum. Esnafla konuştum, çaylarını içtim, yemek yedim. Herkes çok sıcakkanlı ve misafirperverdi. Eve gelince bu hafta esnaflıkla ilgili bir yazı yazma kararı aldım. Esnaf deyince benim aklıma gelen sıcakkanlı, güler yüzlü, yardımsever insanlardı.  Acaba Google da benim gibi mi düşünüyordu?

Merak edip Google’ladım. En basit şekilde, esnaf nedir, dedim. İlk çıkan iki tanımı yazıyorum; küçük çapta ticaretle ya da el zanaatlarından biriyle uğraşan kimselere verilen ortak ad. Burada bir sıkıntı yok 2. tanımı; başlıca kaygısı çok para kazanmak olan ve bu uğurda mesleğini yozlaştıran kimse. Toplumumuzda esnaf deyince akılda belirenler bunlarmış.

Benim tespitim 80’li ve 90’lı yıllarda esnaf filmlerde toplumda belirli bir algı yaratmak için kullanıldı. Özellikle 80’li yıllarda. Sebebi liberal politikaların ekonomik uzantısı olan kapitalizme yer açmak için. Küreselleşmeye yol açmak, çok uluslu firmaların her yerde cirit atması için. Esnaf kötüydü.Borç defterindeki rakamlarla oynayandı. Peki ama evin anahtarının bırakıldığı, dar zamanlarda alışveriş yapıldığı, elin bollaşınca ödendiği yerlerdeki insanlar kimlerdi? Sözlükte esnaf ile ilgili mecaz bir cümleye bakıyorum. Şöyle bir örnek vermiş: O adam çok esnaf, başka bir doktor bul. Algımızı yönetiyorlar. Bir işi iyi yapan, iyi yapandır.İşi iyi yapmak için illa 300-500 çalışanın olması gerekmez. İyi ve kötü insanlar her yerde var. Bütün esnaflar iyidir gibi bir söylem takınmıyorum bende. Ama esnaflık gibi köklü bir yapıyı bu şekilde yozlaştırmak ne kadar doğru?

Osmanlı’dan  hatta Selçuklu’dan günümüze ne kadar değişmiş algımız. Selçuklu da ahi teşkilatı , Osmanlı’da lonca teşkilatı diye adlandırılmış.Yani esnaf ve zanaatkarların eski sivil toplum örgütü.Ahiliğin kelime anlamı eli açıklık, cömertliktir, mertliktir. Bir kaç yıl önce KOSGEB girişimcilik sertifikası aldım. Sertifika törenin de konuşma yapan İzmir Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Başkanı bizlere ahilik nasihatının sertifikalarımız ile birlikte verilmesini istedi.Hayatımda bu kadar anlamlı nasihatler okumamıştım. Eve gelince duvarıma astım. Yazılanlardan daha anlamlı bir misyon belirleyebilir miydim kendime? Kafamı yastığa her koyduğumda gözüme ilişir. Şimdi sizlerle de paylaşacağım bu nasihatleri okuyun ve bir esnafın aslında olması gerektiği konumun ne kadar anlamlı olduğunu birlikte görelim.

Ahilik nasihati;

  • Harama bakma.
  • Haram yeme.
  • Haram içme.
  • Doğru, sabırlı, dayanıklı ol.
  • Yalan söyleme.
  • Büyüklerden önce söze başlama.
  • Kanaatkar ol.
  • Dünya malına tamah etme.
  • Yanlış ölçme, eksik tartma.
  • Kuvvetli ve üstün durumda iken affetmesini, hiddetli iken yumuşak davranmasını bil.
  • Kendin muhtaç iken bile başkalarına verecek kadar cömert ol.

Dedelerimizle bizlere böyle anlamlı miraslar bıraktıkları için gurur duymalıyız. Unutmayalım ki, esnaf ekonominin bel kemiğidir. Günümüzde birçok esnafın bu nasihatlerin farkında olmadığının da farkında olarak kaleme aldığım bu yazımın bir kişi üzerinde bile etki etmesi beni çok ama çok mutlu eder. Tespitlerimin ütopik olduğunu düşünenler olursa,  Ninja Kaplumbağalar adlı çizgi filmin ülkemizde yayınlanması ile pizza sektörünün ülke piyasamıza giriş zamanlamalarına bakıp karşılaştırma yapabilirler. Bilgiyle kalın.