Uzm. Dr. Mustafa Torun

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur?

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Bugün yine önemli parazitozlardan (parazit denen mini canlılarla olan enfeksiyonlar) biri olan “Giyardiyaz”dan bahsetmeye çalışacağım. Sağlık alt yapısı bozuk, hijyen kurallarına önem verilmeyen ülkelerde sık gözlenen bu hastalık; “Giardia intestinalis” denen bir protozoon (tek hücreli canlı demektir) ile oluşmaktadır. Türkiye’de en çok gözlenen protozoon enfeksiyonu Giyardiyaz’dır. Tuvalet eğitimi ve el yıkama alışkanlığı olmayan veya az olan bizim gibi ülkelerde olmasın da nerede olsun. Birçok hastada tesadüfen dışkı tetkiki ile ortaya çıkmakta, hastalar kilo kaybı (özellikle çocuklar), geçmeyen ishal ve karın ağrıları nedeni ile hastane hastane dolaşmaktadırlar. Hastalık maalesef ülkemizde yeterince önemsenmemektedir.

İnsana bulaşması:

Giardia intestinalis veya kısa olarak Giardia’nın ana formu (trofozoit) veya kistlerinin ağız yolu ile yutulması ile oluşur. Ayrıca her türlü cinsel yol ve sineklerle geçebildiği gösterilmiştir. Paraziti taşıyan insanların dışkıları ile dışarıya atılan kistler gıda ve su kirlenmesi ile bulaşmada önemli rol oynar. Köpek ve kunduzlarla da geçtiği saptanmıştır.

Giardia’yı dış ortamda görebilir miyiz?

Maalesef göremeyiz. Mikroskobik boyuttadır. Mikroskopta bakıldığında kamçılı armut veya soğan şeklinde hareketli görülebilir. Kistleri ise oval olup dış ortama son derece dayanıklıdır. Klorlu suda 8 derecede 77 gün canlı kalabildikleri saptanmıştır.                                                                                                                                                                                                                                      

Hastalık oluşumu:

Ağız yolu ile alınan en az 10-25 adet kist ile hastalık bulguları ortaya çıkabilir. Bazen hiç bulgu olmaz. Kistler ince bağırsağa (Oniki parmak bağırsağına) giderek orada açılıp, ana forma (trofozoit) dönüşüp, çoğalmaya başlar. Ya bu hali ile atılırlar. Bu durum daha nadir olup, genellikle bağırsak hareketi ile ince bağırsağın alt kısımları ve daha sonra kalın bağırsağa gelerek, çeşitli faktörlerle kistlere dönüşürler. Bu kistler dışkı ile atılarak bulaşta en önemli görevi üstlenirler.

Hastalık bulguları:

En önemli bulgu geçmeyen ishal, yorgunluk, karında şişkinlik, özellikle çocuklarda kilo kaybı ve baş ağrısıdır. Ayrıca kaşıntı, bulantı kusma olabilir.

Tanı:

Yukarıda saydığım bulguları olan hastanın en az 3 gün, günde birkaç defa taze dışkıda “Giardia trofozoit ve kistlerinin” aranması ile konabilir. Ayrıca “Oniki Parmak Bağırsağından” alınan örneklerde parazitin (Trofozoit veya kistin) araştırılması ile tanıya varılabilir.

Tedavi:

Metronidazol (Flagyl, Nidazol, Metrajil) 500 mg tabletlerden günde 3 defa tok karnına 7 gün, çocuklarda süspansiyonu kilogram başına 3 dozda 15 mg 10 gün verilir. Ayrıca Ornidazol (Biteral, ornisit, ornitop, borneral, ornidone), Nitazoksanid (dirençli olgularda), Tinidazol, Paromomisin, Furazolidon, Kinakrin adlı ilaçlar diğer seçeneklerdir.

Bu hastalıktan nasıl korunalım?

Yoksulluğun kol gezdiği ortamlar ile kalabalık yerleşim yerlerinde (Okul, yuva, cezaevi, kışla, akıl hastanesi v.b.) önemli sorundur. İçme ve kullanma suyu, tuvalet, gıda işlenmesi ve dağıtım yerlerinin temiz tutulması ve kontrolü önemlidir. Koruyucu Hekimlik kurallarına sıkı sıkıya uyarsak çok mesafe alırız. Gelişmiş ülkelerde çok az görülen bu parazit hastalığı ülkemizde yine önemli sorunlardan birisidir.

Yorum ve Öneri;

Hastalık bulguları belirgin olmayınca önem verilmeyen “Giyardiyaz” üzülerek belirtmek gerekirse toplumumuzda fazla ciddiye alınmamış ve yeterince bilinmeyen bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu konuya medyanın yeterince eğilmesi şarttır. İlkokuldan başlayarak tüm eğitim kurumlarında bu tür hastalıklar yeni nesillere öğretilmelidir.