Uzm. Dr. Mustafa Torun

İnsan Sağlığında Mikrobiyatanın Önemi

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Sağlığın Tomlumsal Boyutu - 15.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 08.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 07.03.2019

Yetişkinlerde aşılama - 28.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz? -2 - 22.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz?  - 1 - 21.02.2019

Grip İlaçları - 19.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 2 - 15.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 1 - 14.02.2019

Uçuk Virüsleri Neden Önemlidir? - 07.02.2019

Dünyayı Tehdit Edecek En Büyük On Tehlike - 06.02.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Tanı Amaçlı Mikrobiyolojik Testler - 31.01.2019

Soğuk algınlığını gripten nasıl ayırırız? - 24.01.2019

Fizik Tedavi Nedir? Fizyoterapist Kimdir? - 22.01.2019

Yorgunluk ve Kırgınlık Bıktırdı Beni - 17.01.2019

Öksürük hastalık mıdır? Yoksa hastalık bulgusu mudur? - 10.01.2019

Kağıt paralar enfeksiyonlara yol açar mı? - 03.01.2019

Besin  Zehirlenmelerini Nasıl Önleyebiliriz? - 27.12.2018

Koruyucu kondom (kaput) hakkında ne biliyoruz? - 20.12.2018

Kuduz Şüpheli Isırıklar Karşısında Ne Yapılmalı? - 13.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 2 - 03.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 1 - 01.12.2018

Diş Eti Enfeksiyonu (GİNGİVİTİS) - 22.11.2018

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Geçen yazımda “Beslenme ile Bağırsak sağlığı ve Mikrobiyomla ilgili ne biliyoruz?” başlığı altında azda olsa konuya değinmiştim. Konunun ilginç olması ve merak uyandırması açısından, Hem Soma hem de İzmir’de bu işin duayeni “Serhan(Sakarya) Hocamla” toplantılar düzenleyerek bilgileri paylaştık. Bildiğiniz gibi(tekrarında yarar vardır) enfeksiyonlara karşı korunmada; Probiyotikler, prebiyotikler, demir, selenyum, yağ asitleri, vitaminler (Özellikle vitamin C,A ve E) çok önemli olduğunu üzerine basarak vurgulamıştık. Kavramları biraz açalım. Mikrobiyota: İnsan vücudunda ona zarar vermeden (kommensal) olarak yaşayan mikroorganizmaların bütününü anlatan bir kavramdır. Mikrobiyom ise bu çevrede yaşayan mikroorganizmaların toplam genetik materyalidir( Bu türün genomu olarak tanımlanmaktadır). İnsan mikrobiyotası; başta bakteriler olmak üzere, virüsler, mantarlar ve birçok gelişkin yani ökaryotik mikroorganizmadan oluşmaktadır. Bu mikrobiyal topluluğun büyük kısmı başta gastrointestinal sistem olmak üzere deri, üreme ve boşaltım (genitoüriner) sistem ve solunum sisteminde hastalık yapmadan yerleşmişlerdir (kolonize olmuştur). İnsan vücudundaki mikroorganizma sayısı insan hücre sayısından 10 kat fazla, genom sayısı ise insan genomuna göre 100 kat fazladır ve tamamı yaklaşık 1-1,5 kg ağırlığındadır. Hatırlarsanız aşağıdaki başlıklar altında bağırsak sağlığı ve mikrobiyomla, beslenme şeklini anlatmıştık. Okumayanlar için yine tekrar yazıma koyuyorum.
Bağırsak sağlığı ve mikrobiyom
Bakteri, mantar ve virüsler de dâhil trilyonlarca mikroorganizma yaşıyor.
Neredeyse bütün vücudumuzdaki hücre sayısı ile aynı miktarda mikroorganizma, çoğunluğu kalın bağırsakta olmak üzere bağırsaklarımızda yaşıyor. Fakat bağırsaktaki bakterilerin sadece yüzde 10 ila 20 kadarı başka insanlarınkiyle aynı.
Bu mikrobiyomlar beslenme, hayat tarzı ve başka faktörlerin de etkisiyle insandan insana farklılık gösteriyor ve sağlık durumumuzdan iştaha, kilodan ruhsal durumumuza kadar her şeyi etkiliyor. Bağırsaklar bedenimizin en çok araştırılan bölgelerinden olmasına rağmen bu çalışmaların kat etmesi gereken uzun bir yol var hâlâ.
Beslenme şekli
Beslenme şeklimiz bağırsak mikrobiyomunu büyük ölçüde etkiliyor. Araştırmalar, lif oranı düşük, hayvansal yağ ve protein bakımından yüksek olan batı tarzı beslenme ile kansere yol açan birikim ve enflamasyon (iltihap) arasında bağlantı olduğunu gösteriyor.
Lif bakımından yüksek, kırmızı et bakımından düşük olan Akdeniz diyetinin ise dışkısal kısa zincirli yağ asitlerini artırıcı, enflamasyonu önleyici ve bağışıklık sistemini güçlendirici etkide bulunduğu belirtiliyor.
TOPLANTILARIN SONUÇLARI VE YORUMLARIMIZ: Soma Devlet Hastanesi ve İzmir Tabip Odası ev sahipliğinde “İnsan Sağlığında Mikrobiyata’nın Önemi” konulu sunumlu toplantılar yaptık. Sunumu Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi “Prof.Dr. Serhan Sakarya” yaptı. Sunumlar yoğun ilgi gördü. Dr. Sakarya sunumunda: Vücudumuzdaki barışçıl ve sağlıklı mikroorganizmalar toplumu olan MİKROBİYATA’nın hastalık oluşturan patojen mikroorganizmaların yanında enfeksiyon dışı birçok hastalığa karşı da bizleri koruduğunu anlattı. Birçok gastrointestinal, nöroendokrin, metabolik, romatolojik ve bağışıklık sistemi hastalıklarının temelinde bu mikrobiyatadaki bozulmanın önemli rolünün olduğunun yapılmış birçok çalışma ile gösterildiğini belirtti. Normal doğumda çocuğun vajendeki mikrobiyata ile ilk faydalı mikroorganizmalar aldığı, anne sütü ile bu bakteriler için büyüme faktörü olan birçok maddenin alınmasının sağlıklı mikrobiyata için çok önemli olduğunu vurguladı. Maalesef gelişigüzel antibiyotik kullanımı ile bunun bozulduğunu, çevre kirliliği ve sağlıksız ve doğal olmayan beslenme ile bizim adeta kimliğimiz olan bu barışçıl dost mikrobiyatamızın hastalık yapan patojen mikroorganizmalarla savaşamadığını altını çizerek vurguladı. Toplantıda dinleyicilerin ilginç sorularını da yanıtlayan Dr. Sakarya; Sezaryen doğumların çocuğun sağlıklı mikrobiyatısının oluşumuna engel olup olmadığına ait bir soruyu, elbette engel olduğunu çok zorunlu olmadıkça sezaryen yerine normal doğum tercih edilmelidir dedi. Tedavide “Dışkı Naklinin” gelecekte önem kazanacağını, maalesef uygulamaların yaygınlaşması için ilgili otoritelerin yeterli önem göstermediğini belirtti. Birçok Gastrointestinal Hastalıkta bu yöntem üzerinde(özellikle İBS,İBH, Ülseratif Kolit..) araştırmalar yapıldığını, bu ucuz ve yan etkisi az yöntemin Türkiye’de yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Son söz olarak Doğada sadece İnsan olmadığını, tüm canlılar ve mikrobiyatamız ile barışçıl bir yaşamı seçmemiz gerektiğini bunu doğal beslenme, akıllı antibiyotik kullanımı ve Mikrobiyatamız ile dost olarak yapabileceğimizi belirtti. YOLUMUZ UZUN UMUDUMUZ İSE HİÇ AZALMADAN DEVAM EDİYOR. ÜLKEMİZ DE BİRGÜN SAĞLIĞIN VE EĞİTİMİN İNSANIN DOĞAL HAKKI OLDUĞU BİLİNCİ İLE KORUYUCU HEKİMLİĞİ GELİŞTİREREK SAĞLIKLI BİR TOPLUMA EVRİLİR.