Veysi Aygün

İran Ambargosu

Veysi Aygün

veysi.aygun12@gmail.com

Cemal Kaşıkçı cinayeti dünya gündemini meşgul etmişti oysa şimdi yerini İran’a alınan ambargo kararına bırakacağa benziyor. İran ambargosu, Orta Doğu’yu yeni bir ekonomik krizin eşiğine getirdi. ABD ambargoyu başlatarak,  büyümekte olan İran ekonomisini sekteye uğratmayı hedeflemektedir. Buna ilişkin olarak bölge ülkelerine gözdağı vermeyi gözetmektedir. Seçimle iktidara getirilmiş olan İran yönetimi ile milyonlarca insan iradesi hiçe sayılmıştır. Bu adı konulmamış bir nevi dikte ve hırsızlık anlayışıdır. Hırsızlık, adli suçluların, sadece araç, gereç çalmasından ibaret değil. Asıl hırsızlık birilerinin duygularını, düş ve hayallerini ve hatta bütün kutsal değerlerini çalmaktır. Burada İran’ın kutsal değerleri çalınmakta ve hizaya getirilmek istenmektedir. Buna benzer kirli ilişkileri, örnek olarak belirtmeye çalışayım.  İnsanın düşünce,  iradesine ipotek koymakta, bir ambargo biçimidir. Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’de örnek gösterilebilir. Mısır 2012’deki Cumhurbaşkanı seçimlerinde, Mursi oyların yüzde 52’sini alarak Cumhurbaşkanı seçilmiş olmasına rağmen, cumhurbaşkanlığından azledilip, cezaevine konuldu. Yerine Sisi’nin getirilmesi, dünya hukuk anlayışının nasıl ayaklar altına alındığını göstermeye yeter. Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdülaziz’in oğlu, Muhammet Bin Selman’ın, babasının nüfuzundan faydalanarak, birçok yerde estirdiği terörle ve en son 2 Ekim 2018’de Cemal Kaşıkçı katlini azmettirmek bunun en belirgin örneğidir. Birleşik Arap Emirlikleri’de S. Arabistan’la dirsek temasına geçip, Amerika’ya yalakalığını kanıtlar vaziyette.  Burada asıl mesele, ipotek altına alınan düşüncenin yanı sıra, ayakları yere basmış, maddi güç hâline gelmiş olan iradeyi izole etmektir. Amerika, İran ile S. Arabistan arasındaki, sorunlardan faydalanmaya çalışarak bir taşla, bir kaç kuş vurma peşinde. ABD ambargodan aralarında Türkiye’nin de bulunduğu muaf tutulan sekiz ülkeye geçici süre tanıyarak gözdağı vermeye çalışıyor. Bakın size ambargo uygulamıyorum. Ama bir şartla, aklınızı başınıza koyun ve bana riayetkâr olun. Dünya sermayedarları, komprador baronlar bu bunamış budala ihtiyarı çok güzel yönlendiriyorlarmış. İran günde 4 milyon varil petrol üretimine sahiptir. Günlük  2,5 milyon varil petrol ihraç ediyor. Türkiye ihtiyacı olan petrolün yarısına yakınını İran’dan alıyor. Aynı zamanda Türkiye, İran’dan doğalgaz ithal etmektedir. İran’ın yıllık petrol ihracatı 700 ile 800 milyon varil petrol arasında değişmektedir. İran halkının bağrında yetişen, sosyolog, düşünür ve yazar Ali Şeriati dizelerinde; ‘Birilerini işaret parmağıyla göstererek suçladığında onu suçlamış olursun, oysa avucuna kapadığın üç parmağın seni işaret etmektedir’ der. O halde başkasını suçlayacağına gel kendi eksikliklerinle yüzleş, ne başkasını suçla, ne de sen zan altında kal. Haksızlık yapma, sana yapılan haksızlıklara seyirci kalma. Ali Şeriati ülkesi İran’a uygulanan ambargoyu tıpkı sorgularcasına bu güzel deyimiyle dile getiriyor.