Uzm. Dr. Mustafa Torun

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz?

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Sanayileşme ve buna paralel olarak iş yerinde gelişen hastalıklar önemli sorunlar oluşturmaktadır. Ülkemiz koşullarında bu konu daha da ciddiyet kazanmış, her yıl yüzlerce işçi, işle ilgili hastalıklar nedeni ile büyük kayıplarının yanı sıra, sakat kalmakta ya da ölmektedir. Bizde burada konuyu kısaca derlemeye çalıştık. Umarım farkındalık yaratırız.
İşle ilgili hastalık nedir?
Çok çeşitli nedenlere bağlı işyerinde oluşan hastalıklardır. Meslek hastalıkları ile aynı gruba sokulmamalıdır.
İşle ilgili hastalık ve meslek hastalığı ayrımı nasıl olmalıdır?
İşle ilgili hastalık (İİH) sayıca daha çoktur. Meslek hastalığı (MH) sayıca daha azdır. Ayırmak gerçekten kolay değildir.
Çok çeşitli nedenlere bağlı olarak görüldüğünden tanım yapmak zordur. İİH’da çalışma ortamı ve koşulları, hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırıp, gelişmesini hızlandırır.
İş ortamındaki etkenlerle çok güçlü özgül ilişkisi vardır diyebiliriz. Çalışma koşulları hastalığın oluşmasında en önemli etmendir.
Hangisi meslek hastalığı, hangisi işle ilgili hastalıktır?
• Kurşun zehirlenmesi MH                    
• Pnömokonyoz MH
• Gürültüye bağlı işitme kaybı MH
• Bel fıtığı MH
• Kızıl ötesi ışınlara bağlı katarakt MH  
• Boyun ağrısı İİH
• Koroner kalp hastalığı İİH
• Kronik obstrüktif akciğer hast. İİH
İşle ilgili hastalıkların tipleri nelerdir?
Olumsuz çalışma koşullarıyla ilişkili olabilen:
• Kalp hastalıkları, hipertansiyon;
• Kas-iskelet sistemi hastalıkları, ör. Kalıcı bel yaralanmaları veya kas rahatsızlıkları,
• Süreğen solunum, karaciğer, böbrek rahatsızlıkları,
• Şeker hastalığı,
• Alerjiler,
• Üreme sağlığı sorunları,
• Sıkıntıya bağlı hastalıklar
 Aşağıdaki etkenlerin varlığında meslek hastalığı, ya da işle ilgili hastalık grubu tanımlanabilir?
• Kalp hastalıkları ve hipertansiyon
– Arsenik, benzen, cıva, karbon sülfür, kurşun, kükürt dioksit, nitrogliserin,
nitro glikoz, kimyasal çözücüler, talyum
• Süreğen özgül olmayan solunum sistemi hastalıkları
– Amonyak, kükürt dioksit, azot oksitleri, formaldehit, kimyasal çözücüler,
Fosgen
• Süreğen karaciğer hastalıkları
– Arsenik, beyaz fosfor, karbon tetra klorür, kurşun, kimyasal çözücüler
•Süreğen böbrek hastalıkları
- Kurşun, Cıva, Kadmiyum, kimyasal çözücüler, tiner


İşle ilgili hastalıkların çalışana maliyeti
• Doğrudan maliyeti
– Yaralanma veya hastalıktan dolayı çektiği acı ve sıkıntı;
– Gelir kaybı;
– İşini kaybetme olasılığı;
– Sağlık hizmetinin maliyeti
• Dolaylı maliyeti
– Doğrudan maliyetin 4-10 katı, hatta daha fazla
– İşe bağlı bir hastalık veya yaralanmanın çalışana o kadar fazla dolaylı maliyeti olabilir ki, genelde hesaplaması zordur
– En bariz dolaylı maliyetlerinden biri, çalışanın ailesinin çektiği insani sıkıntıdır ki, parayla ödenmez
İşle ilgili hastalıkların işverene doğrudan maliyeti
• Yapılmayan iş için ücret ödeme;
• Sağlık ve tazminat giderleri;
• Hasar gören makine ve donanım tamiri veya yenisiyle değiştirilmesi;
• Üretimde azalma veya geçici duraklama;
• Eğitim ve yönetim giderlerinde artış;
• İşin niteliğinde olası bir azalma;
• Diğer çalışanların olumsuz etkilenmesi
İşle ilgili hastalıkların işverene dolaylı maliyeti
• Yaralanan/hastalanan işçinin yerine yenisini bulması gerekir
• Yeni bir işçinin eğitilmesi ve uyumu için süre lazımdır
• Yeni işçinin hastalanan işçiyle aynı hızda üretmesi zaman alır
•Gerekli incelemelerin yapılması, raporların yazılması ve formların doldurulması zaman alır
• Kazalar ve hastalıklar, iş arkadaşlarının kaygılanmasına, sıkıntıya yol açar. İş İlişkilerini olumsuz etkiler
• İşyerinde olumsuz sağlık ve güvenlik koşulları, halkla ilişkileri de olumsuz etkileyebilir
Korunma: Sağlık ve güvenlik uygulamaları                                          
• İşyerindeki tehlikeler önlenmeli – mümkünse kaynağında;
• Bütün maruziyet kayıtları yıllarca saklanmalı;
• İşyerindeki sağlık ve güvenlik riskleri konusunda hem çalışanlar, hem işveren bilgilendirilmeli;
• Hem çalışanların, hem yönetimin birlikte olduğu aktif bir iş sağlığı ve güvenliği kurulu olmalı;
• Çalışan sağlığı ve güvenliği için harcanan çabalar sürekli devam etmeli.
İşyerinde etkili sağlık ve güvenlik programları, tehlikeleri ve yol açtıkları olumsuzlukları azaltarak işçilerin yaşamını kurtarmaya yardımcı olabilir. Sağlık ve güvenlik programları ayrıca çalışanların şevkini arttırıp, üretkenliğini de olumlu etkiler, bunlar da önemli kazanımlardır.
Diğer dikkat edilmesi gerekenler
• Sağlık gözetimi
– İşe giriş ve süreli muayeneler titizlikle yapılmalı
– Uygun bölümde çalıştırma yapılmalı
• Düzenli eğitimler
• Çalışanların bilgisi ve danışmanlığı
• Ergonomik çalışma sistemleri
Korunmanın yansıra, hâlihazırda kas-iskelet hastalığı olanların iyileştirme ve yeniden uyumu gözetilmeli.