Aslı Şen

Karne Kaygısı: Ebeveynler mi, Çocuklar mı?

Aslı Şen

aslisen@aslisen.com.tr

Karne dönemi yaklaşıyor. Okul çağındaki çocukların ve ebeveynlerin gündemi önümüzdeki hafta karne olacak. Anne babalar da çocukları gibi bir değerlendirme döneminden geçecekler aslında. Toplumumuzda çocuklar, anne babayı yansıtan en önemli figürler olarak görülür. Anne babaların kendileri için de, çocuk bir özeleştiri unsuru olarak karşımıza çıkar. Hatta bazı durumlarda ebeveynler o kadar çocuklarıyla değerlendirilirler ki anne baba mı karne alıyor çocuk mu belli olmaz. Karne hem çocuğun derslerindeki düzeyinin değerlendirilmesi hem de ebeveynlik değerlendirmesidir. “Benim çocuğum başarılı olmuş mu?”, “Ben çocuğumu başarıya götürebilmiş miyim?” ya da “Benim çocuğum nasıl böyle başarısız olabilir?” Elbette bu değerlendirmeyi yapmak doğaldır; anne babalar çocukların başarı ve başarısızlıklarında pay sahibidir ancak tüm bu süreci çocuğumuzun ya da bizim kişiliğimize özgü bir şey olarak görmek hem bu değerlendirmeyi gereğinden fazla abartmamıza yol açar hem de bizi ve çocuklarımızı çok örseleyebilir. Karne bir performans değerlendirmesidir, kişilik değerlendirmesi değildir. Başarısız olunan alanlar kişiliğe atfedilmemelidir. “Çocuğumun matematik dersi neden zayıf?”, “Bu sorunu nasıl çözebiliriz?” olumlu bir düşünce açısıdır. Başarısızlığa bu açıdan bakmak gerekir.

 Anne baba olarak belli koşulları fazlasıyla yerine getirsek bile okul başarısında sorunlar görülebiliyor. Anne babalar genel kanı olarak belli maddi koşulları, evdeki gerekli fiziki koşulları sağladıklarında görevlerini yerine getirdiklerini düşünüyorlar. Elbette bu çabalar çok değerli ama bizim çocuklarımızın başarısına yaklaşımımız bu koşullardan daha önemli. Bunu göz ardı ederek çocukların performanslarına yaklaşamayız.

En sık duyduğumuz cümlelerden biri “O kadar para veriyorum hala bu fizik dersini düzeltemedin” cümlesidir. Bu tür cümleler çocuğumuzun kişiliğini örseler. Başarısızlıkların üstesinden gelinebilir ancak çocuk bu performansı değerlendirmesini kişiliğine atfederse bunun sonuçları çok uzun dönemli ve negatif olur. Karnedeki başarısız notların üzerinde durulmalı, çocuğa neden düşük bir performans gösterdiği sorulmalı ama en önemlisi okulla da işbirliğine girilerek bunun nedeni araştırılmalıdır. Çocuğu okulda mutsuz eden durumlar olabilir, çocuk depresyonda olabilir ya da çocuğun farklı öğrenme özellikleri olabilir. Her başarı ya da başarısızlık sadece çocukla ilgili değildir. Anne baba olarak beklentilerimiz, öğretmenin tavrı, çocuğun potansiyeli okulun koşulları hep bu başarıya ya da başarısızlığa ortaktır. Bu şartlar gözden geçirilmeli altta yatan nedenler araştırılmalıdır. Başarısızlık değiştirilebilir eğer çocuğunuz kendini “başarısız biri” olarak görürse bunun etkisi hayatının tüm alanlarına yansır, değiştirmesi çok zor bir sürece dönüşür.