Uzm. Dr. Mustafa Torun

Mikrobik İshaller

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

1 Aralık Dünya AIDS Günü - 05.12.2019

Kara Cuma Çılgınlığı - 02.12.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar 2 - 29.11.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar - 28.11.2019

Sağlık ve Eğitim - 27.11.2019

Çağdaş Bilimsel veya Alternatif Tıp mı? - 25.11.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonları ve Mikrobiyolojik Testler - 21.11.2019

Enfeksiyonlardan Korunma ve Su 2 - 15.11.2019

Enfeksiyonlardan Korunma ve Su - 14.11.2019

Kızamığı Yeterince Ciddiye Alıyor Muyuz? - 07.11.2019

Sevgili Hocam “Prof.Dr. Nusret Fişek” ile Dertleşme (2) - 05.11.2019

Sevgili Hocam “Prof.Dr. Nusret Fişek” ile Dertleşme - 04.11.2019

Efem Çukuru Altın Madeni ve Çevresel Etkileri - 01.11.2019

Çocuklarda Ateş ve Döküntü - 31.10.2019

Uçuk Virüsleri ve Yaptığı Enfeksiyonlar - 24.10.2019

Sağlık ve Şiddet  - 19.10.2019

Tenyazis Nedir? - 17.10.2019

Ağrılı İdrar Yapmak Ne Gibi Sorunların Belirtisidir? - 10.10.2019

Amebiazis Konusunda Ne Biliyoruz? - 03.10.2019

Ağız Hijyeni - 26.09.2019

Aşılama ve Sorunlar - 19.09.2019

Enfeksiyon Hastalıklarında Önemli Bulgular - 12.09.2019

Kırmızı Solucan(Askarit) - 05.09.2019

Brusellozis (Süt hastalığı veya malta humması) - 29.08.2019

Gıda Güvenliği Konusu - 22.08.2019

Nüfüs Artışı, Çarpık Kentleşme ve Enfeksiyonların Oluşumu - 15.08.2019

Oksiyurazis veya Kıl Kurdu Enfeksiyonu - 08.08.2019

Viral Hepatit-(B) 3 - 03.08.2019

Viral Hepatit-(B) 2 - 02.08.2019

VİRAL HEPATİT-B - 01.08.2019

Siğillerden Kurtulabilir miyim? - 29.07.2019

Tifo - 19.07.2019

Enfeksiyöz İshaller - 11.07.2019

Sünnet, Enfeksiyonlardan Korur mu? - 04.07.2019

Gelecekte  Başımıza  Dert  Açacak  Enfeksiyonlar - 27.06.2019

Ekonominin Enfeksiyon Hastalıkları İle Bağlantısı - 13.06.2019

Ekonomimiz Nereden Nereye - 07.06.2019

Dış Geziler ve Enfeksiyonlar - 30.05.2019

Kene Isırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) - 24.05.2019

Kene Isırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi - 23.05.2019

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 16.05.2019

Uyuz Nasıl Bir Hastalık? - 09.05.2019

Trikomoniyazis Nasıl Bir Hastalıktır? - 02.05.2019

Tırnak ve Deri Hijyeni - 25.04.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar - 18.04.2019

Ağrılı İdrar Yapma Sorunu - 14.04.2019

Antik Çağ’ın En Önemli Sağlık Merkezi “Bergama Asklepion” - 04.04.2019

Suçiçeği Aşısı - 28.03.2019

Sağlığın Tomlumsal Boyutu - 15.03.2019

İnsan Sağlığında Mikrobiyatanın Önemi - 14.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 08.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 07.03.2019

Yetişkinlerde aşılama - 28.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz? -2 - 22.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz?  - 1 - 21.02.2019

Grip İlaçları - 19.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 2 - 15.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 1 - 14.02.2019

Uçuk Virüsleri Neden Önemlidir? - 07.02.2019

Dünyayı Tehdit Edecek En Büyük On Tehlike - 06.02.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Tanı Amaçlı Mikrobiyolojik Testler - 31.01.2019

Soğuk algınlığını gripten nasıl ayırırız? - 24.01.2019

Fizik Tedavi Nedir? Fizyoterapist Kimdir? - 22.01.2019

Yorgunluk ve Kırgınlık Bıktırdı Beni - 17.01.2019

Öksürük hastalık mıdır? Yoksa hastalık bulgusu mudur? - 10.01.2019

Kağıt paralar enfeksiyonlara yol açar mı? - 03.01.2019

Besin  Zehirlenmelerini Nasıl Önleyebiliriz? - 27.12.2018

Koruyucu kondom (kaput) hakkında ne biliyoruz? - 20.12.2018

Kuduz Şüpheli Isırıklar Karşısında Ne Yapılmalı? - 13.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 2 - 03.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 1 - 01.12.2018

Diş Eti Enfeksiyonu (GİNGİVİTİS) - 22.11.2018

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Mikrobik ya da diğer adı ile enfeksiyöz ishaller, tüm yaş grubunu etkileyen, gelişmekte olan ülkelerde bebek ölümlerinin en önemli nedenlerinden biridir. Sadece gelişmemiş değil, gelişmiş ülkeleri de etkileyerek (mikrobik etkenlerde farklılık göstermekle beraber), bir ülkede veya birçok ülkede salgınlar yapabilir. Toplu yaşanılan; okul, kreş, huzurevi, kışla hastanedeki hastalar ile bağışıklığı baskılanmış hastalarda, turistlerde önemli sorun yaratabilir. Toplumsal, politik ve medyatik özelliği nedeni ile gündemi her zaman işgal etmiş, hatta bazı politikacıları koltuğundan etmiştir. Yaşlı, kalp ve böbrek hastalığı olanlarla, bağışıklığı baskılanmış kişilerde çok ağır seyredebilir. Önemlilik sıralamasında gelişigüzel antibiyotik kullanımında ve solunum yolları enfeksiyonlarından sonra gelen gruptadır. Çok çeşitli yan hastalıklara yol açabilir. Bunlar arasında; Malabsorpsiyon, laktoz intoleransı, alerji, artrit, su ve elektrolit bozukluğu sayılabilir. İshal nedeni ile özellikle az gelişmiş ülkelerde ekonomik kayıp had safhada olup, ülkemizde sadece 2005 yılındaki Malatya ilindeki ishal salgınının maliyeti 5 milyon lira olduğu belirtilmiştir. Her yıl dünyada iki milyon çocuğun ölümüne neden olan ishalin çözümü de koruyucu hekimliği ön plana alan sağlığın toplumsallaştırılması, bu çerçevede sağlıklı koşullarda su ve besin teminidir.
Tanımı:
Dışkılamanın sık ve sulu kıvamda olmasına ishal diyoruz.
İshal nedenleri: Mikrobik (Virüs, bakteri, parazit ve mantarla olanlar) ve Mikrop dışı nedenlerle olur
Kuluçka süresi:
Genellikle 8-14 saattir. Bazen uzayabilir.
Bulguları:
Ateş, kusma, karın ağrısı, dışkılama ağrısı, ıkınma, kilo kaybı, sıvı kaybı, baş ağrısı, baş dönmesi, ağızda kuruluk olabilir.
Ateş:
Temel neden mikropların barsak duvarına invazyonudur. Tifo, paratifo ishallerinde ateş sık gözlenir.
Kusma:
Çoğu enfeksiyöz ishallerde gözlenir. Mikrobun cinsine miktarına bağlı olarak az veya şiddetli olabilir.
Karın ağrısı:
 Genellikle tüm enfeksiyöz ishallerde görülür. Özellikle kalın barsak tutulumunda kramp tarzında ve dışkılama ihtiyacı ile beraber gözlenir.
Kilo kaybı:
İshalin şiddetine bağlıdır. Uzadıkça belirginleşir.
Sıvı Kaybı:
Tüm ishallerde görülebilir. İshalin şiddeti ve süresine bağlıdır.
TANIYI NASIL KOYALIM?
İyi bir öykü (Su ve besin kontaminasyonu açısından), fizik muayene ve dışkının mikroskobik bakısı, kültür ve antibiyogram testi ile ilgili kan testlerini yaptırmak gerekir. 10 günden fazla süren mikrobik ishaller genellikle parazit kaynaklıdır
İshalin Tedavisini nasıl yapalım?
 Kaybedilen su ve elektrolitleri tolere ederse ağız yolu ile edemez ise sağlık merkezlerinde uygun serum tedavileri ile yerine koymak esastır. Bakteriyel ishal durumunda gerekirse uygun antibiyotik, paraziter ise antiparaziter tedavi esastır.
Yorum ve öneriler: Yukarıda da belirttiğimiz gibi temel sorun ülkenin geri kalmışlığı nedeni ile sağlıklı alt yapının yetersizliğidir. Su ve besinlerle bulaşma olduğundan(Özellikle içinde bulunduğumuz şu yaz günlerinde), şehirlerde özellikle sağlıklı bir atık giderim sistemi kurulmalıdır, içme sularının klorlanması vs. sağlanmalıdır. Çözüm için bir diğer nokta su ve besinlerin sıkı denetlenerek, bunun için ilgili bakanlıkların temsilcilerinden oluşan üst kurul oluşturulması, yaptırımı olan her türlü hukuki üst yapısıyla donatılmasıdır. Bıkmadan yine söylemekte yarar var;    KORUYUCU HEKİMLİK BİLİMSEL İLKELERİNİ ÖN PLANA ALAN BİR SAĞLIK SİSTEMİNE GEÇEMEZ İSEK İŞİMİZ ÇOK ZORDUR.