Uzm. Dr. Mustafa Torun

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS)

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Sosyoekonomik ve kültürel düzeyin düşüklüğü birçok bulaşıcı hastalığın da önemli nedenlerinden biridir. Gelişmiş birçok ülkede nispeten çok az görülen ve nerdeyse tıp öğrencilerine eğitim ve öğretim amaçlı olgu bulamama nedeni ile ancak kitaplarda anlatılan, ülkemizde özellikle yoksul bölgelerin hastalığı olarak bilinen Derinin Mantar Enfeksiyonlarını(Özellikle saçlı derinin) gözden geçirmede, bu konuda bilgi sahibi olmada yarar olduğuna inanıyorum.

Bu yazımda başın saçlı derisinin ve saçın yüzeysel mantar enfeksiyonu olan ve tıpta “Tinea Capitis” diye adlandırılan bir tablodan bahsetmeye çalışacağım.

TİNE CAPİTİS’İ YAPAN ENFEKSİYON ETKENLER:

*Microsporum (Türkiye’de en sık canis cinsi)

*Trichopyton (Türkiye’de en sık violaceum, schünlenii, verrucorum cinsidir)

DÜNYADA EN SIK GÖRÜLDÜĞÜ BÖLGELER:

Afrika ve Asya’nın yoksul ülkeleri ile azımsanmayacak oranda Güney ve Doğu Avrupa ülkeleri.

İNSANDAN İNSANA NASIL GEÇER?

Mantarlı saç ve deri artıklarıyla kontamine (bulaşmış) saç tokası, tarak, saç fırçası, maske, başlık, kep, yastık kılıfı ve her türlü saçla teması olan kuaför ve berberde kullanılan araçlar ve gereçlerin ortak kullanımı ile insandan insana geçer.

DAHA SIK GÖZLENDİĞİ YAŞ ARALIĞI:

En çok ilkokul çağındaki çocuklarda, yaş olarak 3-9 yaş aralığında gözlenir. Erkek çocuklarda sıklığı fazladır. Özellikle yatılı okul çocuklarında, yurt ve yatakhanelerde çocuklar toplu halde bulunduklarından sıklığı artar.

KELLİĞE NEDEN OLUR MU?

Olur. Yukarıda mantar cinslerini anlatırken bahsettiğim ‘Trichophyton Schünleini’ cinsi mantar çocuklarda hatta erişkinlerde “favus” denen kelliğe neden olabilir.

FAVUS(KELLİK) KİMLERDE DAHA ÇOK GÖZLENİR?

*Tüberkülozlu hastalarda

*Beslenme yetersizlikleri olanlarda

*Sosyoekonomik bozukluğu olanlarda

*Yoksullar ve kimsesizlerde

*Göçmenlerde (özellikle doğudan batıya göç eden çocuklarda )

BULGULARI NELERDİR?

*Saçlarda dökülme, pullanma, kırılma, eritem (kızarıklık)

*Saçlarda matlaşma

*İrinli lezyon (kerion)

*Kellik (tek bir bölgede veya değişik bölgelerde birden fazla olabilir.)

*İltihabi kabuklanmalar

SAÇLI DERİ MANTARI İLE KARIŞTIRILABİLEN DİĞER HASTALIKLAR:

Pullanma ve saç dökülmesine neden olan diğer hastalıklarla karıştırılabilir. Bunlar;

-Psöriazis (Sedef Hastalığı)

-Seberoik dermatit (Egzema)

-Alopesia areata (Saçkıran)

-Diskoid lupus eritematozuz (Cilt hastalığı)

TANISI:

Diğer mantar enfeksiyonların da olduğu gibi fizik muayene, doğrudan mikroskopik inceleme ve kültür ile tanıya varabiliriz.

TEDAVİSİ:

Her şeyden önce kullanılan ilacın kıl diplerine (folliküllerine) kadar etkili olması gerekir. Diğer yüzeysel mantar enfeksiyonlarında kullandığımız pomad, merhem ve sprey türü yerel etkili ilaçlar yanında sistemik etkili ilaçlar (griseofulvin en az bir buçuk ay, ketokonazol, itrakonazolen az on beş gün) kullanılmalıdır.

YORUM VE ÖNERİ;

Günümüzde azaldığı zannedilen ama yoksul bölgelerimizin önemli hastalıklarından sayılan başın (Saçlı derinin) mantar enfeksiyonu; zamanında tanı konur ve tedavi edilirse sorun olmaktan çıkabilecektir. Bunun için koruyucu hekimlik çerçevesinde kırsal ve yoksul bölgelerimizde belli aralıklarla sağlık taramaları, yatılı okul ve yurtlar ile kuaför ve berberlerin sıkı denetimi şarttır.. Özellikle denetimsiz göçmen sorunu ile derinin mantar enfeksiyonların da artış olduğu gözlenmesine rağmen bu konuda sağlıklı bilimsel araştırmalar yapılarak koruyucu sağlık önlemleri biran önce alınmalıdır.