Taner Uyanıker

Solun Lider Sorunu

Taner Uyanıker

taner_uynkr@hotmail.com

Son yıllarda solun oyunun en fazla yüzde 35 olacağı yönünde bir inanış var. Bu inanışa kapılanların başında bizzat bu ideolojide olanlar geliyor. Kemal Kılıçdaroğlu’nun eşinin de bu yönde bir söylemi vardı ve “Sol taş çatlasa en fazla yüzde 35 oy alır” demişti. Bu durum da solun neden en baştan kaybettiğinin göstergesidir. Mecliste solu temsil eden tek parti CHP olduğu için onun üzerinden tartışmayı sürdüreceğim. (HDP Kürt milliyetçisi bir siyaset güttüğü için sol bir parti olarak görmüyorum.)

Öncelikle neden yüzde 35 rakamı ortaya atıldı? CHP ve HDP’nin oylarının toplamında yola çıkılarak böyle bir rakam ortaya kondu sanırım. Eğer böyle bir hesap içindelerse baştan yanlış hesap yaptıklarını belirtmeliyim çünkü HDP’ye oy verenlerin çoğunluğu sol kaygılardan değil Kürt milliyetçiliğinden yola çıkarak bu partiye oy veriyor. Bu durumda sol oyların daha aşağıya çekilmesi gerekir. Türkiye gibi partiye değil kişilere oy veren bir ülkede bir partinin belli rakamlara kilitlenmesini doğru bulmuyorum. Doğru bir liderle CHP yüzde 35 barajını çok rahat geçecektir. (Bülent Ecevit yönetiminde CHP 1977 seçimlerinde yüzde 42 oy almıştı) Bu durum diğer partiler içinde geçerli. Ülkemiz son zamanlar dışında yönünü hep batıya dönse de “Doğu kültürü” hala etkin kültür konumunda bulunuyor.

Anadolu’da insanlar sağ sol diye ayrılmıyor. Hatta Anadolu’ya bir indiğinizden vatandaşların çoğunun solun ve sağın neyi ifade ettiğini bile bilmediklerini ve aslında bunu da önemsemediklerini göreceksiniz. Buradaki kişilere hangi partiye oy verdiniz diye sorduğunuzda size genelde parti ismini değil partinin başındaki kişinin ismini söyleyecektir. Çoğunlukla kişilere endeksli siyasi hayatımızda mesele solun oyunun en fazla yüzde 35 olmasında değil solun lider çıkartamamasında saklıdır.

Ülkede doğu kültürünün hakim olması sağ parti liderlerini bir adım tabi ki de öne çıkartıyor. Bu durumda ideolojiden değil sağ liderleri halkın daha kendisinden görmesinden ileri geliyor. Doğu kültüründe yer alan tatlı-sert baba figürünün bu liderlerde bulunması bunda ana etkenlerden. Sol parti liderlerinin daha Avrupai havası bu kültürdeki vatandaşların ilgisini çekmiyor ve kendilerine yakın görmüyor. Şimdi diyeceksiniz insanların kararlarını ne kadar basite indirgedin diye. Siyasetin öcü olarak görüldüğü, insanların gazete ve kitap okumadığı bir ülkede, insanların hangi kriterleri göz önüne alarak karar vermelerini bekliyordunuz?