Cem Yavuz

Tercüman – ı Ahval

Cem Yavuz

cemyavuz@ilksesgazetesi.com

Yazarın Diğer Yazıları

İzmir İktisat Kongresi - 04.01.2019

Kıbrıs’ın Fethi - 21.12.2018

Türkiye’de Kadın Hakları - 07.12.2018

Osmanlı Devleti’nde Para - 23.11.2018

Harf Devrimi - 16.11.2018

Cumhuriyet’in 95. Yılı - 02.11.2018

Islahat Çalışmaları - 26.10.2018

Ridaniye Savaşı - 19.10.2018

Mercidabık Savaşı - 12.10.2018

Çaldıran Savaşı - 05.10.2018

Rodos Adası’nın Fethi - 28.09.2018

Preveze Deniz Savaşı - 21.09.2018

Sanayi Devrimi - 14.09.2018

Soyadı Kanunu - 07.09.2018

Büyük Taaruz ve 30 Ağustos Zafer Bayramı - 31.08.2018

Şapka Devrimi - 10.08.2018

Türk Adı ve Anlamı - 03.08.2018

Orta Asya Türklerinde Hükümdarlık Anlayışı - 27.07.2018

Konar Göçerler - 20.07.2018

Osmanlı Devleti’nde Tarım - 13.07.2018

Divan-ı Hümayun - 06.07.2018

Orta Asya Türklerinde Aile Yapısı - 29.06.2018

Nizam-ı Cedid - 22.06.2018

Nizam – ı Cedid - 16.06.2018

1. Abdülhamid Dönemi’nde Yenileşme Faaliyetleri - 09.06.2018

Köprülüler Dönemi - 01.06.2018

17. Yüzyıl Islahat Çalışmaları - 25.05.2018

Osmanlı Devleti’nde Islahat Çalışmaları - 18.05.2018

Hıttin Savaşı - 11.05.2018

Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu - 04.05.2018

Büyük Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu - 27.04.2018

Osmanlı Şehirlerinde Çarşı - 20.04.2018

Osmanlı’da Mahalle - 14.04.2018

Osmanlı’da Şehir Yaşamı-2 - 06.04.2018

Osmanlı’da Şehir Yaşamı -1 - 30.03.2018

İskenderiyeli Hypatia - 23.03.2018

Osmanlı Devleti’nde İlk Gazeteler - 08.03.2018

Osmanlı Devleti’nde Matbaa - 01.03.2018

Osmanlı Devleti’nde Devşirme Sistemi - 22.02.2018

Geçtiğimiz hafta Osmanlı Devleti’nde ilk çıkan gazetelerde ilk resmi ve yarı resmi gazeteye değinmiştim. Bugünkü yazıda ise ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval’den bahsedeceğim.

1860 yılında ilk baskısı çıkan Tercüman –ı Ahval ilk özel gazete olma özelliğini taşımaktadır. Gazetenin kurucusu Agah Efendi’dir. 1832 yılında İstanbul’da doğan Agah Efendi, devlet adına önemli pozisyonlarda yer almış bir isimdir. İlk olarak henüz 17 yaşındayken dönemin Paris sefirinin katipliğini yapan Agah Efendi, yaklaşık 3 sene bu görevini sürdürmüştür. Döndükten sonra baş Tercümanlık görevini yapan Agah Efendi, askeri tıbbiye’ye başlamış olsa da okulu tamamlamamıştır. Gazete çıkmaya başladıktan sonra posta teşkilatının da başına geçen Agah Efendi muhalif olması sebebiyle yurt dışına kaçmış, affedildikten sonra geri dönmüş ve valilik yapmıştır. Vefat ettiği 1885 yılında ise aktif olarak Atina elçiliği görevine devam etmekteydi.

Agah Efendi gazetenin ilk 24 sayısını Şinasi ile birlikte çıkarmıştır. Şinasi gazetenin baş yazarı konumundadır. 24. Sayıdan itibaren Şinasi ayrılmıştır. Gazeteyi devlet memurları ve gazeteciler çıkarmıştır. Bu durum Osmanlı Devleti’nde ilk kez görülmektedir. Gazeteyi önemli yapan en önemli etmense daha önce çıkan iki gazeteye göre dilinin oldukça sade ve anlaşılabilir olmasıdır. Bu sayede halktan yoğun bir ilgi görmüştür.

Gazetenin bir diğer önemli noktası ilk kez tefrika adı verilen yazı dizisi bu gazeteyle çıkmaya başlamıştır. Bu tefrikalar okuyucuyu gazeteye bağlayan önemli etmenlerden bir tanesidir. Şinasi’nin “Şair Evlenmesi” adlı eseri gazetede tefrika olarak yayınlanmaya başlamıştır. Yine ilk mukaddime örneği de bu gazete görülmüştür. Gazete 24. Sayıya kadar haftada bir çıksa da bu sayıdan itibaren haftada 3 defa çıkmaya başlamıştır. İç haberler, dış haberler ve ilan kısmı gazetenin bölümlerini oluşturmaktadır.

İlk fikir gazetesi olma özelliğini taşıyan Tercüman – ı Ahval, kendisine Müslümanları bilgilendirme ve kamuoyu oluşturma gibi görevler edinmiştir. Gazete ilk kapatılan gazete olma özelliğini taşır. Ziya Paşa’nın Maarif ile ilgili bir yazısından ötürü gazete 15 gün boyunca kapalı kalmıştır. Gazete 1866 yılında Agah Efendi’nin yurt dışına gitmesi sebebiyle kapanmıştır.