Aslı Şen

Tuvalet Eğitimi Bu Kadar Korkutucu Mu?

Aslı Şen

aslisen@aslisen.com.tr

İlkbahar yaz ayları 2 ve 3 yaşlarında çocuğu olan anne babalar için önemli bir dönüm noktasını fısıldar: TUVALET EĞİTİMİ VAKTİ GELDİ. Anne babalar çoğu zaman tuvalet eğitimi süreci geldiğinde endişelenir dolayısıyla da gerilirler. Ama endişeye mahal yok tuvalet eğitimi süreci genelde sorunsuz geçirilen bir süreçtir.

Tuvalet eğitimine başlamak için çocuğun en az 45 dakika kuru kalabilmesi gereklidir. Hem kas kontrolünün gelişmesi hem de çocuğun fizyolojik sağlığı açısından da 2-3 yaş civarını beklemek gerekir. Tuvalet eğitimi 24-36 aylar arasında verilmesi en uygun yaşlardır. Bu yaşta çocuk belirli bir süre çişini tutabilmektedir. 45 dakikadan çişini tutamayan çocuğa tuvalet eğitimi verilmesi uygun değildir. Eğer çocuk 2-3 yaşında belirtilen sürede çişini tutamıyorsa hekime başvurulmalıdır. Çocuğun sıcaklığa bağlı olarak sıvı alımı da artmış olabilir, sıvı alımındaki artış da çiş tutma süresini kısaltmış olabilir. Çocuğunuzun psikolojik olarak bu sürece hazır olması ve kendini ifade edebiliyor olması da önemlidir.

Eğitime başlamadan önce anne babanın bu sürece hazır olması çok önemli bir adım. Evde en sevdiğiniz koltuğunuza çişini yapan bir çocuğunuz olabilir. Etrafa çiş yapma süreci uzun süren bir süreç değildir endişelenmeyin. Anne babanın hazır olması çok önemli çünkü bezi çıkardıktan sonra bir daha bağlamamak gerekir. Eğer bir süre bezi çıkardıktan sonra eyvah bu iş olmayacak deyip tekrar bağlarsanız bir daha tuvalet eğitimi vermeye uğraştığınızda daha da zorlanırsınız, çocuğun alışması daha uzun sürer. O yüzden acele etmeyin. 1,5 yaşında bir çocuğa tuvalet eğitimi vermeye kalkışmayın. Erken yaşta çocuğa tuvalet eğitimi vermeye çalışmak çocuk üstünde baskı oluşturabilir. Çocuğunuzla olan ilişkinizi yıpratmanızla sonuçlanabilir. İleriki yaşlarda psikolojik sorunlar yaşamasına sebep olabilir. Gece de altını bağlamamanız gerekiyor. Çocuk bezi bırakması gerektiğini net bir şekilde anlamalı. Gerekirse bir süre gece bir defa tuvaletini yaptırabilirsiniz çünkü tüm gece kuru kalmak genelde daha sonra kazanılması beklenen bir beceridir.

Öncelikle çocuğunuzla konuşup onun da ablalar, abiler (eğer kendi abla/abisi ya da sevdiği bir büyüğü varsa o kişi de örnek verilebilir) gibi çişini/kakasını tuvalete yapacağını artık bezi atacağınızı anlatın. Bezi çıkarmadan önce lazımlık ya da tuvalete oturtarak alıştırmaya başlayabilirsiniz. Bezi çıkardıktan sonra en az 1 saat arayla ‘Çişim var’ desin ya da demesin tuvalete götürün. Çocuklar tuvaletlerini tutamazlar o yüzden ‘Çişim var’ dediği anda tuvalete/lazımlığa gitmelidir. Eğitim verirken çocuğunuzu sürekli gözlemleyin, tuvalet ihtiyacını fark ettiğiniz anda hemen tuvalete yönlendirin. ‘Aferin, harikasın’ gibi sosyal ödüller her daim pekiştiricidir. Çocuk zamanla çişi ve tuvalete gitme arasındaki bağlantıyı öngörebilecek ve altına kaçırmalar azalacaktır. Bu süreçte altına kaçırma normaldir. Bu tür kazalar olduğunda tepki vermeden üstünde durmadan temizleyip geçmek daha doğru.

Tuvalet eğitimi, başarısızlık ya da başarıyla ilgili bir süreç değildir. Kaçırma durumunda başarısızlık hissetmemeli. Bazı çocuklar çişi bazıları ise kakayı kontrol etmeyi önce öğrenirler. Çocuk birkaç ay içinde tuvalet eğitimini büyük ölçüde oturtur. Tuvalet eğitimi ne kadar doğal olursa o kadar kolay ve sıkıntısız geçer. Anne babalık insanın içinden doğal olarak var olan roller, o doğallığa daha sık kulak vermek gerek.