Uzm. Dr. Mustafa Torun

Uçuk Virüsleri Neden Önemlidir?

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar - 18.04.2019

Ağrılı İdrar Yapma Sorunu - 14.04.2019

Antik Çağ’ın En Önemli Sağlık Merkezi “Bergama Asklepion” - 04.04.2019

Suçiçeği Aşısı - 28.03.2019

Sağlığın Tomlumsal Boyutu - 15.03.2019

İnsan Sağlığında Mikrobiyatanın Önemi - 14.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 08.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 07.03.2019

Yetişkinlerde aşılama - 28.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz? -2 - 22.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz?  - 1 - 21.02.2019

Grip İlaçları - 19.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 2 - 15.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 1 - 14.02.2019

Dünyayı Tehdit Edecek En Büyük On Tehlike - 06.02.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Tanı Amaçlı Mikrobiyolojik Testler - 31.01.2019

Soğuk algınlığını gripten nasıl ayırırız? - 24.01.2019

Fizik Tedavi Nedir? Fizyoterapist Kimdir? - 22.01.2019

Yorgunluk ve Kırgınlık Bıktırdı Beni - 17.01.2019

Öksürük hastalık mıdır? Yoksa hastalık bulgusu mudur? - 10.01.2019

Kağıt paralar enfeksiyonlara yol açar mı? - 03.01.2019

Besin  Zehirlenmelerini Nasıl Önleyebiliriz? - 27.12.2018

Koruyucu kondom (kaput) hakkında ne biliyoruz? - 20.12.2018

Kuduz Şüpheli Isırıklar Karşısında Ne Yapılmalı? - 13.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 2 - 03.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 1 - 01.12.2018

Diş Eti Enfeksiyonu (GİNGİVİTİS) - 22.11.2018

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Uçuk tıptaki ismi ile “Herpes Simpleks” Virüsleri (HSV); dünya çapında yaygındır. Dudakta ve ağızda uçuk yapan tipi (Tip-1) ile üreme (genital) organlarında uçuk yapan ve cinsel yol ile bulaşan tipi (tip-2)  iyi bilinen virüslerdir. Kanserojen virüslerden biri olan Herpes grubu virüsler, özellikle bağışıklığı baskılanmış ve gebe hastalarda son derece önemlidir. Belki de dudağımızda veya ağzımızda karşılaştığımız ve korkudan olduğunu düşünerek ciddiye almadığımız, üzerine gelişigüzel merhem sürdüğümüz bu virüs ailesi, sanıldığının aksine masum olmadığı kanıtlanmıştır. Gelin bu aileden kısaca bahsedelim.
Herpes virüsü grubu:
*HSV Tip-1 (Dudakta ve ağızda uçuk ve diğer önemli enfeksiyonları oluşturur)
*HSV Tip-2 (Üreme organlarında enfeksiyon yapar)
*Varisella Zoster Virüsü (Suçiçeği ve Zona hastalığını oluşturur)
*Epstein Barr virüsü (Öpücük hastalığını yapar)
*Cytomegalovirüs (Rahim içi enfeksiyonlara yol açar)
*İnsan Herpes Virüs tip-6(Altıncı hastalık ve bağışıklığı baskılanmış hastalarda önemlidir)
*İnsan Herpes Virüs tip-8(Kaposi sarkomu ile ilişkili virüstür)
HSV’de risk oluşturan etkenler:
*Bağışık sisteminin çeşitli nedenlerle baskılanması (Travma, sıkıntı, korku, HIV-AİDS, kanser, yoksulluk v.b…)
*Gebelik (Rahim içi enfeksiyon oluştururlar)
*Aktif genital HSV’li kadından doğan çocuklar
HSV enfeksiyonlarında bulgular:
*Ağız içi, dudak, parmaklar (dolama şeklinde..), cilt ve üreme organlarında içi su dolu, kaşıntılı döküntüler (vezikül) veya beyaz sarı renkte kabuklu yaralar
*Dişeti ve ağızda iltihaplar
*Birincil Herpes enfeksiyonlarında (sıklıkla HSV tip-1 yapar) beyin zarı ve beyin iltihabı (meningoensefalit)
*Gözün saydam tabakası olarak bildiğimiz korneanın ve göz akı üstündeki konjonktiva denen zarın iltihaplanması ve buna ait bulgular (Keratokonjonktivit)
*HSV tip-2 üreme sisteminde iltihaplar, omurilik çıkışlı sinir kökleri iltihabı (radikülit) ile aseptik menenjit (virüslerle olan) yapabilir.
*HSV enfeksiyonları bazı organ iltihapları bulguları ile karşımıza çıkabilir. Bunlar yemek borusu (Ösefajit), karaciğer (hepatit), cilt (dermatit) ve akciğer (pnömonit) iltihaplarıdır.
HSV enfeksiyonlarında tanı:
İyi bir öykü ve fizik muayenede döküntü, yaralar ile oluşturduğu çeşitli tablolarla tanıya yaklaşabiliriz. Kesin tanı, alınan kan ve vücut sıvılarında virüs aranması, serolojik testler ile koyulur veya HSV- DNA için PCR testi yol göstericidir. Cilt döküntü ve yaralarının kazınıp, “Çok çekirdekli dev hücrelerin” mikroskopta görülmesi önemlidir.
Tedavisini nasıl yapalım?
*Ağır Herpes enfeksiyonlarında (Menenjit, ensefalit gibi beyin zarı ve beyin iltihabında) Asiklovir’in damar içi formu kullanılmalıdır. Hafif enfeksiyonlarda sık aralıklarla ağızdan kullanılan formu verilebilir. Biyoyararlanımı daha iyi olan “Valasiklovir ve Famsiklovir” son zamanlarda ağızdan tercih edilen Asiklovir türevleridir. Herpes enfeksiyonlarında tedavi ne kadar erken başlanılırsa başarı şansı o kadar fazladır. 3 günden sonra başlanılan (Özellikle ağızdan tedavide) tedavilerin başarı şansı çok azdır. Pomat ve merhem formları ile tedavilerin yararları tartışmalı olup tavsiye edilmemektedir.
YORUM VE ÖNERİ: Herpes simpleks virüs enfeksiyonlarının dünyada ve Türkiye’de yaygın olması, bulgularının az tanınması veya tanınmadan gizli seyretmesi, sakatlıklara ve ölüme yol açması son derece önemlidir. Erken tanı yaşam kurtarabilir. Çocuklarda ve özellikle bağışıklığı baskılanmış hastalarda dikkat etmemiz gerekir. Sağlık çalışanları bulaşıcı HSV’li hastalardaki yara ve döküntülere çok dikkat etmeli, izolasyon önlemlerini almalıdır, HSV’li hastalar yakın çevresi ile yakınlaşmamalıdır. Cinsel yol ile bulaşan hastalık olduğundan olanak varsa bu hastalarla cinsel ilişkiye girilmemeli veya koruyucu önlem (kondom v.b.) alınmalıdır. Doğum sırasında bebekler (ağır sakatlıklara yol açtığından) bu enfeksiyondan korunmalıdır.