Erdal Erek

Yerel Medya Demokrasinin Güvencesidir

Erdal Erek

erdalerek@gmail.com

Türkiye demokrasisinin kökleşmesi için yerel medyanın ayakta kalmasının ne kadar önemli olduğunu her platformda dile getirmeye çalışıyoruz. Burada söz konusu olan yerel medyanın objektif bir şekilde kamuoyunu bilgilendirme görevini yerine getirmesidir. Ancak gazete baskısının ana ham maddesi olan kağıt, boya ve kalıp gibi malzemeler ithal edildiği için dövize endeksli olması söz konusudur. Bu da en ufak bir dalgalanmada baskı bedellerinin gazeteler üzerinde ciddi bir artış olarak gerçekleşmektedir. Bu tür ekonomik baskılar, Basın İlan Kurumu’na bağlı günlük yerel gazeteleri önemli ölçüde etkilemektedir.
İzmir’de günlük yayın yapan, Basın İlan Kurumu kuralları ve kararları çerçevesinde çıkan 7 yerel gazete, yaşanan kağıt zammı ve döviz artışının ardından yerel medyanın yaşatılması için çeşitli projeler üretip ve bir takım önlemler aldı. Gazete sahipleri ve temsilcileri krize karşı hızlı bir refleks göstererek bir araya geldi. Gazeteler, 1 Eylül 2018 tarihinden itibaren pazar günleri ve bayramlarda çıkmama kararı aldı. Gazetecilik etiği açısından bu durum gazetecileri pek mutlu etmese de yüzde 70 gibi büyük bir çoğunluğa istihdam sağlayan yerel medya, aldığı bu karar ile birçok gazetecinin işinden olmasının önüne geçti. Alınan karar ile kurumlar yüzde 20 gibi bir oranda tasarruf sağlamış oldu. Basın İlan Kurumu’nun Olağanüstü Genel Kurul ile hızlı bir şekilde toplanması ve 1 Ocak 2019 tarihi itibariyle yüzde 20 zam yapması yerel medyanın yaşatılması açısından önemli bir katkı sağlamış oldu. Tüm bu alınan önlemler hem dalgalanmanın minimum kayıpla geçiştirilmesine hem de daha çok gazetecinin işinden olmasına engel oldu.
Asıl sorunun gelişen ve değişen teknoloji karşısında geleneksel sistem ile yeni sistemin nasıl bir arada götürüleceği olgusudur. Toplumun haber alma noktasında doğru, güvenilir ve tarafsız medyaya ihtiyacı olduğu herkesin kabul gördüğü bir gerçektir. Bununla beraber gazetelerin okunurluğunu arttırmak daha çok yeni okuyucu kitlesine ulaşmak en temel hedef olmalıdır.
Tabi ki gerçek anlamda gazetecilik faaliyetlerinin yürütülmesi, artan maliyetlerin karşılanması ve gazetecilerin istihdam edilmesi için önemli kaynaklara ihtiyaç vardır. Basın İlan Kurumu desteğinin yanı sıra geliştirilecek yeni bir sistemle günlük yerel gazetelerin ayakta kalması sağlanabilir. Tüm bu olumsuzluklara karşı önlem almaya çalışırken, Yargı Reformu Paketi’nde icra ilanlarının yerel gazetelerde yayınlanmama kararı adeta şok etmiştir. Öngörüldüğü şekilde bir değişiklik yapılması halinde 10 bin kişiye yakın istihdamda çok ciddi kayıplar yaşanacak, kamu verdiği ilanlar yolu ile oluşturduğu sigorta ve vergilerden mahrum kalacak, reklam eşdeğerleri yolu ile ortaya çıkan devasa katma değer yitecektir.
Anayasada koruma altına alınan toplumun haber alma özgürlüğü darbe yiyecektir. Yerel medya demokrasinin güvencesidir. Demokrasi kültürünün ne kadar önemli olduğunu 15 Temmuz hain darbe girişiminde şahit olduk. Tüm yerel medya darbeye karşı tereddütsüz, onurlu bir şekilde karşı durdu. Dünyanın her yerinde “yerel medyanın” desteklenmesi ve yeniden güçlenmesi çalışmaları yapılırken ülkemizde tersine olabilecek uygulamalar medyanın geleceği açısından sorun teşkil etmektedir. Dilerim bu konuda yetkililer daha etraflı bir çalışma yapar. Basın İlan Kurumu üzerinden yerel medyaya verilen desteğin geliştirilmesi için yeni formüller bulur.