Halil Yaylak

Amerika Birleşik Devletleri (1)

Halil Yaylak

halilyaylak@ilksesgazetesi.com

Yazarın Diğer Yazıları

Büyük İskender - 02.07.2020

Rönesans - 26.06.2020

İran Devrimi - 20.06.2020

Amerika Birleşik Devletleri (2) - 11.06.2020

SpaceX ve Küresel Dengeler - 29.05.2020

Siyaset Nedir? - 22.05.2020

Yeni Dünya Düzeni - 15.05.2020

Ramazan ve Destek Olmak - 07.05.2020

Altın ve Politika - 01.05.2020

23 Nisan - 24.04.2020

Kovid-19 Ekonomiyi Nasıl Etkiliyor? - 17.04.2020

Politika Virüse Yakalandı! - 11.04.2020

Virüs Ekonomiyi Vurdu - 02.04.2020

Koronavirüs Günlerinde Kültür Sanat - 28.03.2020

Virüs Kıskacında Ekonomi - 21.03.2020

Birlikte Mücadele - 14.03.2020

Gıda İsrafı - 22.02.2020

Satın Almayın! - 15.02.2020

2020 Yılında Ekonomi - 08.02.2020

Çevrimiçi Ödeme - 01.02.2020

Merkez Bankası ve Dijital Para Birimi - 25.01.2020

2020’de Ekonomi - 18.01.2020

Temel Ekonomi Kavramları - 11.01.2020

Dış Politika Nedir? - 04.01.2020

Siyasette Kanal İstanbul Tartışması - 28.12.2019

Kooperatifleşme - 21.12.2019

Asgari Ücret ne Kadar Olacak? - 14.12.2019

Halil Yaylak - 07.12.2019

Yalan Üzerine Bir Gündem - 30.11.2019

Mikroekonomi Nedir? - 23.11.2019

Tarım Ekonomisi - 09.11.2019

Tam Bağımsız Ekonomi - 02.11.2019

Çiftçinin Hali Ne Olacak? - 26.10.2019

Gözler Derbide - 19.10.2019

Kenetlenme Zamanı - 11.10.2019

Enflasyon Tek Haneye Düştü - 05.10.2019

Bitcoin - 28.09.2019

Kıbrıs’ta Son Söz - 21.09.2019

İş Arama Sürecinde Yapılan Hatalar - 07.09.2019

Yangından Sonra Fidan Dikimi - 31.08.2019

Şimdi fidan dikme zamanı - 24.08.2019

Faizler Düştü Konut Hareketlendi - 17.08.2019

Bayramda Yardımlaşalım! - 10.08.2019

Kredi Faiz İndirimi Ekonomiyi Canlandırır mı? - 03.08.2019

İşsizliğe Karşı CV Bankası - 27.07.2019

Kitap Okumalıyız! - 20.07.2019

İlk Destek Başkan Soyer’den - 06.07.2019

Seçilen Başkanlara Öneri - 29.06.2019

Tarımda Kadının Yeri - 22.06.2019

Zorunlu Trafik Sigortası - 15.06.2019

Makul Konut E-ticaret ile Geliş - 08.06.2019

Doğa Dostu Ürünler - 02.06.2019

Doğa Dostu Ürünler - 01.06.2019

İzmir’i Ön Plana Çıkaralım  - 25.05.2019

Makul Konut Fiyatları Mümkün mü? - 18.05.2019

Belediyelerin Önemi - 11.05.2019

Sağlıklı İş Ortamı Mümkün - 04.05.2019

Yeni nesil ödeme sistemleri - 27.04.2019

Dijital Dönüşüm  - 20.04.2019

Yaşanabilir Kentler - 13.04.2019

Startup Nedir? - 06.04.2019

Son Söz Seçmenin - 30.03.2019

Bilinçli Su tüketin - 23.03.2019

İnternet ekonomisi anlamak - 16.03.2019

E-Ticaret  - 09.03.2019

Fikriniz mi Var? - 02.03.2019

Şehrin gelişmesi iyi bir şey midir? - 23.02.2019

Tanzim Satış - 16.02.2019

E-Ticaret Nedir? - 09.02.2019

Yapay zeka ve ekonomi - 03.02.2019

Bilinçli Kalın - 27.01.2019

Borçlulara Büyük Müjde - 19.01.2019

KOBİ’lere cansuyu - 12.01.2019

Paralı Poşete Destek Olalım - 06.01.2019

Kalkınmanın Yılı Olsun - 29.12.2018

Üreticiler Kooperatifleşin - 22.12.2018

Poşetten Vazgeç - 15.12.2018

Yerli Üretim Yerli Tüketim - 08.12.2018

Küçük Esnafa Kulak Ver - 01.12.2018

Poşetiniz Naylon Olmasın - 24.11.2018

İsrafı Engelleyebiliriz - 17.11.2018

Kitaplar Yaşamı Sevdirir - 10.11.2018

Yeni Bir Hayat - 03.11.2018

Tarımsal Kooperatifçilik Stratejisi Çalıştayı - 27.10.2018

Tarım ve Kooperatifler - 20.10.2018

Akıllı Tarım - 13.10.2018

Hak mı Gerçek mi? - 06.10.2018

Son zamanda Koronavirüs vakalarının çokluğu ve siyahi Floyd’un polis şiddetiyle öldürülmesiyle neredeyse iç ayaklanmanın eşiğine gelen ABD’nin kuruluş dönemini sizler için derledim. Amerika Birleşik Devletleri, (USA), Birleşik Devletler ya da kısaca ABD veya Amerika, elli eyalet ve bir federal bölgeden oluşan bir federal anayasal cumhuriyettir. Ülkenin çoğu (48 eyaleti olan kıtasal ABD ve ülkenin federal bölgesi olan Washington, DC), Kuzey Amerika’nın ortasında, Büyük Okyanus ve Atlas Okyanusu’nun arasında bulunmaktadır. Bu ülkenin vatandaşlarına Amerikalı veya Amerikan denir.
Kuzeyinde Kanada, güneyinde ise Meksika ile sınırı bulunur. Alaska bölgesi, kıtanın kuzeybatısında bulunarak doğusunda Kanada ve batısında Bering Boğazı’nın öbür tarafında bulunan Rusya’nın arasında bulunmaktadır. Hawaii eyaleti, Büyük Okyanus’un ortasında bulunan bir takımadadır. Ayrıca Karayipler ve Büyük Okyanus’ta bulunan denizaşırı topraklara sahiptir. Resmî kuruluş tarihi 4 Temmuz 1776’dır. Doğuda Atlas Okyanusu’ndan, batıda Büyük Okyanus’a kadar 4.500 km genişliğindedir. Alaska ve Hawaii’yi de içine alan Amerika Birleşik Devletleri’nin 9 milyon kilometrekareden fazla yüzölçümü vardır. Hawaii ise, Büyük Okyanus’ta olup, kıta üzerindeki Amerika Birleşik Devletleri’nden 3.200 kilometre uzaklıktadır. Alaska 50 eyaletin içinde yüzölçümü en büyük olanıdır. Ülkenin güney tarafında bulunan Teksas bu bakımdan ikinci sırada gelmektedir. ABD, Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 49. sırada yer almaktadır.
ABD TARİHİ
Amerika’nın 1492’de Avrupalılar tarafından keşfinden sonra İspanyollar, Portekizliler, Fransızlar ve İngilizler, buradaki yerli halkların aleyhine toprak sahibi oldular. Avrupalılar, Amerika’daki topraklarını genişlettikten sonra, İngiltere başta olmak üzere çeşitli ülkelerden göçmenler alıp buralara yerleştirerek koloniler kurdular. 18. yüzyıl ortalarında, bu kolonilerin sayısı 13’e yükseldi ve bu Onüç Koloni, Amerika Birleşik Devletleri’nin temelini oluşturdu. Amerika Kıtası, insanlar için yeni olanaklar ve yeni bir hayat sağladı. Daha sonra, bu koloni sistemi sömürgecilik politikasına dönüştü. İngiliz kolonileri, Birleşik Krallık’a endüstri konusunda hizmet ediyordu. İngilizler kolonilerden vergi alıyordu. Koloniler zaman içinde İngiliz devletinden farklı bir kimlik geliştirmeye başladı. Nüfus hızla büyüyor, tarıma dayalı ekonomi gelişiyor, iş adamları ticari hamlelerde bulunuyordu. Dinsel yapıda da çeşitlilik vardı. Avrupa’dan gelenler tutucu bir protestanlık geliştirmişti. Yönetimleri de İngilizlerden farklıydı. Kolonilerin her birinde (Pensilvanya dışında), iki yasama meclisi bulunuyordu. Kolonileri temsil eden alt meclisin üyeleri mal sahipleri tarafından seçiliyor, Krallığı temsil eden üst meclis üyeleri ise İngiliz Kralı tarafından tayin ediliyordu. Kolonilerde yaşayanlar aynı zamanda mahkemeler kurmuştu ve İngiliz hukuk sistemini uyguluyordu. 1756-1763 yılları arasında İngiltere’nin Avusturya, Fransa ve Rusya ittifakıyla yaptığı savaşlar (Yedi Yıl Savaşları), İngiliz maliyesi üzerinde ciddi bir yük oluşturmuştu. İngiltere’nin mali yükünü gidermek amacıyla yeni vergiler koyması, Amerika’da kolonilerin tepkisiyle karşılaştı. Koloniler yüksek vergiler ödeyip, karşılığında hiçbir şey alamamaktan rahatsızlardı. Çay ihracatına gelen yüksek ek vergiyle koloniler, 18. yüzyıl ortalarından beri hazır oldukları bağımsızlık mücadelesini hayata geçirdiler. Savaşın başlarında George Washington, Thomas Jefferson tarafından kaleme alınan ve özgürlük isteklerini dile getiren Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’ni yayınladı (4 Temmuz 1776). Sonradan 4 Temmuz günü ABD bağımsızlık günü olarak kabul edilmiştir. Altı yıl süren savaş sonunda, George Washington komutasındaki koloni güçleri tarafından yenilgiye uğratılan İngiltere geri çekilmiş ve 1783 yılında Paris antlaşmasıyla 13 koloninin bağımsızlığını kabul etmiştir. Bağımsızlıklarını ilan eden koloniler, içişlerinde serbest eyaletlerden oluşan Amerika Birleşik Devletleri’ni kurdular (1787). 1789’da Anayasanın tamamlanıp onaylanmasıyla yeni bir ulus ve Amerikalı üst kimliği doğdu. Amerika Birleşik Devletleri, ülkeyi anayasayla yöneten bir Başkanın seçimle iş başına geldiği ilk modern demokratik cumhuriyettir. Bu manada Fransız Devrimi’nin de öncüsü olmuştur. Bu sistem 18. yüzyıl dünyasında eşitlik, insan hakları, adil yargılama ve kuvvetler ayrılığı gibi kavramların gündeme gelmesini sağlamıştır.