Uzm.Dr. Onur Oral

Bağışıklık (İmmun) Sistemi

Uzm.Dr. Onur Oral

onur.oral@ege.edu.tr

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından pandemi (küresel salgın) olarak adlandırılan ve tüm dünyada etkisini gösteren koronavirüsüyle mücadele konusunda son aylarda birçok bilimsel açıklama ve yorumlarda adından sıkça söz edilen, bağışıklık (immun) sistemin insan sağlığında taşıdığı önem bu küresel salgınla birlikte daha da net anlaşıldı.
Bağışıklık sistemi vücuda girerek enfeksiyonlara neden olabilecek her türlü bakteri, virüs, mantar, parazitlere karşı vücudu koruyan için birlikte direnç gösteren hücre, doku ve organlardan oluşan, doğal ve güçlü bir savunma sistemidir. Bu sistem aynı zamanda vücuda oluşabilecek her türlü patojen ( hastalık etkeni) ve tümör hücrelerini yok ederek, canlıyı hastalıklara karşı koruma yapan işlevinden de sorumludur. Bağışıklık sistemi (immun sistem) vücuda giren ya da vücutla temas halinde bulunan her türlü yabancı maddeyi, canlının sağlıklı vücut hücrelerinden ve dokularından ayırt ederek; onları yok etmeye çalışarak, bu savunma görevini yerine getirmektedir.
Bağışıklık sistemi, doğal bağışıklık sistemi (doğal direnç) ve edinsel bağışıklık sistemi ( kazanılmış direnç) olarak anılan iki farklı fizyolojik mekanizmanın bir arada uyum içinde çalışması sonucu aktivasyonunu gösterir. Doğal bağışıklık sistemi enfeksiyona yol açan mikroorganizma ile karşılaşıldığında, dakikalar içinde aktive olarak, bağışık yanıt geliştirir ancak bu yanıt etkene spesifik değildir ve kalıcı hafızası yoktur.
Edinsel bağışıklık sistemi ( kazanılmış direnç) ise geç meydana çıkan bir bağışık yanıttır. Bu sistem, karşılaşılan bir mikrop sonrasında, günlerce sürebilecek bir hazırlık süresi sonucunda harekete geçer. Ancak oluşturulan immün yanıt etkene spesifiktir ve uzun dönem bağışıklık sisteminin hafızasında kalabilir.
Bağışıklık sistemini güçlendirebilmek için sağlıklı yaşam koşullarını hayat içinde bir alışkanlık olarak uygulayabilmek önemlidir. Bu anlamda atılacak ilk adım; sağlıklı ve dengeli beslenmek olmalıdır. Sağlıklı ve dengeli beslenmekle birlikte özellikle açık havada, bol oksijenli ortamlarda, haftada birer saatlik en az iki gün egzersiz programını uygulanması, bağışıklık sistemini güçlendirecektir. Bağışıklık sisteminin zayıflamasında rol oynayan başlıca sebepler arasında olan sigara, tütün ürünleri ve alkol kullanımından kaçınarak, düzenli bir uyku ve psikolojik açıdan stres, kaygı ve endişeden uzak durmak ve günde en az 2,5- 3,0 litre su tüketimini bağışıklık sisteminin sağlıklı olmasında olumlu katkıları olan hayat alışkanlıkları arasında sayılabilir.
Sonuç olarak; viral salgınlar, mevsim geçişlerine bağlı sağlık problemleri ve her türlü bakteri, virüs, mantar, paraziter hastalılara karşı mücadele edebilmek için bağışıklık sistemini güçlendirebilmek adına, sağlıklı yaşam koşullarını hayata geçirebilmek son derece önem taşımaktadır.