İsmail Ferruh Destebaş

Farklı Bir Tarih Bilim Yorumu-3

İsmail Ferruh Destebaş

ferruhdestebas@hotmail.com

Yazarın Diğer Yazıları

Tarih Bilimde Kör Bir Rastlantıya Yer Yoktur. Fakat Anlamlı İlişkiler Vardır-1 - 15.07.2020

Farklı Bir Tarih Bilim Yorumu-5 - 08.07.2020

Farklı Bir Tarih Bilim Yorumu-4 - 01.07.2020

Farklı Bir Tarih Bilim Yorumu-2 (2) - 18.06.2020

Farklı Bir Tarih Bilim Yorumu-2 (1) - 17.06.2020

Farklı Bir Tarih Bilim Yorumu - 10.06.2020

Madde, Mana ve Zaman İlişkisi - 03.06.2020

Büyük Filozof Sokrates-2 - 27.05.2020

Eğitim Projelerinin Babası Sayılan Büyük Filozof Sokrates-1 - 20.05.2020

Yardımlaşmanın Dayanılmaz Güzelliği - 13.05.2020

Maddenin Dili Bize Davranışlar Öğretir-2 - 06.05.2020

Maddenin Dili Bize Davranışlar Öğretir-1 - 29.04.2020

Özel Bankalar ve Promosyon Hikâyeleri - 22.04.2020

Koronavirüs (Covid 19) Hakkımda Birkaç Söz - 15.04.2020

Atmosfer - 08.04.2020

İlginç Bir Atmosfer Yorumu-1 (Da Vinci’nin Not defterinden) “Atmosfer” - 01.04.2020

 İhtiyaç Duyulan Bir Fikir Jimnastiği - 25.03.2020

Farklı Bir Atmosfer Yorumu-4 - 18.03.2020

Yorum Farklı Bir Atmosfer Yorumu-3 - 11.03.2020

Farklı Bir Atmosfer Yorumu - 2 - 04.03.2020

Farklı Bir Atmosfer Yorumu - 26.02.2020

Her Zaman Geçerliliğini Koruyan Bir Hikâye - 19.02.2020

İnsan ve İnsanı Tanımlama-4 - 12.02.2020

İnsan ve İnsanı Tanımlama-3 - 05.02.2020

İnsan ve İnsanı tanımlama-2 - 29.01.2020

Realitenin İki Yönü - 22.01.2020

Alexis Carrel-2 - 15.01.2020

Alexis Carrel ve Görüşleri                                                                   - 08.01.2020

Konjonktürsel Bir Yorum-4 - 05.01.2020

Konjonktürsel Bir Yorum-3 - 25.12.2019

Konjonktürsel Bir Yorum-2 - 18.12.2019

Konjonktürsel Bir Yorun-1 - 11.12.2019

Tercihlerimiz Çok Önemlidir-4 - 04.12.2019

Tercihlerimiz Çok Önemlidir 3 - 27.11.2019

Tercihlerimiz Çok Önemlidir-2 - 21.11.2019

Tercihlerimiz Çok Önemlidir-1 - 13.11.2019

Sevgi Olgusu Üzerine-2 - 06.11.2019

Sevgi Olgusu Üzerine-1 - 30.10.2019

İlim-Bilim-Yorum - 23.10.2019

Kalbimizin Sesi - 16.10.2019

Çoklu Zeka Türleri Hakkında Son Birkaç Söz-2 - 09.10.2019

Çoklu Zekâ Türleri Hakkında Son Birkaç Söz-1 - 02.10.2019

Komplike Zekâ Göstergelerinden Biri, Bilgiyi Kullanma Sanatı-3 - 25.09.2019

Komplike Zekâ Göstergelerinden Biri, Bilgiyi Kullanma Sanatı-2            - 18.09.2019

Komplike Zekâ Göstergelerinden Biri, Bilgiyi Kullanma Sanatı-1                                                  - 11.09.2019

Çoklu Zekâ Kuramı Çerçevesinde İnsanı Tanıma ve Tanımlama-2 - 04.09.2019

Çoklu Zeka Kuramı Çerçevesinde İnsanı Tanıma ve Tanımlama-1 - 28.08.2019

İlim-Bilim-Yorum - 21.08.2019

Farklı Görüşler, Tartışmalar ve Çoklu Zekâ Kuramının Darboğazları-2 - 07.08.2019

Farklı Görüşler, Tartışmalar ve Çoklu Zekâ Kuramının Darboğazları-1 - 31.07.2019

Çoklu Zekâ Kuramı-6 - 24.07.2019

ÇOKLU ZEKÂ KURAMI-5 - 17.07.2019

ÇOKLU ZEKÂ KURAMI-4 - 10.07.2019

Çoklu Zekâ Kuramı-3 - 03.07.2019

Çoklu Zeka Kuramı-2 - 26.06.2019

Çoklu Zekâ Kuramı-1 - 19.06.2019

Fatih ve Fetih Dili-2  - 12.06.2019

Fatih Ve Fetih Dili-1  - 07.06.2019

Zekanın Mucizevi Yönü - 29.05.2019

İdeal Manada Eğitimdeki Güzelliği Keşfetmek-2 - 22.05.2019

İLKSES - 20.05.2019

İdeal Manada Eğitimdeki Güzelliği Keşfetmek-1 - 15.05.2019

İstanbul’u Sevmek-2 - 08.05.2019

İstanbul’u Sevmek-1  - 01.05.2019

Hayat Piramidini Oluşturan Sistematik-2 - 24.04.2019

Hayat Piramidini Oluşturan Sistematik - 17.04.2019

İhtiyaç Duyulan Stratejik Bir Yorum 2 - 10.04.2019

İhtiyaç Duyulan Stratejik Bir Yorum-1 - 03.04.2019

İlginç Bir Zaman, Mekân ve Mana Çakışması-2 - 27.03.2019

İlginç Bir Zaman, Mekân ve Mana Çakışması-1 - 20.03.2019

Düşündürücü Bir Realite-2 - 13.03.2019

Düşündürücü Bir Realite-1 - 06.03.2019

Termodinamiğin İkinci Yasası Entropi Düzensizlik midir, Yoksa Düzenin Kendisi midir? - 27.02.2019

Birlik İlkesi-2       - 20.02.2019

Birlik İlkesi - 13.02.2019

Hayatın Sırrı Su, Yağmur Gibi Sıradan Görünen Günlük Olaylar Hakkında Bazı İlginç Anekdotlar - 06.02.2019

İlişkileri Algılamak ve Hissetmek ( Maddenin Dili) - 30.01.2019

İletişimde Çok Önemli Bir Faktör Beden Dili - 23.01.2019

 İletişim Çok Önemlidir-2 - 16.01.2019

İletişim Çok Önemlidir-1 - 09.01.2019

ÇAĞIN ÇAĞRISI-3 - 02.01.2019

ÇAĞIN ÇAĞRISI-2 - 26.12.2018

ÇAĞIN ÇAĞRISI-1 - 19.12.2018

Bir bilim dalı olarak tarihin sistematiğini
ve onun iç dinamizmini keşfetmemiz gerekir

Örneğin, adeta bir çiçek tozlanması gibi insanları etrafa saçan, dehşet, acı ve korku veren, Cengiz İstilası olmasaydı; Türk dünyası ve Kıta Avrupası oluşamayacaktı. Yani zıttı olmasaydı kendi olmayacaktı. Tıpkı gece ve gündüzün birbirini gerektirerek takip etmesi gibi... Mananın sırrı olan tezattaki enfes oluşum, tarih bilimin mantalitesinde de mevcuttur. 
Günümüze ulaşan tarih süreci açısından, dünyanın bir yönünün aydınlık olması, diğer tarafın karanlık kalmasını gerektirdiği gibi, Doğu’nun ve Batı’nın; helezonik, periyodik dönüşümü söz konusudur.
Yine örneğin Osmanlı İmparatorluğu’nun fetihleri ve baskısıyla; Kıta Avrupa’sında sıkışma ve zaruri 12. Yüzyılda doğu ve Batı birbirlerine galebe çalamayacak ölçüde eşit güçler dengesindedir. Oğuzlar girişimde bulunmaya çalışırken, Bizans bütünlüğünü muhafaza etmektedir. Nitekim o dönemin anlatımında bu yorum saklıdır. Yorumun özü ise çok açıktır. Amacımız o dönem içinde yaşanmış anlamlı kesitleri bir bütün içinde sunmaktır. Daha önce de belirtildiği gibi amacımız tarih felsefesi yapmaktan öte ilmin yorumunu yapmaktır. Bunu gerçek anlamda başarabilmemiz için de çok önemli saydığımız kıstasları ve ölçütleri iyi ve dikkatli belirlemeli, kurguyu iyi yapmalı, olayı adeta özümüzde yaşamalı ve yaşatmalıyız.
Vermeye çalıştığımız örnek ve yöntem; ilginç, manalı ve düşündürücüdür. Açıklamaya devam edelim.
16. Yüzyılda kesin olarak bir Müslüman Türk hâkimiyeti vardır. Üç kıtada Osmanlılar, Orta Asya’da Özbekler (Şeybaniler, Muhammed Şeybak), Hindistan’da Timurlular. İran’da Safevi Türk Hanedanlığı, yıkılıncaya kadar (Mecdabık ve Ridaniye Savaşları) Memlükler birlikte tarih sahnesindedirler. Bu Muhteşem oluşumun anahtarı Malazgirt Meydan Savaşı’dır. Çekirdeği ise Anadolu’dur. Anadolu, merkezi imparatorlukların ana çekirdeğidir
Burada yeri gelmişken saygı gereği küçük bir anekdot geçmek gerekir. Anadolu’nun kilidini açan Büyük Sultan Alparslan işinin çok, fakat ömrünün kısa olduğunu biliyordu.
21. Yüzyıla girerken Türk dünyasında meydana gelen bağımsızlık hareketleri oldukça sansasyonel bir etki yapmıştır. Eğer dikkat edilirse 16. Yüzyıl ile arasındaki zaman farkı 500 yıldır. İki denge dönemi olarak yorumladığımız 12. ve 17. Yüzyıllar arasındaki zaman farkı da 500 yıldır.
Büyük göçler başlamadan önce Orta Asya’da yaşanan boylar konfederasyonunun yaşam süresi de 500 yıldır. 
Son olarak bu konuda ilginç bir gazetecilik esprisi yapacak olursak; Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Süleyman DEMİREL iken, Fransa Cumhurbaşkanı da Fransuva Mitterrand olduğu dönemden 500 yıl geriye gittiğimizde Osmanlı Türkiye’sinin başında yine bir muhteşem lakaplı Süleyman adında bir padişah olup, Fransa Kralı da Fransuva’dır. Fakat bütün bunlar asla tekerrür diye yorumlanmamalıdır. Çünkü her gün başka bir gün, dönemde başka bir dönemdir. Bu Süleyman o Süleyman olmadığı gibi o Fransuva da bu Fransuva değildir.
Gelecek, aslında geçmişte saklıdır. Geçmiş-gelecek ilişkisini bir ölçüde zerre-bütün ilişkisine de benzetebiliriz. Bu bir şeyin bilimsel olma kriteri sebep-sonuç ilişkisinin ta kendisidir.
Araştırmacı-yazar