İnternet sitemizde çerez kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi için Çerez Çerez Politikası. Devam etmeniz halinde çerez kullanımına izin verdiğinizi kabul edeceğiz.

Halil Yaylak

IV. Murad’ın İlk Dönemleri

Halil Yaylak

halilyaylak@ilksesgazetesi.com

Yazarın Diğer Yazıları

Pargalı İbrahim Paşa - 13.08.2020

Marco Polo - 06.08.2020

Katar’ın Tarihi - 23.07.2020

Varna Savaşı - 16.07.2020

Kaddafi’nin Hayatı - 09.07.2020

Büyük İskender - 02.07.2020

Rönesans - 26.06.2020

İran Devrimi - 20.06.2020

Amerika Birleşik Devletleri (2) - 11.06.2020

Amerika Birleşik Devletleri (1) - 05.06.2020

SpaceX ve Küresel Dengeler - 29.05.2020

Siyaset Nedir? - 22.05.2020

Yeni Dünya Düzeni - 15.05.2020

Ramazan ve Destek Olmak - 07.05.2020

Altın ve Politika - 01.05.2020

23 Nisan - 24.04.2020

Kovid-19 Ekonomiyi Nasıl Etkiliyor? - 17.04.2020

Politika Virüse Yakalandı! - 11.04.2020

Virüs Ekonomiyi Vurdu - 02.04.2020

Koronavirüs Günlerinde Kültür Sanat - 28.03.2020

Virüs Kıskacında Ekonomi - 21.03.2020

Birlikte Mücadele - 14.03.2020

Gıda İsrafı - 22.02.2020

Satın Almayın! - 15.02.2020

2020 Yılında Ekonomi - 08.02.2020

Çevrimiçi Ödeme - 01.02.2020

Merkez Bankası ve Dijital Para Birimi - 25.01.2020

2020’de Ekonomi - 18.01.2020

Temel Ekonomi Kavramları - 11.01.2020

Dış Politika Nedir? - 04.01.2020

Siyasette Kanal İstanbul Tartışması - 28.12.2019

Kooperatifleşme - 21.12.2019

Asgari Ücret ne Kadar Olacak? - 14.12.2019

Halil Yaylak - 07.12.2019

Yalan Üzerine Bir Gündem - 30.11.2019

Mikroekonomi Nedir? - 23.11.2019

Tarım Ekonomisi - 09.11.2019

Tam Bağımsız Ekonomi - 02.11.2019

Çiftçinin Hali Ne Olacak? - 26.10.2019

Gözler Derbide - 19.10.2019

Kenetlenme Zamanı - 11.10.2019

Enflasyon Tek Haneye Düştü - 05.10.2019

Bitcoin - 28.09.2019

Kıbrıs’ta Son Söz - 21.09.2019

İş Arama Sürecinde Yapılan Hatalar - 07.09.2019

Yangından Sonra Fidan Dikimi - 31.08.2019

Şimdi fidan dikme zamanı - 24.08.2019

Faizler Düştü Konut Hareketlendi - 17.08.2019

Bayramda Yardımlaşalım! - 10.08.2019

Kredi Faiz İndirimi Ekonomiyi Canlandırır mı? - 03.08.2019

İşsizliğe Karşı CV Bankası - 27.07.2019

Kitap Okumalıyız! - 20.07.2019

İlk Destek Başkan Soyer’den - 06.07.2019

Seçilen Başkanlara Öneri - 29.06.2019

Tarımda Kadının Yeri - 22.06.2019

Zorunlu Trafik Sigortası - 15.06.2019

Makul Konut E-ticaret ile Geliş - 08.06.2019

Doğa Dostu Ürünler - 02.06.2019

Doğa Dostu Ürünler - 01.06.2019

İzmir’i Ön Plana Çıkaralım  - 25.05.2019

Makul Konut Fiyatları Mümkün mü? - 18.05.2019

Belediyelerin Önemi - 11.05.2019

Sağlıklı İş Ortamı Mümkün - 04.05.2019

Yeni nesil ödeme sistemleri - 27.04.2019

Dijital Dönüşüm  - 20.04.2019

Yaşanabilir Kentler - 13.04.2019

Startup Nedir? - 06.04.2019

Son Söz Seçmenin - 30.03.2019

Bilinçli Su tüketin - 23.03.2019

İnternet ekonomisi anlamak - 16.03.2019

E-Ticaret  - 09.03.2019

Fikriniz mi Var? - 02.03.2019

Şehrin gelişmesi iyi bir şey midir? - 23.02.2019

Tanzim Satış - 16.02.2019

E-Ticaret Nedir? - 09.02.2019

Yapay zeka ve ekonomi - 03.02.2019

Bilinçli Kalın - 27.01.2019

Borçlulara Büyük Müjde - 19.01.2019

KOBİ’lere cansuyu - 12.01.2019

Paralı Poşete Destek Olalım - 06.01.2019

Kalkınmanın Yılı Olsun - 29.12.2018

Üreticiler Kooperatifleşin - 22.12.2018

Poşetten Vazgeç - 15.12.2018

Yerli Üretim Yerli Tüketim - 08.12.2018

Küçük Esnafa Kulak Ver - 01.12.2018

Poşetiniz Naylon Olmasın - 24.11.2018

İsrafı Engelleyebiliriz - 17.11.2018

Kitaplar Yaşamı Sevdirir - 10.11.2018

Yeni Bir Hayat - 03.11.2018

Tarımsal Kooperatifçilik Stratejisi Çalıştayı - 27.10.2018

Tarım ve Kooperatifler - 20.10.2018

Akıllı Tarım - 13.10.2018

Hak mı Gerçek mi? - 06.10.2018

Osmanlı’nın fetihçi son padişahı diyebileceğimiz IV. Murad’dan bahsedeceğim bugün.  IV. Murad 1623 ile 1640 yılları arasında hüküm sürdü. Revan (Erivan) ve Bağdat fatihidir. IV. Murad İstanbul’da, Sultan I. Ahmed’in ve Kösem Sultan’ın oğlu olarak dünyaya geldi. Ağabeyi II. Osman’ın Yedikule zindanlarında bir grup isyancı tarafından öldürülmesi üzerine amcası I. Mustafa tahta geçmişti. Akli dengesi bozuk olan amcası I. Mustafa’nın yerine 11 yaşındaki IV. Murad padişah yapıldı. Osmanlı Padişahı II. Osman’ın tahttan indirilerek öldürülmesi üzerine yerine akli dengesi bozuk olan I. Mustafa tekrar tahta çıkarılmıştı. I. Mustafa akli dengesindeki bozukluktan ötürü devleti yönetemeyecek bir durumda olması nedeniyle alınan karar gereği tahttan indirildi. Yerine ise 10 Eylül 1623 tarihinde tahta oturtulan IV. Murad geçti. Ebu Eyyûb el-Ensarî Türbesi’nde Aziz Mahmud Hüdayi’nin elinden kılıç kuşanan IV. Murad, tahta çıktığında sünnetsiz olduğu için cülûsunun 5. günü sünnet edildi. Çeşitli olumsuz olaylar sebebiyle kargaşa dolu bir ortamın olduğu dönemde tahta çıktı. Osmanlı’da can ve mal güvenliği neredeyse kalmamış ve hazine tükenme noktasına gelmişti.[6] Çözülmesi gereken en önemli iç ve dış meseleler arasında Abaza Paşa isyanı ve Bağdat’ın Safevilerden geri alınması konusu önde geliyordu. IV. Murad’ın henüz çocuk yaşta olması ve tecrübesizliğinden dolayı devlet yönetiminde Sadrazam Kemankeş Kara Ali Paşa kısa bir dönem öne çıktıysa da sorunları çözme noktasında yetersiz kaldı. IV. Murad’ın saltanatının ilk 9 yılı annesinin kontrolü altında geçti.
ABAZA PAŞA İSYANI
II. Osman’ın öldürülmesi üzerine bulunduğu yerlerdeki yeniçerileri öldürterek cezalandırmaya başlayan Abaza Paşa, IV. Murad devrinin de önemli bir sorunuydu. I. Mustafa’nın ikinci padişahlığı devrinde ayaklanan yeniçeri düşmanı Abaza Paşa durdurulmak isteniyordu. Yeniçeriler diz kapağındaki yanık üzerinden tanınmaya çalışılınca ilgisiz halk da yeniçeri oldukları iddiasıyla Abaza Paşa’nın adamlarınca öldürülüyordu. Ele geçirilen yeniçerilerin boyunlarını vurduran Abaza Paşa, 1626’da Dişlenk Hüseyin Paşa’yı da öldürttü. Esir aldığı yayabaşı ve bölük başılarından ise dördünü dörder parça ettirip Erzurum Kalesi burçlarına astırdı. Abaza Paşa sorunu ile meşgul olan Halil Paşa bu hususta bir başarı elde edemeyince 1628 yılında IV. Murad tarafından görevden alındı. Bu sırada Abaza Paşa’nın iki adamı İstanbul’da yakalanınca IV. Murad’ın emri üzerine oyulan omuz başlarına mumlar dikilip çarmıha gerilerek binek hayvanları üzerinde İstanbul sokaklarında teşhir edildiler. Sonrasında ise birinin başı kesildi, diğeri de çengele vurularak öldürüldü.  Yeni sadrazam Hüsrev Paşa’nın 1628’de düzenlediği sefer neticesinde teslim olan Abaza Paşa, IV. Murad tarafından yine de bağışlandı ve Bosna beylerbeyliğine atandı. Böylelikle Osmanlı için yıllardır sorun olan bir meseleye son verilmiş olundu.
KÖSEM SULTAN İKTİDARI
IV. Murad tahta geçtikten sonra hızlı bir eğitime tabi tutuldu. Bu süre içerisinde padişah adına annesi Kösem Sultan “saltanat naibesi” adıyla devleti yönetmek zorunda kaldı. Padişah adına devleti annesinin yönetecek olması Osmanlı tarihinde bir ilktir. Bu süre içinde imparatorluk anarşiye ve büyük iç karışıklıklara sürüklendi. Safeviler, Irak’ı ele geçirdi, Bağdat başta olmak üzere birçok yerde Sünniler kılıçtan geçirildi. Safevi orduları Mardin’e kadar ilerledi. Orta Doğu’daki Sünni - şii dengesi bozuldu. Kırım, Yemen, Lübnan ve Mısır’da ciddi isyanlar çıktı. Abaza Mehmed Paşa, Doğu Anadolu Bölgesi’nde iki kez isyan çıkardı. Askerlere verilen maaşlar arttırılırken, vergi sistemi bozulduğundan gelirlerde azalma görüldü. Kuzey Anadolu’da işlevsizleşen Tımar sistemi ve buna bağlı artan yolsuzlukları öne süren halk isyan başlattı. Safevilere karşı yürüttüğü seferde başarısız olan Sadrazam Hüsrev Paşa’nın azli üzerine 1632 yılında Yeniçeriler sarayı basarak sadrazam ile 17 devlet yöneticisinin kellesini istedi. Yeni Sadrazam Hafız Paşa yeniçerilerce öldürdü, birçok devlet adamının evi yağmalandı. İkinci bir isyana kalkışarak padişaha güvenmediklerini söyleyen yeniçeriler, ileride padişah olacak şehzadelerin hayatlarından şüphe ettiklerini, sağ olduklarının bir ispatı olarak şehzadelerin kendilerine gösterilmesini hatta bazı şehzadelerin Yeniçeri Ocağında kendi himayelerinde kalması gerektiğini söylemişlerdir. Padişah, şeyhülislam ve veziriazamın kefil olması ile yeniçerileri bu isteklerinden vazgeçirmiştir. Asilerin ayak divanına çıkartıp yaptıkları pazarlıklarla genç padişahı zor durumda bırakması, acizliği, yaşı itibarıyla sürekli küçümsenmesi ve annesinin himayesinde kaldığı düşüncesi onun ilerde sert bir mizaca bürünmesine neden olmuştur. devamı daha sonraki yazımda….