İnternet sitemizde çerez kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi için Çerez Çerez Politikası. Devam etmeniz halinde çerez kullanımına izin verdiğinizi kabul edeceğiz.

Uzm.Dr. Onur Oral

Kök hücre tedavisi

Uzm.Dr. Onur Oral

onur.oral@ege.edu.tr

Yazarın Diğer Yazıları
Son yıllarda tıp dünyasında gelişen teknoloji ile tedavi yöntemlerinde de yenilikler ve değişmeler yaşanmaktadır. Üzerinde yoğun çalışmalar yapılan ve başarılı sonuçları açısından umut vaat eden kök hücre tedavisi de bunlardan birisidir. Canlının vücudunda uzun süre bölünerek çoğalan ve değişik doku hücrelerine farklılaşan hücreler kök hücrelerdir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi kök hücreler, farklı hücre tiplerine dönüşebilme potansiyeli ile kendisini çoğaltabilme gücüne sahiptir.
İnsan vücudunda kas, deri, karaciğer ve benzeri dokularda bulunan hücreler bölündüklerinde kendileri gibi hücrelerin oluşmasını sağlayan özelleşmiş hücrelerdir. Kök hücreler ise rejenerasyon (yenilenme) özelliği sayesinde tedavi edilecek dokunun özelliklerine göre özelleşen değişik dokuların hücrelerine dönüşebilmektedir.
Kök hücre, farklı hücre tiplerine dönüşebilen ve kendisini yenileyebilen hücrelerdir. Kök hücreler bölünme aşamasındaki embriyoların yanı sıra bebeklerde kordon kanından yetişkinlerde ise kemik iliğinden sağlanmaktadır. Yaklaşık 50 yıldır çalışma konusu olan kök hücreler hakkındaki çalışmalar son zamanlarda giderek hız kazanmıştır. Kök hücrelerdeki farklılaşma kontrol edildiği takdirde dokuların neredeyse her çeşidini üretmek mümkün hale gelecektir. Bu durum ise doku yenilemesinin ön planda olduğu tedavilerde büyük önem kazanmaktadır. Fakat kök hücre araştırmaları ve bu konudaki tartışmalarda ‘etik’ yönünden yapılan tartışmalar önem taşımaktadır. Etik tartışmalardan biri embriyoların kök hücre araştırmalarında kullanılmasının uygun olup olmadığıdır. Bu sebeple kök hücre araştırmalarında etik ilkeler belirlenmeye çalışılmaktadır.
Kök hücreler konusundaki araştırmalar iyileştirici ve yenileştirici tedavilerde üstlendiği roller için yapılmaktadır. Araştırmalarda hücrelerin uygun ortam şartlarında verilen uygun uyarılarla farklı doku ve hücrelere dönüşebildiği bu durumun da önümüzdeki dönemlerde iyileşemez gibi gözüken ve kendisini yenileme özelliği olmayan nöron (sinir hücresi), kalp kası gibi dokular için umut verici bir gelişme olduğu açıklanmıştır.
Kök hücrelerin anlaşılabilmesi ve kök hücre tedavisinin insanlardaki uygulamaları hakkında yapılan çalışmaların sayısının daha da fazlalaşması gerekmektedir. Ancak bu sayede tedavi edilemez olarak değerlendirilen hastalıkların ne derece tedavi edileceği belirlenecektir. Özellikle Parkinson, Alzheimer başta olmak üzere diyabet, kemik, kalp rahatsızlığı, ortopedi gibi alanlardaki tedavilerde önem taşıyan kök hücre spor alanında da egzersiz yaralanmalarında tedavi edici özelliği bulunduğu düşünülmektedir. Ve ayrıca, kök hücre tedavisi yöntemiyle, e spora bağlı yaralanmalar sonucunda meydana gelen kıkırdak lezyonları günümüzde tedavi edilebilir konuma gelmiştir.
Sonuç olarak, bu yeni tedavi yönteminin geliştirilerek, kullanımının yaygınlaştırılması, henüz tedavi şansı bulunamayan birçok hastalık için umut vaat etmesi hedeflenmelidir. Bu alanda yapılan çalışmaların başarıyla sürdürülmesinin, tıp alanında yenilikçi tedavilerin ortaya çıkmasına zemin hazırlaması beklenmektedir.