Uzm. Dr. Mustafa Torun

Kuduz Şüpheli Isırıklar

Uzm. Dr. Mustafa Torun

mtorun3@mynet.com

Yazarın Diğer Yazıları

Türkiye’de ve Dünyada Kovid-19 Olgu Sayıları - 04.07.2020

Türkiye’de Kadının Adı Mı Var? - 02.07.2020

Korona Sürecinde Sınav Trafiği - 30.06.2020

İzole 65 (+) Yaştakiler ve Önerilerimiz - 23.06.2020

Korona Sürecinde 15-16 Haziran Direnişini Unutmayalım! - 18.06.2020

Korona Süreci ve Akut Bronşit - 11.06.2020

Korona Sürecinde Ağız Hijyeni - 04.06.2020

Türkiye Orta Doğululaşmakta mıdır? 6. Türkiye Bir Orta Doğu Ülkesi Midir? - 29.05.2020

Türkiye Orta Doğululaşmakta mıdır? 5. Orta Doğu’da Batı Etkisi - 28.05.2020

Türkiye Orta Doğululaşmakta Mıdır? 4. Kültürde Yaşanan Dönüşümler - 27.05.2020

Türkiye Orta Doğululaşmakta mıdır? 3. Orta Doğu’yu Batı’dan Ayırt Etmek - 22.05.2020

Türkiye Orta Doğululaşmakta mıdır? 2. Orta Doğu Kültürü - 21.05.2020

Türkiye Orta Doğululaşmakta mıdır? 1. Kültürleri Anlamak - 20.05.2020

Kovid-19 ve Boğaz Ağrısı - 15.05.2020

Korona Sürecinde Meslek Oda Seçimlerine Karşı Taarruz - 14.05.2020

Ortadoğululuk Nedir? Tartışması - 08.05.2020

Kovid-19 Enfeksiyonu ve Yorgunluk - 06.05.2020

Korona Sürecinde Kadın Şiddeti - 01.05.2020

Korona Süreci ve Ulusal Egemenlik - 30.04.2020

Sağlık Çalişanlarının Covid-19 Risk Değerlendirmesi - 24.04.2020

Sağlık Çalışanları ve Şehitlik - 23.04.2020

Kişisel Koruyucu Donanım - 22.04.2020

Sağlık Sistemimiz ve Covid-19’un Bizlere Öğrettikleri - 21.04.2020

HERKES COVİD-19 PANDEMİSİ SÜRESİNCE SGK’LI KABUL EDİMELİ - 17.04.2020

Pandemide Sağlık Emekçilerinin Çalışma Güvenceleri-2 - 15.04.2020

Pandemide Sağlık Emekçilerinin Çalışma Güvenceleri - 14.04.2020

Korona Bilim Kurulu - 10.04.2020

Korona Süreci ve Önerilerimiz - 08.04.2020

Riskli Olan Hastalarda İlaçla Korunma - 03.04.2020

TTB ve Elazığ Depremi Raporu-1 - 01.04.2020

TTB ve Elazığ Depremi Raporu-1 - 31.03.2020

Covid-19 Bulaşı - 28.03.2020

Korona ve Yeniden Kamulaştırma mı? - 27.03.2020

Koronavirüs Enfeksiyonundan Basit Korunma Noktaları - 19.03.2020

Korona Paniği - 13.03.2020

Biyoterörizm Nedir? - 12.03.2020

8 Mart ve Kadın Hekimlik - 11.03.2020

Sağlıkta Tanıtım ve Reklam-3 - 07.03.2020

Sağlıkta Tanıtım ve Reklam-2 - 06.03.2020

Sağlıkta Tanıtım ve Reklam-1 - 05.03.2020

Orşit (Testis İltihabı) - 27.02.2020

Antibiyotik Kullanımında Sorular ve Yanıtlarımız - 19.02.2020

TTB ve İşyeri Hekimliği - 13.02.2020

Hekim Hakları-2 - 07.02.2020

Hekim Hakları-1 - 06.02.2020

Akut Bronşit Nedir? - 31.01.2020

Koronavirüs Tehdidi - 30.01.2020

Oksiyurazis (Kıl Kurdu Parazitozu) Nedir? - 24.01.2020

Güzel İnsanlar Bir Bir Gidiyor - 21.01.2020

Soğuk Algınlığı Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 18.01.2020

Grip Salgını ve Çözümlerimiz - 17.01.2020

Oruç İle Yaşam Süresi Bağlantısı - 09.01.2020

Tüberküloz ve Sağlıkta Dönüşüm-2 - 06.01.2020

Tüberküloz ve Sağlıkta Dönüşüm - 04.01.2020

Birinci Basamak Temel Sağlık Hizmetleri Ne Durumda? - 03.01.2020

Sağlık İnsangücü Eğitiminde Planlama Şarttır - 02.01.2020

Sigara ve Grip - 26.12.2019

Meningokok Aşısı - 19.12.2019

Derinin Parzitik Enfeksiyonlarından Uyuz Hakkında Ne Biliyoruz? - 13.12.2019

Hekimlik ve Neoliberalizm - 12.12.2019

1 Aralık Dünya AIDS Günü - 05.12.2019

Kara Cuma Çılgınlığı - 02.12.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar 2 - 29.11.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar - 28.11.2019

Sağlık ve Eğitim - 27.11.2019

Çağdaş Bilimsel veya Alternatif Tıp mı? - 25.11.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonları ve Mikrobiyolojik Testler - 21.11.2019

Enfeksiyonlardan Korunma ve Su 2 - 15.11.2019

Enfeksiyonlardan Korunma ve Su - 14.11.2019

Kızamığı Yeterince Ciddiye Alıyor Muyuz? - 07.11.2019

Sevgili Hocam “Prof.Dr. Nusret Fişek” ile Dertleşme (2) - 05.11.2019

Sevgili Hocam “Prof.Dr. Nusret Fişek” ile Dertleşme - 04.11.2019

Efem Çukuru Altın Madeni ve Çevresel Etkileri - 01.11.2019

Çocuklarda Ateş ve Döküntü - 31.10.2019

Uçuk Virüsleri ve Yaptığı Enfeksiyonlar - 24.10.2019

Sağlık ve Şiddet  - 19.10.2019

Tenyazis Nedir? - 17.10.2019

Ağrılı İdrar Yapmak Ne Gibi Sorunların Belirtisidir? - 10.10.2019

Amebiazis Konusunda Ne Biliyoruz? - 03.10.2019

Ağız Hijyeni - 26.09.2019

Aşılama ve Sorunlar - 19.09.2019

Enfeksiyon Hastalıklarında Önemli Bulgular - 12.09.2019

Kırmızı Solucan(Askarit) - 05.09.2019

Brusellozis (Süt hastalığı veya malta humması) - 29.08.2019

Gıda Güvenliği Konusu - 22.08.2019

Nüfüs Artışı, Çarpık Kentleşme ve Enfeksiyonların Oluşumu - 15.08.2019

Oksiyurazis veya Kıl Kurdu Enfeksiyonu - 08.08.2019

Viral Hepatit-(B) 3 - 03.08.2019

Viral Hepatit-(B) 2 - 02.08.2019

VİRAL HEPATİT-B - 01.08.2019

Siğillerden Kurtulabilir miyim? - 29.07.2019

Tifo - 19.07.2019

Enfeksiyöz İshaller - 11.07.2019

Sünnet, Enfeksiyonlardan Korur mu? - 04.07.2019

Gelecekte  Başımıza  Dert  Açacak  Enfeksiyonlar - 27.06.2019

Mikrobik İshaller - 20.06.2019

Ekonominin Enfeksiyon Hastalıkları İle Bağlantısı - 13.06.2019

Ekonomimiz Nereden Nereye - 07.06.2019

Dış Geziler ve Enfeksiyonlar - 30.05.2019

Kene Isırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) - 24.05.2019

Kene Isırıkları ve Kırım Kongo Kanamalı Ateşi - 23.05.2019

Uyuz Nasıl Bir Hastalık? - 09.05.2019

Trikomoniyazis Nasıl Bir Hastalıktır? - 02.05.2019

Tırnak ve Deri Hijyeni - 25.04.2019

Yaşlılık ve Enfeksiyonlar - 18.04.2019

Ağrılı İdrar Yapma Sorunu - 14.04.2019

Antik Çağ’ın En Önemli Sağlık Merkezi “Bergama Asklepion” - 04.04.2019

Suçiçeği Aşısı - 28.03.2019

Sağlığın Tomlumsal Boyutu - 15.03.2019

İnsan Sağlığında Mikrobiyatanın Önemi - 14.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 08.03.2019

Aşılama Erişkinlerde de Yaşamsaldır - 07.03.2019

Yetişkinlerde aşılama - 28.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz? -2 - 22.02.2019

Beslenme ile Bağırsak Sağlığı ve Mikrobiyomla İlgili Ne Biliyoruz?  - 1 - 21.02.2019

Grip İlaçları - 19.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 2 - 15.02.2019

İşle İlgili Hastalıklardan Nasıl korunacağız? 1 - 14.02.2019

Uçuk Virüsleri Neden Önemlidir? - 07.02.2019

Dünyayı Tehdit Edecek En Büyük On Tehlike - 06.02.2019

Solunum Yolu Enfeksiyonlarında Tanı Amaçlı Mikrobiyolojik Testler - 31.01.2019

Soğuk algınlığını gripten nasıl ayırırız? - 24.01.2019

Fizik Tedavi Nedir? Fizyoterapist Kimdir? - 22.01.2019

Yorgunluk ve Kırgınlık Bıktırdı Beni - 17.01.2019

Öksürük hastalık mıdır? Yoksa hastalık bulgusu mudur? - 10.01.2019

Kağıt paralar enfeksiyonlara yol açar mı? - 03.01.2019

Besin  Zehirlenmelerini Nasıl Önleyebiliriz? - 27.12.2018

Koruyucu kondom (kaput) hakkında ne biliyoruz? - 20.12.2018

Kuduz Şüpheli Isırıklar Karşısında Ne Yapılmalı? - 13.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 2 - 03.12.2018

Dünya AİDS Günü ve HIV-AİDS sorunu - 1 - 01.12.2018

Diş Eti Enfeksiyonu (GİNGİVİTİS) - 22.11.2018

Prof.Dr. Nusret Fişek Hocam ile Dertleşme - 20.11.2018

Yoksul Çocukların Beslenmesi - 10.11.2018

Lenf Damarlarının İltihabı (Lenfanjitis) - 01.11.2018

Ülkemizde Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 25.10.2018

HPV’ye Karşı Bağışıklama - 18.10.2018

El Yıkama Alışkanlığımız Niçin Yok? - 15.10.2018

Kuduz Şüpheli Hayvan  Isırıkları - 04.10.2018

Grip Salgınları ve Aşılama Tartışmaları? - 27.09.2018

İleride Sorun Olabilecek Enfeksiyonlar  - 20.09.2018

Şarbon Niçin Gündemimizde? - 14.09.2018

Kızıl Niçin Önemli? - 06.09.2018

Kanser Oluşumu ve Enfeksiyon Etkenleri - 30.08.2018

Seyahatler ve Enfeksiyonlar - 26.08.2018

Kancalı Kurtlar - 19.08.2018

Su ile Bağlantılı Enfeksiyonlar (2) - 13.08.2018

Su İle Bağlantılı Enfeksiyonlar - 12.08.2018

İşle İlgili Hastalıklardan Ne Anlıyoruz? - 05.08.2018

Mikrobiyoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanı - 29.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (2) - 23.07.2018

Hastane Enfeksiyonlarını Tanıyalım (1) - 22.07.2018

Gıda Güvenliğinden Ne Anlıyoruz? - 15.07.2018

Gonoreyi (Bel Soğukluğu) Tanıyalım - 08.07.2018

Giyardiyaz Nasıl Bir Enfeksiyondur? - 01.07.2018

İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) - 24.06.2018

Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarla Nasıl Baş Ederiz? - 18.06.2018

İdrar Yolları Enfeksiyonlarının Tanısı - 10.06.2018

SİFİLİZ (FRENGİ HASTALIĞI) - 03.06.2018

Ekonominin Çarpık Büyümesinin Enfeksiyon Hastalıklarına Etkisi - 27.05.2018

Seyahat’e Bağlı Gastroenteritler - 20.05.2018

Kist Hidatik veya Kist Hastalığı - 13.05.2018

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (2) Salgınlarda Mevsimlerin Rolü - 06.05.2018

Neden “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi” Çok Ciddi Bir Enfeksiyondur? - 1 - 29.04.2018

Doktorların ve Sağlıkçıların Hasta ve Hasta Yakınları ile İlişkisi - 22.04.2018

Ateşle Birlikte Çocuklarda Deri Döküntüsü - 15.04.2018

Brusellozis: Süt Hastalığı veya Malta Humması - 08.04.2018

Doğru Beslenme İle Enfeksiyonları Önleme - 01.04.2018

SAÇ DERİSİNİN MANTAR ENFEKSİYONU (TİNEA CAPİTİS) - 25.03.2018

Tenya veya Şerit Enfeksiyonu - 18.03.2018

Amebiazis ve Amipli Dizanteri - 11.03.2018

Akut Karın Ağrısı Durumunda Ne Yapalım? - 04.03.2018

Askarit veya Yuvarlak Bağırsak Solucanı (ASKARİS) - 25.02.2018

Ağrılı idrar yapmak neden önemli bir sorundur? - 18.02.2018

Erişkin Aşılamada Karşılaştığımız Sorunlar Nelerdir? - 11.02.2018

Sağlığın Toplumsallaşması ve Koruyucu Hekimlik - 04.02.2018

Besin Zehirlenmeleri-2 - 29.01.2018

Besin Zehirlenmeleri - 28.01.2018

Bilimsel Ağırlıklı Makale Yazımı - 21.01.2018

Verem (Tüberküloz) - 14.01.2018

Diyarbakır ilimizdeki HIV-AİDS sorunu - 07.01.2018

ANTİBİYOTİK KULLANIMINDA YAPILAN HATALAR VE ÇÖZÜMLERİ - 31.12.2017

Ateş Şikayeti İle Başvuran Hastaya Yaklaşım - 24.12.2017

Akut Bronşit - 10.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? - 2 - 04.12.2017

HIV-AIDS Giderek Türkiye’de Artıyor mu? -1 - 03.12.2017

Akut Tonsillo Farenjit ( Boğaz Ve Bademcik İltihabı) - 26.11.2017

Türkiyede Gazetecilerin Karşılaştığı Enfeksiyonlar - 19.11.2017

Yorgun olmayan kişi var mı? - 12.11.2017

Ağız Hijyeni - 05.11.2017

Topluma El Yıkama Alışkanlığını Nasıl Kazandırabiliriz? - 22.10.2017

Antibiyotik Kullanım İlkelerimiz Neler Olmalıdır? - 15.10.2017

Boğaz Ağrısını Basit Görmeyin - 08.10.2017

Kuduz Şüpheli Isırıklar - 01.10.2017

Bugün yine sizlere tekrarda olsa ülkemizin önemli sorunlarından biri olan “KUDUZ ŞÜPHELİ ISIRIKLARDAN bahsedeceğim. Önemli iş, güç, can, mal ve ekonomik kayıplara yol açan bu konuyu güncel bilgilere ışığında anlatmaya çalışacağım. Kuduz, evcil ve vahşi hayvanlar tarafından bulaştırılan, hastalığın belirtilerinden herhangi biri geliştiğinde mortalite (ölüm) ile sonuçlanan, zoonotik (hayvanlardan insanlara geçen) viral, merkezi sinir sistemi enfeksiyonudur. Kuduz virüsü; rhabdoviridae ailesinde yer alan, Lyssavirüs cinsinden bir virüstür. Hastalık en sık köpekler ve kedilerden bulaşır. Gelişmiş ülkelerde yarasa gibi çok farklı hayvan türlerinden, vahşi hayvanlardan (kurt, çakal, tilki) da bulaştığı gözlenmiştir.
Kuduz aşısının bulunduğu tarihten bu yana geçen süreçte, hastalığın kontrolü ve önlenmesi daha kolaylaşmış, buna rağmen hastalık gelişip ilerledikten sonra, oluşan dramatik ve ağır tablo nedeniyle, hala endişe, korku ve çaresizlikle, bizlerin elini ayağını bağlayan bir sorun olarak devam etmektedir. Ülkemizde kuduz hastalığı önemli bir toplum sağlığı sorunu olup, oluşturduğu ekonomik ve sosyal kayıpları ile ciddiyetini yitirmeyen en medyatik enfeksiyon hastalığıdır. Özellikle sokak köpeği kaynaklı kuduz hastalığı riski, hastalığın kontrolünü, önlenmesini ve korunulmasını oldukça zorlaştırmaktadır. Türkiye’de yılda yaklaşık 100 binin üzerinde şüpheli ısırık olgusunun olduğu göz önüne alındığında, korunmaya yönelik önlemlerin (aşı, anti serum ve eğitim) ekonomik yükünün, oldukça fazla olduğu da ayrı bir gerçektir.
Kuduz Hastalığı, et yiyen hayvanların genellikle tükürük bezlerinde bulunan, çoğunlukla salyadan yaraya geçen, bu yolla kendini gösteren, bir Rhabdo virüs ansefalitidir (beyin iltihabıdır). Tüm sıcakkanlı hayvanlar, kuduz virüsü ile enfekte (bulaş) olabilirler. Ancak her hayvan, kuduz virüsüne karşı aynı oranda duyarlı değildir. Köpekler, dünyanın hala pek çok yöresinde, özellikle gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde, kuduzun bulaşmasındaki en önemli ve en riskli aracı hayvandır. Etkeni ve patogenezi (Hastalığın esas ve gelişimi) belirlenip, tanımlanmış olmasına rağmen, kuduz; bugün için de öldürücü bir hastalıktır. Hastalığın rezervuarı olarak pek çok vahşi ve evcil hayvan sayılabilmektedir. Ancak dünya genelinde en önemli rezervuar hayvanlar daha önceden bahsettiğimiz gibi köpekler ve kedilerdir. Bunun yanında vahşi hayvan ısırıkları da her zaman kuduz riski taşır. Kuduz ABD’de bazı özgün yarasa türlerini barındıran mağaraları ziyaret edenlere hava yoluyla da bulaşabilmektedir
Kuduz hastalığının mortalitesinin (ölümcüllüğünün) çok yüksek olması nedeniyle, korunma veya enfeksiyonun hastalık etkeni ile karşılaşmayı takiben durdurulması, çok büyük önem taşımaktadır. Veteriner, hayvan bakıcısı, hayvan laboratuarı personeli, kuduz laboratuarında çalışanlar vb. gibi kuduz yönünden yüksek risk oluşturan işlerde çalışanlara, temas öncesi proflaksi (hastalığı önlemek için yapılan aşı), kuduz şüpheli ısırık ve temas durumlarında ise temas sonrası proflaksi önerilmektedir. Kuduz şüpheli ısırık olgularının en kısa zamanda korunma ve tedavi amacı ile “KUDUZ AŞI BİRİMİ” OLAN BİR MERKEZE BAŞVURMALARI ÇOK ÖNEMLİ OLUP, BU BİRİMLERDE GENELLİKLE İNSAN KAYNAKLI SERUM VE AŞI UYGULAMALARI YAPILMAKTADIR.
YORUM VE ÖNERİLERİMİZ: Önemli bir halk sağlığı sorunu olan kuduz konusunda çözüm; Başıboş gezen kedi ve köpeklerin kontrolü, denetlenmesi ve kayıt altına alınması, üremelerinin planlanmasıdır. Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Belediyeler ve Sivil Toplum Örgütlerinin el ele verdiği, “Koruyucu Hekimlik” çerçevesinde işbirliği yapıp, eşgüdüme gitmeleri ve “Hayvan Hakları” kapsamında bu hayvanlara gereken özenin gösterilmesi, ilkokuldan başlayarak hayvan ve doğa sevgisinin aşılanmasıdır. KORUNMA TEDAVİDEN ÜSTÜNDÜR.